سونامی برکناری وزرا همچنان ادامه دارد؟/ احمدینژاد در مقابل انتقادها کوتاه نمیآید
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
رییسجمهور، «طبق قانون»، مختار است وزیران کابینهاش را عزل و نصب کند. اما چرا با هر برکناری، موجی از مخالفتها، واکنشهای منفی و انتقادهای تندوتیز به راه افتاده است؟ آیا منتقدان واقعا این حق قانونی را برای او قائل نیستند یا به ترتیب و کیفیت استفاده از این حق انتقاد دارند؟ بسیاری معتقدند عزل و نصبها در دولت نهم و دهم، آنقدر ناگهانی، غیرمعمول و خلاف قاعدههای مرسوم بوده که فضای سیاسی جامعه را دچارشوک و تعجب کرده است؛ زیرا از این حق قانونی، به نفع منافع کلانتر جامعه استفاده نشده است. حق با کدام گروه است؟ دولت یا منتقدان؟
عزلهایی که به آن عادت نکردهاند محمود احمدینژاد، ید طولایی در عزل وزرایش دارد. او را میتوان «نخستین رییسجمهور عزلکننده» در تاریخ انقلاب اسلامی لقب داد. او در سال 84 (اولین سال فعالیت اجراییاش بهعنوان رییسجمهور)، اولین وزیرش، پرویز کاظمی وزیر رفاه، را برکنار کرد و تا کمتر از چهار سال بعد که به پایان عمر دولت اولش نزدیک شد، تعداد وزرای برکنار شده اش آن قدر زیاد شد که در هفتههای آخر، کابینهاش در آستانه نیاز به اخذ رای اعتماد دوباره از مجلس قرار گرفت، اما با «ترفند»ی که به کار بست، مانع از وقوع این اتفاق شد. او صبرکرد تا کمی بعد که میبایست کابینه دولت دهم را به مجلس معرفی میکرد، جابهجاییهای مورد نظرش را انجام دهد. در هفتههای آخر دولت نهم و درست هشت روز مانده به برگزاری مراسم تحلیف دولت دهم در مرداد 88، کابینه ناآرام احمدینژاد، نارآرامتر از همیشه شد: خبرآمد که محسنیاژهای و صفارهرندی، وزیران اطلاعات و ارشاد، باید قبل از رسیدن قطار دولت نهم به ایستگاه آخر، از آن پیاده شوند. دامنه این تغییرات در دولت به حدی گسترده بود که حساب و کتاب از دست احمدینژاد در رفته بود وگرنه باید حواسش به اصل 136 قانون اساسی میبود که تاکید میکند هرگاه بیش از نیمی از هیات وزیران تغییر کند، کابینه نیازمند رای اعتماد مجدد است. این چنین بود که احمدینژاد مجبور شد صفارهرندی را، موقتا و فقط به عنوان یک عدد، در کابینه اش نگه دارد و فقط محسنیاژهای را به جمع 10 وزیر عزل شده در چهار سال گذشته اضافه کند تا بدین شکل، تعداد تغییرات کابینه به نصف نرسد. با این حال دولت تا همین جای کار هم صاحب رکورد در تغییرات مدیران و وزیرانش بود.علی رضا طهماسبی، محمود فرشیدی، جمال کریمی راد، کاظم وزیریهامانه، پرویز کاظمی، ناظمیاردکانی، علی کردان، محمدحسین رحمتی، داوود دانشجعفری و مصطفی پورمحمدی، وزیرانی بودند که به جز کریمی راد و کردان، با نظر رییس دولت نهم کنار گذاشته شدند. هرچند بعدها مشخص شد این چند وزیر آخر، به علت مخالفت با مناصبی که احمدینژاد قصد داشت آنها را به اسفندیار رحیممشایی واگذار کند، از کابینه خط زده شدند. در این میان، ماجرای تصمیم به عزل حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات، و نامه مخالفت رهبر معظم انقلاب با این عزل، مشهورتر، پرحاشیهتر و پرهزینه تر از دیگر برکناریها بود. ترتیب اثرندادن سریع رییسجمهور به نامه ایشان و، در نتیجه، خانهنشینی 11 روزه رییسجمهور، که دیگر همه اصولگرایان آن ر ا از جمله مطاعن قطعی احمدینژاد میدانند، ماجرایی است که اهمیت آن از هر عزل و نصبی بالاتر است. اما سونامی تغییر وزیران، که به دست احمدینژاد به راه افتاده شده بود، به همین ختم نشد و این روند در دولت بعدی نیز همچنان ادامه یافت و احمدینژاد، مانند قبل، بارها وبارها اقدام به برکناری وزیرانش کرد. این برکناریها، با واکنش منفی فعالان سیاسی و حتی حامیان رییسجمهور مواجه شده است؛ همانها که بعضا به جرگه منتقدانش نیز پیوستهاند. باهنر، مطهری و توکلی از جمله اصولگرایان منتقد دولتند که به این گونه عزل و نصبها تاختهاند و تعابیر قابل تاملی را درباره چرایی این اقدامها به کار گرفتهاند. علی مطهری در سال 88، با تاکید بر اینکه احمدینژاد باید «بر اعصاب خود مسلط باشد»، گفته بود: «اینکه انجام چنین حرکتی از سوی آقای احمدینژاد چه ضرورتی داشته، برای من قابل درک نیست و گویی ایشان در وارد کردن کشور به التهاب تعمداتی دارند.»! آخرین عزلها تا این لحظه! جدیدترین عزل رخ داده در دولت دهم، برکناری مرضیه وحیددستجردی، وزیر بهداشت و درمان، است. دو علت برای برکناری نخستین وزیر زن جمهوری اسلامی بیان شده است: 1: اعتراض خانم وزیر به اختصاص ندادن ارز دولتی برای واردات داروهای ضروری به کشور؛ 2- مخالفت وی با خواست رییسجمهور برای برکناری باقرلنکرانی، یکی از معاونان اصلی وزیر بهداشت. عجبا که این بار هم موضوع مخالفت با خواست رییسجمهور و برنتافتن این مساله از سوی شخص احمدینژاد مطرح است. برخی نیز معتقدند خانم وزیر عمدا با خواست رییس دولت مخالفت کرده است تا زودتر از کابینه وی خارج شود و حسابش را از دولتی که سه سال و نیم همراهش بوده، جدا کند. برخی معتقدند دستجردی، مانند بسیاری از مدیران دولتی، با علم به اینکه وزیر خوب از نظر احمدینژاد کسی است که با او مخالفت نکند و «روی حرفش حرف نزند»، پیشنهاد وزارت را پذیرفت. این گروه میگویند مخالفت عمدی خانم وزیر با خواسته احمدینژاد، برای از میان بردن این تلقی، در باقیمانده عمر دولت، بوده است. عزل یکباره وزیر جدید در حالی است که محمدرضا رحیمی، در حاشیه برگزاری سیزدهمین جشنواره پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره «شایعه!» برکناری وزیر بهداشت، به صراحت، گفته بود: «دکتر مرضیه وحیددستجردی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، از جمله بهترین وزرای کابینه، نخستین بانوی وزیر در جمهوری اسلامی ایران و مورد حمایت همهجانبه دولت است». انتقادها نیز دقیقا به این نکته مربوط است که چرا باید وزیری که تا همین دیروز «مورد حمایت همهجانبه دولت» بود برکنار شود؟ از این تحلیلها که بگذریم، با برکناری وزیر بهداشت و درمان، شمار تغییرات و جابهجایی وزیران دولت دهم، در حال نزدیک شدن به نصف است. البته از منظری دیگر، این امر در مورد دولت دهم صادق نیست؛ زیرا بخشی از این برکناریها به دلیل ادغام وزارتخانهها بوده است که «طبق قانون» و از سال 89 صورت گرفته است. تاکنون هفت وزارتخانه در هم ادغام و سه وزیر برکنار شدهاند؛ یعنی دو سال قبل، چهار وزارتخانه کار، رفاه، صنایع و بازرگانی به دو وزارتخانه تبدیل شد. همچنین احمدینژاد در دهم آذر سال جاری یعنی حدود یک ماه پیش از عزل دستجردی، وزیر ارتباطات را برکنار کرد و سرپرستی این وزارتخانه را به علی نیکزاد، وزیر مسکن و شهرسازی، سپرد؛ بنابراین، مجموعهای که نیکزاد ریاست آن را بر عهده دارد، از ادغام دو وزارتخانههای راه و مسکن به وجود آمده است. برکناری وزیر ارتباطات نیز در ادامه طرح قدیمی دولت برای ادغام سه وزارتخانه یادشده انجام شد که البته مجلس با آن مخالفت است. در سایه این تحولات، چهار وزیر، کار خود را از دست دادهاند که با احتساب سه وزیر برکنار شده (نفت، خارجه و بهداشت) تعداد آنها به هفت نفر میرسد. کابینه محمود احمدینژاد در حال حاضر از ۱۸ وزیر تشکیل شده است.
انتقادها، همچنان پابرجا اینک نیز، مانند هفت سال گذشته که هر عزل، اعتراضهایی در پی داشته است، بازهم موج انتقادها همچنان به راه است و برکناری مرضیه وحیددستجردی با واکنش منفی فعالان سیاسی مواجه شده است. صفارهرندی این نوع عزل و نصبهای دولت را «خیانت» دانسته و گفته است: «در شرایط فعلی که دشمنان به دنبال تفرقه و ایجاد اختلاف هستند، برخی حرفها و عزل و نصبها که در میان مردم نگرانی ایجاد میکند، اقداماتی خائنانه است.» همچنین غلامعلی حداد عادل، که کمتر کسی به یاد دارد از دولت انتقاد کرده باشد، به عزل وزیر بهداشت واکنش نشان داد و آن را خبر بدی دانست که «مایه تاسف» است؛ چرا که «با توجه به اینکه چند ماهی بیشتر از این دولت باقی نمانده، هر فرد دیگری انتخاب شود، فرصتی برای تحول ندارد». به گفته او نمایندگان حامیان دولت در مجلس، از همکاران نماینده خود خواسته اند حتیالامکان در این چند ماهه از طرح استیضاح خودداری کنند، اما اکنون میبیننند در خود دولت وزرا عزل میشوند!. برخی نیز عزلهای اخیر را نتیجه تاثیر جریان خاص نزدیک به احمدی نژاد (بخوانید «جریان انحرافی») میدانند، و شاید بیشتر به همین دلیل به این برکناریها حساسند؛ مخصوصا اینکه گفته میشود روند برکناری برخی دیگر از وزرا، همچنان ادامه خواهد داشت. این گمانهای که است که حتی غلامحسین الهام، سخنگوی دولت، نیز آن را تکذیب نکرده است. الهام در پاسخ به سوالی درباره ادامهدار بودن تغییرات در دولت، تصریح کرده بود: «بنیاد عالم بر اساس تغییر حرکت است.» اگر اینگونه باشد و، به قول الهام، عالم دولت همچنان بر مدار تغییر حرکت کند، باید منتظر انتقادات تندتر اصولگرایان باشیم؛ چرا که نه آنان به این عزلهای ناگهانی و عجیب و غریب عادت کردهاند و نه احمدی نژاد نشان داده که در مقابل این انتقادها «کوتاه» میآید و روند مدیریتی خود را تغییر میدهد.
دیدگاه تان را بنویسید