روابط ایران و آمریکا در شرایط جنگ سرد به سر میبرد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
با توجه به اینکه اطلاعات چندانی از جزییات مذاکرات اخیر ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر نشد، نمیتوان نظر دقیقی در این باره ارایه داد، اما آنچه میتوان به آن اشاره کرد این است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید تا آخر دی ماه مشخص کند چه اقدامی درباره حل برنامه هستهای ایران کرده است. آنچه تندروها برای آژانس تعریف کردند، این است که صلاحیت داشتن یا نداشتنشان را در قبال موضوع هستهای ایران مشخص کند. به عبارت دیگر طیف تندرو در آژانس میخواهد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی رسما اعلام کند نمیتواند سلامت فعالیتهای هستهای ایران را تضمین کند؛ چون از آژانس انتظار میرود اگر واقعا به چنین ادلهای در این رابطه رسیده، چنین موضعی را اتخاذ کند. ایران نیز هیچ بهانهای را برای ادعای آژانس مبنی بر اینکه برنامه هستهایاش سالم نیست و در جهت تولید سلاح هستهای است، باقی نگذاشته است. بنابراین آژانس نمیتواند ادلهای برای غیرصلحآمیز بودن فعالیت هستهای ایران ارایه کند. آژانس اکنون در گفتوگوها خواستههایی غیرقابل اجابت از تهران دارد. برای نمونه بازدید از اماکنی که طبق پادمان نظامی بین ایران و آژانس اصلا قابل دسترسی نیستند. جمهوری اسلامی نیز پروتکل الحاقی را امضا نکرده تا غربیها مدعی شوند براساس آن، آژانس در بازرسیهایش حق دارد به هرمکانی که ضروری میداند، دسترسی پیدا کند. این نوع بازرسی بیشتر برای فعالیتهای اظهارنشده طراحی شده و درواقع، میتوان از آن به بازرسیهای سرزده تعبیر کرد. اما این پروتکل از سوی جمهوری اسلامی امضا نشده است. بنابراین بازرسان آژانس نمیتوانند به سایت پارچین که سایتی نظامی است، دسترسی پیدا کنند. طرح چنین تکالیفی در این شرایط بهانهسازی به منظور شکست مذاکرات ایران و آژانس است که البته این بهانهسازیها خارج از میز مذاکره ایران و آژانس شکل گرفته است. معتقدم باید منتظر گزارش آژانس درباره جلسه تهران بمانیم. اگر این گزارش زمینههای احتمالی رسیدن به توافق با ایران را مورد تاکید قرار دهد حاکی از آن است که به وظیفه حقوقیاش عمل کرده، اما چنانچه باز در گزارشهایی مواردی که در گزارشهای قبلی مطرح شده را تکرار کند، باید گفت که تلاشها برای مانعتراشی به منظور شکست مذاکرات ایران و آژانس ادامه دارد. اما مسالهای که فراتر از مذاکرات ایران و آژانس است و بر این مذاکرات تاثیر مستقیم دارد، نوع رابطه ایران با آمریکا است. هم گروه 1+5 و هم آژانس عملا نگاهشان به نوع رابطه ایران و آمریکاست. اگر عزم رسیدن به توافق درباره موضوع هستهای ایران در آمریکا شکل گیرد، موضع آژانس هم نسبت به برنامه هستهای ایران تعدیل خواهد شد. اما چنانچه آمریکا بخواهد سیاست فشار بر ایران را دنبال کند، آژانس هم طبق نظر آنان عمل خواهد کرد. بنابراین، توقعی که در محافل بینالمللی یا حتی در ایران وجود دارد، که باید منتظر گزارشهای آژانس بود، توقعی بدون توجه به واقعیت در نظر گرفتن آمریکا به عنوان عامل تعیینکننده در مساله هستهای ایران است. البته انتظار اینکه ایران و آمریکا به اختلافاتشان پایان دهند، نیز یک انتظار غیرمعقول و غیرمنطقی است. مسالهای که اکنون درباره رابطه ایران و آمریکا مطرح است، بحث نبود تصاعد بحران است، یعنی جلوگیری از افزایش بحران. اکنون روابط ایران و آمریکا در شرایط جنگ سرد به سر میبرد که به طور طبیعی در جنگ سرد دو طرف از ابزارهای مخصوص به خود برای فشار به طرف مقابل و به رخ کشیدن قدرت بهره میبرند. بنابراین تحریمهایی که از سوی آمریکا صورت میگیرد در این جهت است.
حشمتالله فلاحتپیشه
تحلیلگر مسایل سیاسی و نمایند سابق مجلس
دیدگاه تان را بنویسید