نوبخت: دولت بعدی با دشواریهای زیادی مواجه است
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، محمدباقر نوبخت معاون پژوهشهای اقتصادی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت، در گفتوگویی به جایگاه احزاب و شرایط کشور اشاره کرده است.
بخشی از گفتوگو نوبخت با آرمان را در زیر بخوانید:
گره اصلی کشور اقتصادی است
*اگر گاهی درباره مسائل اظهارنظر نمیشود، نه از سر این است که نوعی «تحفظ» بشود، بلکه بیشتر از سر نوعی «تعقل» است. سکوت گاهی اوقات بر اثر تعقل است و گاهی بر اثر تحفظ و مجاملهکاری است. سکوت ما بر اساس یک تعقل جمعی است. ما باید در سیاست زمانهایی برای ورود و صحبت و سکوت مشخص کنیم. درباره حزب این را بگویم که ما در حزب آدمهای اقتصادی زیاد داریم و این با توجه به شرایط فعلی که گرههای اصلی کشور، اقتصادی است؛ میتواند خیلی راهگشا باشد. اینها عرصه ورودشان به سیاست هم همان منظر اقتصادی است. اما با لحاظ مسائلی ما عرصه عمل سیاسی خود را محدود کردیم.
دولت بعدی با دشواریهای زیادی مواجه است
*در حال حاضر کدامیک از احزاب سیاسی کشور فعالیتی میکند که ما نمیکنیم. اصلا چه ضرورتی دارد که در این فضا ما بخواهیم ورود کنیم. البته ما انتخابات گذشته را تحریم نکردیم و حتی تشویق هم کردیم؛ اما خودمان کاندیدا معرفی نکردیم. این موضوع البته بخاطر شرایط خاصش بود. اینکه کنگره تشکیل نمیدهیم تا در آن چارچوبهای حزبی و تشکیلاتی منظم خودمان را تعریف کنیم، همه به شرایط سیاسی کشور بازمیگردد. البته فراموش نشود ما ارتباطاتمان را داریم. اعضای حزب اعتدال و توسعه با هم ارتباطشان را دارند، اما الان فضا برای کنگره و امثال این برنامهها چندان فراهم نیست.ببینید ما بالاخره در یک مقطعی از تاریخ سیاسی کشور، نظری دادیم و حرفهایی زدهایم. در کوتاهمدت ممکن است این حرف شنیده نشود و قابل بیان و تفصیل نباشد. ولی یک روزی فضا این اجازه را خواهد داد که بحثهای تئوریک ما که الان در انجماد است، خودش را باز کند. در چنان محیطی، انگیزهای پیش میآید برای شنیدن سخن ما.
در فضای کنونی خیلی مسائل اقتصادی روشن نیست.مثلا به عنوان نمونه میگویم هنوز ملت نمیداند که در بحث هدفمندی یارانهها چه اتفاقی افتاده است. آقای رئیس دولت گفت هیچکس نمیتواند مثل من هدفمندکردن یارانهها را به پیش ببرد. الان من میتوانم این را با عدد و رقم و آمار بگویم که مشکلاتی را ایجاد کرده است. یعنی از این همه منابع با این هدف مقدس، استفادههای غیرمنطبق شده است. در حالی که سال گذشته از رقم 54 هزار میلیارد تومانی که قرار بود درآمد کسب شود و 40 هزار میلیاردش بین مردم تقسیم شود. گرانیهایی که صورت گرفت، همهاش 24 هزار میلیارد ریال بود؟ ولی او 54 هزار میلیارد بین مردم تقسیم کرد. طرف میگوید که من هزار تا میگیرم و هزار تا تقسیم میکنم. شما به او مجوز میدهید. او آن هزار تای اول را کار ندارد، ولی هزار تای دوم را بلافاصله بین مردم تقسیم میکند. من برای همین است که میگویم دولت بعدی با دشواریهایی مواجه است که هنوز همه ابعاد آن روشن نشده است. من با عدد و آمار به شما نشان میدهم که دولت از منابع مختلف قرض کرد، تا بین مردم تقسیم کند. این قرضها هم به هوای این انجام شد که بله من دارم علیالحساب این قرض را انجام میدهم. حالا با همین حسابی که تحقق پیدا نکرده، امسال میگوید که 130 هزار میلیارد به من بدهید. این مجلس اگر 130 هزار میلیارد به او میداد، چون آخرین سال کارش هم هست، با توزیع آن مشکلاتی ایجاد میشود. مشکل اینجاست که دولت چنین درآمدی ندارد.
لاریجانی و حداد فرقی با هم ندارند
*برای من سوال پیش میآید که آیا باید بین آقای حداد عادل و لاریجانی رقابت صورت بگیرد؟! اینها که هر دو یکی هستند و در یک چارچوبند. خانه ملت که نمونهای از فضائل ملت است، باید تمام گرایشات را در چارچوب قانون در خود جای دهد. وقتی ما میخواهیم نمونه آماری بگیریم و بعد از این نمونه، متغیرها و پارامترهای جامعه اولیه را برآورد کنیم؛ این نمونه باید دو صفت داشته باشد. یکی اینکه همه اینها باید از یک شانس یکسان برای ورود از جامعه بزرگ به نمونه برخوردار باشند. دوم حجم نمونه است که باید بر حسب تصادف باشد. بحث این است که نمونه باید عینیت جامعه خودش را داشته باشد. اما آیا این عینیت جامعه را به صورت عیان دارد؟ آیا مجموعههایی که در همین حالا، در چارچوب قانون و وفادار به نظامند، در اینجا حضور دارند؟
68 درصد مجلس نهم تازه کار هستند
*همینطور است جامعه تعریف مشخصی از افتراق بین اینها ندارد. مگر اینکه انتساب بدهند که این فرد به چه کسی مرتبط است. ببینید 68 درصد این مجلس نهم تازهکارند؛ یعنی دوسوم مجلس برای اولین بار است که ورود میکنند. چنین مجلسی قرار است عقل جمعی کشور را اداره و هدایت کند. خب اینهایی که سابقه و پیشینهای برای کار ندارند، از کجا تغذیه فکری میشوند؟ کشورهایی که ساختار حزبی دارند، برای این نظام را ایجاد کردهاند که افراد قدر با پیشینه مشخص وارد سیاست شوند. ساختار حزبی و رقابت آزاد در رسیدن به قدرت، این الزام را میآورد که جریانهای سیاسی، بهترینهایشان را وارد به عرصه کنند. وقتی حزب در کار نباشد، افراد تنها بر اساس روشهای پوپولیستی میتوانند بیایند و رای بگیرند. حرفهایی میزنند که جنبه شعاری دارد و صرفا برای بازارگرمی و ترغیب طرف است. در بعضی از افراد این مهارت هم وجود دارد که در روستایی که وارد میشوند، ازهمه این تکنیکها بهره بگیرند و دستهای از مردم را به خود متمایل کنند.
از آنجایی هم که قبلی همیشه ضعیف بوده، اگر کسی بتواند نسبت به قبلی انتقاد بکند موفق میشود و مردم هم به او یک فرصت را میدهند. چنین افرادی از فضای کوچک آن جمعیتی که دور و برش را گرفتهاند، میخواهند به خانه ملت بیایند. اینها الان تا بجنبند، بودجه به مجلس آمده است و بسیاری از لوایحی که به مجلس قبل نرسیده مطرح میشود. چنین آدمی که از آن جمع کوچک آمده، این تا بیاید اشراف به این مسائل پیدا کند زمان بررسی بودجه است. در خوشبینانهترین شرایط این فرد میداند که رایش را از چه کسانی گرفته است؛ بنابراین دنبال همان افراد میرود. چنین آدمی کارهای ملی را در حد بالایی نمیبینند و میروند دنبال اینکه کار فلان کارخانه را درست کند، برای آن وام بگیرد و کار این و آن را انجام بدهد و متاسفانه اکثر کارها و برنامههایش در این خلاصه میشود. اما اگر حزب باشد چنین اتفاقی نمیافتد. برای مثال همین نمایندههای تهران را میگویم. با همه شعارهایی که برای مستضعفین و محرومین میدهند، حاضر نیستند یک نامه برایش بنویسند. من از این امور اطلاع دارم که خدمتتان عرض میکنم. آقای نماینده میگوید، نه آقا اینها کار اصلی نماینده و کارهای ملی نیست. دلیل اصلیاش این است که در تهران این نماینده نیازی به چنین کارهایی ندارد. اگر اسمش در آن لیست باشد، رای میآورد و اگر نباشد کار بر او خیلی سخت است. در یک چنین فضایی حتی همین فرد هم، اگر ببیند که مردم به حزب رای میدهند روال خود را تغییر میدهد. در آن صورت سعی میکند بهترین طرح، بهترین لایحه را در قالب حزب بدهد که دولت را هم از خودش انتخاب کند. در دنیا پارلمانتاریسم و تحزب یک چیز است. ما یکی از این دو را پذیرفته و آن دیگری را چون فکر میکنیم ممکن است حرفهایی در قالبش مطرح شود که باب طبع ما نباشد، کنار گذاشتهایم. من اتفاقا این بحث را در گذشته در همایشی که در مجلس برپا کرده بودند، مطرح کرده بودم. بعد از سفر مقام معظم رهبری به کرمانشاه که بحث پارلمانی یا ریاستی بودن سیستم سیاسی مطرح شد، دوباره آن قضیه مطرح شد. به نظرم این نکته خیلی مهمی است. اعتقادم بر این بوده و هست که با این سبک، مجلس نمیتواند کارآمدی لازم را داشته باشد.
احمدینژاد باورش شده میتواند کارهای بزرگی انجام دهد
*به نظرم احمدینژاد چیز شاخصی برای عرضه به صورت مدون ارائه نکرد. ایشان به هر حال بنا به دلایلی باورشان شده که میتواند کارهای بزرگی را انجام دهد که شاید دیگران اصلا نتوانند آن را انجام دهند. شما ببینید همه روسای جمهور قبل احترام ویژهای به بزرگان داشتند. بالاخره اگر اختلاف سلیقههایی بوده، روسای جمهور پیشین تمکین میکردند. برخی مسائلی پیش آمد و گلهمندهایی ایجاد شد. هرچند این موضوعاتی که در این چند مدت اخیر رخ داده و کم اهمیت هم نیستند، برخی نگاهها را تغییر داد. شما در شرایط کنونی وقتی ریز میشوید واقعا نمیتوانید دلیلی پیدا کنید که چرا آقای هاشمی این همه تخریب میشود، اما دولت با وجود انتقادات به کارش ادامه میدهد. من برای احمدینژاد در تاریخ سیاسی جایگاه تعریف شدهای نمیبینم. به نظرم یک نهاد بزرگ در حاکمیت، روحانیت است؛ روحانیت دیگر مثل اوایل از دولت حمایت نکرد و به برخی عملکردهای آن انتقاد جدی دارد. درباره سایر نهادهای قدرت هم همینطور است. به نظرم جریان اجتماعی ماندگاری که بخواهد از احمدینژاد حمایت کند در شرایط فعلی خیلی آشکار نشده است.
به نظرم فضای سیاسی ایران تا انتخابات ریاست جمهوری 92 تحت تاثیر مذاکرات هستهای ایران خواهد بود. به هر حال پرونده هستهای یک داستان بلندمدت است. جدای اینکه ما میدانیم ریشه اصلی و پیچیدگی قضیه، به اسرائیل برمیگردد. بعضی تحلیلگران اعتقاد دارند که رئیسجمهور آینده باید یک سیاستمدارِ اقتصادی باشد، اما فراتر از اینها معتقدم رئیسجمهور بعدی باید در پیگیری مصالح ملی در عرصه بینالمللی نیز کارا باشد.
دیدگاه تان را بنویسید