کد خبر: 147907
تاریخ انتشار :

پاسخ شهیدبهشتی به یک سوال: آیا رهبر و مرجع تقلید باید یک نفر باشند؟

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه نیوز، روزنامه جمهوری اسلامی بخشی از پاسخ شهیدآیت الله دکتربهشتی به سوالی در باره مرجعیت و رهبری را به شرح زیر منتشر کرد: مرجع، رهبر است، اما صرفاً رهبر علمی. اگر منظور از "رهبر"، رهبری علمی است، مرجع رهبر علمی است و اگر منظور، "رهبری اجتماعی" است، در این صورت "مرجعیت" یک مطلب است و "رهبری اجتماعی" مطلبی دیگر. رهبری شئون مختلف دارد، یکی رهبری در فتوا که همان مرجعیت است. ولی رهبری در فتوا، رهبری در همه چیز نیست. پس پاسخ این است: مرجع رهبر است، ولی رهبر در فتوا و بیان حلال و حرام و مستحب و مکروه و مباح، و این مستلزم آن نیست که حتماً این شخص در جنبه‌های دیگر هم رهبر باشد. مثال: فرق بین یک دبیر ریاضی خوب در کلاس، و بین یک رئیس دبیرستان خوب در یک دبیرستان چیست؟ یک دبیر ریاضی خوب، رهبر و راهنمای دانش‌آموزان در آن بخش تخصصی خویش است. ولی یک رئیس دبیرستان اداره‌کننده و رهبری‌کننده عملی کارهای یک واحد آموزشی است که کار او در حسن اثر همان دبیر ریاضی در کلاس هم میتواند مؤثر واقع بشود. ممکن است کسی هم یک رئیس دبیرستان لایق و هم یک دبیر ریاضی لایق باشد. هم در کلاس خوب درس بگوید و کلاس را خوب اداره کند، هم مدرسه را خوب اداره کند. این مثال را گفتم که در دسترس کوچک و بزرگ باشد. مثال اجتماعی هم بزنم. فرق بین یک حقوقدان و یک رهبر سیاسی در جامعه‌های غیرمذهبی چیست؟ یک حقوقدان و یک رهبر سیاسی در جامعه‌های غیرمذهبی چیست؟ یک حقوقدان، کارشناسی است که در زمینه مسائل حقوقی اظهارنظر میکند، ولی ممکن است اگر یک جائی، حتی یک اداره حقوقی را هم بدست او بدهند، همان را هم نتواند خوب اداره کند. چه رسد به آن جامعه‌ای که او در مباحث حقوقی مواد و تبصره‌های مربوط به آن جامعه را بیان می‌کند. در زمینه مرجعیت، مسأله درست همین هست. بسیاری از کسانی که از نظر فقاهتی می‌توانند مرجع تقلید باشند، حتی خانه خودشان را نمیتوانند خوب اداره بکنند، چه رسد به حوزه‌های علمی. یکی از آسیبهایی که بر حوزه‌های علمی اسلامی وارد می‌شود، از همین طریق است که شرایط مربوط به مرجعیت در فتوا با شرایط مربوط به مدیریت حوزه مخلوط شده، چه رسد به مسائل مربوط به رهبری جامعه، آنکه بسیار سنگین‌تر و مشکلتر است. یک استاد دانشگاه خوب و برجستگی او در استادی، هیچ نشانه آن نیست که رئیس دانشگاه خوبی هم باشد، یا حتی دانشگاه را اداره کند. تازه یک رئیس دانشگاه خوب، موفقیت او در اداره یک دانشگاه هیچ دلیل آن نیست که بتواند یک جامعه بزرگ را در مسیرهای گوناگون خوب اداره بکند. زیرا هر کدام از آنها یک نوع صلاحیت می‌خواهد. بار دیگر سئوال را مطرح می‌کنم: فرق بین مرجع و رهبر چیست؟ آیا این دو یکی است؟ مرجع رهبر است، اما در یک زمینه خاص یعنی رهبر در فتوا است. بنابراین اگر منظور از این رهبری، رهبری اجتماعی باشد، می‌گوئیم دو تا هستند و اگر مطلق رهبری است، می‌گوئیم میان اینها اصطلاحاً نسبت به عام و خاص است. یک رهبر داریم بعنوان رهبر در فتوا، که به او "مرجع" می‌گوئیم و یک رهبر داریم بعنوان رهبر در مسائل اجتماعی، که به او "رهبر" و امام و پیشوا می‌گوئیم. سئوال بعدی این است که اگر دو تا هستند، آیا باید "دو تا باشند"یا "میتوانند" دو تا باشند؟ نه خیر، لازم نیست دو تا باشد، یک نفر می‌تواند هم مرجع تقلید و هم امام و پیشوای جامعه باشد، به شرط اینکه صلاحیتهای لازم برای هر دو مقام را داشته باشد. این دو سمت می‌تواند هم در یک نفر جمع شود، و هم در دو نفر.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها