سیاست خارجی روي ريل واقع‌گرايي

مصطفی داننده: رئیس جمهور روحانی دیروز در اولین کنفرانس اقتصاد ایران از گفتمان تازه در سیاست خارجی ایران رونمایی کرد که طی هشت سال گذشته چندان مورد توجه قرار نمی‌گرفت و آن‌هم مذاکره بر اساس منافع ملی بود نه آرمان‌ها و آرزوها. در دولت قبل به ویژه در سیاست خارجی، تمام سخن‌ها و استراتژی‌ها بر اساس آرمانی شکل گرفته بود که رئیس دولت نهم و دهم بارها از آن سخن گفته بود. آرمانی که در اندیشه مدیریت جهانی بود و تصور می‌کرد می‌شود با تامین هزینه سازمان بین المللی انرژی اتمی، آن را در اختیار گرفت. حالا بعد از گذشت هشت سال روحانی سخنی را به زبان آورد که ما سال‌ها از آن حرف می‌زنیم یعنی «واقع گرایی » در سیاست خارجی! سیاست خارجی هر کشوری در دنیا بر اساس منافع ملی آن کشور شکل می‎گیرد و دولت‌ها سعی می‌کنند از هر وسیله‌ای برای تامین این منافع استفاده کنند.شاید به زبان ساده‌تر می‌توان گفت که سیاست خارجی دنیای واقعیت‌هاست و دولت‌ها باید بر اساس این واقعیت‌ها زندگی کنند. ایران نیز از این اصل اساسی در سیاست خارجی مستثنا نیست. واقعیت در سیاست خارجی یعنی اینکه بدانیم چگونه با قدرت‌ برتر جهانی، قدرت‌های فرامنطقه‌ای و منطقه‌ای برخورد کنیم. قطعا درک قدرت آمریکا و پذیرش اینکه این کشور فعلا از بعد نظامي قدرت برتر جهانی است می‌تواند کمک بسیاری در نحوه برخورد ایران با این کشور داشته باشد. مطمئنا تا زمانی که ما بر این تصور باشیم که آمریکا کشوری در حال سقوط است و به زودی جای آن را خواهیم گرفت، کمکی به ما در عرصه بین المللی نخواهد کرد و به جای آن ما را به مسير ديگري سوق خواهد داد. این که حسن روحانی می‌گوید :« آرمان ما به سانتریفیوژ وصل نیست» به خوبی نشان می‌دهد، رئیس جمهور به درک درستی از عرصه بین المللی و سیاست خارجی رسیده است. ما باید بدانیم سیاست‌ها چه در زمینه فرهنگی و چه در زمینه خارجی در حال تغییر است و نمی‌توانیم سال‌ها بر یک اصل پافشاری کنیم و بخواهیم منافع ملی خود را فدای یک آرمان مشخص کنیم. برای درک بهتر این تغییر می‌توان مثالی از نحوه برخورد صداوسیما با مسابقات فوتبال زد. به یاد دارم در جریان مسابقات لیگ قهرمانان آسیا صداوسیما مسابقه استقلال و دانیال چین که اتفاقا در آزادی نیز برگزار می‌شد را به دلیل همزمانی با سومین روز شهادت حضرت اباعبدا...‌الحسین(ع) پخش نکرد و مردم تنها از طریق اخبار متوجه این نتیجه شدند. اما حالا بعد از گذشت چندین سال از این ماجرا ما مشاهده می‌کنیم که تلویزیون در شب وفات رسول اکرم(ص) یکی از مسابقات فوتبال لیگ برتر انگلستان را پخش می‌کند. اگر چنين تغييري براي صدا و سيما پسنديده است در سیاست خارجی نیز همین گونه است ما می‌توانیم با تغییر در نوع نگاه خود، دستاوردهای بزرگی را برای کشور در عرصه دیپلماسی فراهم کنیم. منبع: قانون