همكاري ايران و آمريكا در برابر داعش
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
سيد نعمت‌الله عبدالرحيم‌زاده: حالا كه مشكل سياسي عراق با راي اعتماد پارلمان اين كشور به اكثر اعضاي كابينه حل شده و دولت حيدر العبادي بعد چند ماه مجادلات سياسي سركار آمده، وقت آن است تا باراك اوباما به وعده خود عمل كند. هر چند كه نيروي هوايي آمريكا در چندين عمليات عليه داعش از ارتش عراق حمايت قابل توجه داشته اما رييس جمهور آمريكا مشاركت جدي آمريكا عليه داعش را موكول كرده بود بر تشكيل دولت. دولت تشكيل شد و اوباما هم در اولين اقدام جلسه‌اي با سران كنگره برگزار كرد تا استراتژي خودش را براي مقابله و در نهايت، از بين بردن داعش را به اطلاع آنها برساند.
از قبل معلوم بود كه افزايش حملات آمريكا وگسترش حملات به مواضع داعش در خاك سوريه از جمله سرفصل‌هاي مهم استراتژي اوباما خواهند بود. نكته نامشخص در اعزام سرباز به عراق و سوريه است چون برنامه اصلي او از زمان ورودش به كاخ سفيد در ژانويه 2009 اين بود كه اعزام يگان‌هاي نيروي زميني آمريكا به جنگ را به عنوان آخرين گزينه ممكن در نظر بگيرد. اين برنامه در مورد عراق و به دليل خاطره تلخ از حضور سربازان آمريكا در اين كشور اهميت خاصي پيدا مي‌كند. به احتمال زياد، استراتژي اوباما عليه داعش به جاي استفاده از سربازان آمريكايي، تشكيل ائتلاف منطقه‌اي است تا آمريكا تنها با حمايت هوايي از اين ائتلاف داعش را سركوب كند.
نكته قابل توجه در اين ائتلاف نقش ايران است. چه ايران به صورت رسمي در ائتلاف منطقه‌اي شركت كند يا نه، موضع ضد داعش ايران به طور طبيعي يك نوع همكاري با اين ائتلاف منطقه‌اي به رهبري آمريكا است. اين همكاري نتيجه‌اي طبيعي از وضعيت موجود است. داعش به يك قدمي مرزهاي ايران رسيده و خبرهايي در مورد تحركات آن در اين سوي مرز منتشر شده و حتي ايران مبدل به كريدوري براي رسيدن داوطلبان افغاني و پاكستاني به داعش شده است. پس، ايران براي منافع ملي و امنيت خود هم كه شده با هر ائتلافي همكاري عملي مي‌كند كه قصد نابودي داعش را دارد. نكته‌اي كه باقي مي‌ماند در دست‌آورد سياسي چنين همكاري است.
اوباما از قبل پيشگام شده و دست‌آورد سياسي قابل توجهي را ترسيم كرده است. او در برنامه ملاقات با رسانه‌ها از شبكه خبري ان بي اس گفت كه مشكل كشورهاي منطقه ايران يا موضوع شيعه و سني نيست بلكه مسئله افراط‌گرايي سني است. بيان اين حرف از طرف رييس جمهور آمريكا اهميت ويژه‌اي دارد زيرا برخلاف بيش از سه دهه تبليغات ضد ايراني است كه آمريكا در منطقه به راه انداخته و مدت‌ها است با تبليغ ايران‌هراسي كشورهاي عرب منطقه را در اين جهت هدايت كرده است. در واقع، اوباما با بيان اين حرف بر خلاف سياست آمريكا طي اين مدت گفته و اعترافي است كه مي‌تواند نشانه‌اي از چرخش قابل توجه آمريكا در قبال ايران و منطقه باشد.
اگر نگاهي به گذشته بياندازيم همكاري ايران با آمريكا در برابر پديده تروريسم در همين عراق را خواهيم ديد. عراق سه سال بعد از اشغال توسط نيروهاي آمريكايي در آتش فرقه‌گرايي مي‌سوخت و گروه‌هاي مسلح در هر نقطه‌اي از اين كشور ترور مي‌كرد يا بمبي را منفجر مي‌كرد. آمريكا در آن شرايط كه سربازانش هم قرباني آن وضعيت مي‌شدند چاره‌اي جز همكاري ايران براي مبارزه با گروه‌هاي تروريستي نداشت و آن همكاري عراق را از نزاع فرقه‌گرايي خارج كرد. با وجود آن كه آمريكا با همكاري ايران توانست از پس گروه‌هاي تروريستي بربيايد اما دولت جورج بوش در آن زمان حاضر نشد اين همكاري را به رسميت بشناسد تا دست‌آورد سياسي براي ايران داشته باشد و حتي با اصرار بر شعار محور شرارت بر ايران‌هراسي خود شدت مي‌بخشيد.
حالا اوباما برخلاف سلف خود عمل كرده و حتي قبل از تشكيل ائتلاف و همكاري ايران با آن دست‌آورد سياسي قابل توجهي را براي ايران رقم زده است. او به اين وسيله دورنمايي را ترسيم كرده كه ايران در آن نقش قابل توجهي داشته باشد. نكته قابل توجه در آن برنامه و سخنان اوباما فقط آن حرف نبود بلكه او متحدان آمريكا در منطقه را به نحو ضمني سرزنش كرد و از آنها خواست تا تلاش‌هاي خود را افزايش دهند. شكي در نقش تركيه، عربستان سعودي و شيوخ خليج فارس در پر و بال گرفتن داعش نيست و اوباما يا ديگر رهبران غربي هم اعتراف به اين امر نمي‌كنند اما او با چنين درخواستي به اين متحدان منطقه‌اي نشان داد كه آگاه به وضعيت و نقش آنها هست و حالا زمان تغيير سياست آنها است.
اين درخواست اوباما از متحدينش و سرزنش ضمني او و آن چرخش قابل توجه در مورد نقش ايران در منطقه نشانه‌هايي از برنامه او هستند كه قصد فضايي بيشتر براي نقش ايران در منطقه را دارد. البته اين امر نكته‌اي تازه نيست و از شروع به كار دولت يازدهم شواهدي بر اين موضوع ديده شده تا آنجا كه همكاري دو جانبه ايران و آمريكا در منطقه مبدل به موضوع روز رسانه‌ها شده و حتي برخي رسانه‌ها پيشنهاد سفر اوباما به ايران كرده‌اند. بايد گفت كه زمينه اين همكاري وجود دارد چه داعش باشد و چه موضوع امنيت كل منطقه اما مسئله اساسي در اصل رويكرد آمريكا و ميزان جسارت سياسي شخص اوباما است.
او با بيان آن حرف گام قابل توجهي برداشت اما بايد گفت كه اين مقدار كافي نيست و تا محو شعار محور شرارت راه زيادي دارد. او بايد اين مقدار جسارت سياسي را داشته باشد تا آثار آن شعار را به طور كامل پاك كند و نقش ايران در برقراري امنيت در منطقه را به رسميت بشناسد. از اين سو، ايران هم مي‌تواند با مشاركت فعال خود در يا كنار ائتلاف ضد داعش مسئوليت خود را در برقراري امنيت منطقه به انجام برساند. اين گام‌هاي دو جانبه نه تنها همكاري مثبتي را به دنبال داشته و امنيت منطقه را تضمين مي‌كند حتي مي‌تواند تهديد تروريستي داعش عليه امنيت جهاني را خنثي كند و جايگاه قابل توجه ايران در تضمين امنيت جهاني را ثابت كند.
دیدگاه تان را بنویسید