یک «صندلی» ریاست خبرگان و دو آیتالله «هاشمی» /نگرانی طیف مصباح از «احساس تکلیف» دوباره آیتالله
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) : 
همین فاصله زمانی از درگذشت آیتالله مهدوی کنی تا انتخاب رئیس جدید باعث شده است تا ناظران سیاسی گمانه زنیهای خود را در این مورد شروع کنند. این گمانه زنیها به دو گزینه نهایی ختم شده؛ دو هاشمی، یکی رفسنجانی و یکی شاهرودی از محتمل ترین گزینههای رسیدن به ریاست مجلس خبرگان رهبری هستند.
انتخاب رئیس از میان دو هاشمی
آیتالله هاشمی شاهرودی، نایب رئیس اول مجلس خبرگان رهبری که بنا بر قوانین داخلی این مجلس، تا انتخاب رئیس جدید ریاست مجلس خبرگان را به عهده دارد، گزینه جدی ریاست مجلس خبرگان رهبری است. بسیاری از جریانهای موجود در مجلس خبرگان هاشمی شاهرودی را گزینه مناسبی برای این پست میدانند. آنها اعتقاد دارند که شخصیت فراجناحی رئیس سابق قوه قضائیه و جایگاه مقبول او نزد تمام گروههای سیاسی، مهم ترین ویژگی و وجه تمایز بزرگ آیتالله هاشمی شاهرودی نسبت به دیگر افراد است.
آیتالله هاشمی رفسنجانی دیگر گزینه مطرح برای ریاست مجلس خبرگان رهبری است. هاشمی رفسنجانی همیشه از گزینههای مطرح برای این پست بوده است. بعد از درگذشت آیتالله مشکینی، هاشمی رفسنجانی همیشه نامی مطرح در رقابتهای درون گروهی مجلس خبرگان رهبری بوده است. طرفداران ریاست آیتالله هاشمی اعتقاد دارند که او به واسطه تجربه فراوانش در فضای سیاسی کشور به ویژه در ریاست قوه مجریه، مقننه و مجلس خبرگان رهبری میتواند جایگزین مناسبی برای آیتالله مهدوی کنی در مجلس خبرگان رهبری باشد. این جریان سیاسی اعتقاد دارد که هاشمی رفسنجانی میتواند وزن این جایگاه را حفظ کند.
همانطور که مشخص است، دو طیف مختلف در مجلس خبرگان رهبری دو هاشمی را برای پست ریاست مجلس خبرگان رهبری در نظر گرفتهاند و سعی میکنند نامزد مورد نظر خود را به عنوان رئیس مجلس خبرگان رهبری معرفی کنند.
آیتالله هاشمی رفسنجانی در واکنش به مباحث مطرح شده در مورد ریاست مجلس خبرگان رهبری گفته است :« درصورتی که بعضی افراد که آنها را برای ریاست خبرگان صالح نمیدانم قصد کاندیدا شدن داشته باشند، آمادگی خود را برای کاندیداتوری ریاست این مجلس اعلام خواهم کرد.» این سخنان هاشمی را میتوان شرط بزرگ آیتالله هاشمی رفسنجانی برای ورود به عرصه رقابت دانست. هاشمی حضور کسانی را که صلاح نمیداند به ریاست مجلس خبرگان برسد را شرط حضورش عنوان کرده است. امری که از سوی نزدیکان و مشاوران آیت الله نیز مورد تاکید قرار گرفته است و معتقدند هاشمی قصد کاندیداتوری برای ریاست مجلس خبرگان را ندارد مگر آنکه تکلیف بر او حکم کند که بخاطر مصالح کشور و مجلس خبرگان باز هم تن به کاندیدا شدن برای ریاست خبرگان دهد.
به نظر میرسد نوک پیکان این احساس تکلیف آیتالله به سوی مصباح یزدی و جریان نزدیک به او در مجلس خبرگان باشد. این جریان نیز به خوبی این معنا را درک کرده است و به خاطر همین بر ریاست آیتالله هاشمی شاهرودی تاکید میکند. آیتالله حائری شیرازی در مورد نقش هاشمی در خبرگان و اینکه کسی توان رقابت با او را در انتخابات ریاست مجلس ندارد میگوید:«هر کسی با آقای هاشمی رقابت کرد، شکست خورد؛ آقای جنتی آمد نشد دیگران آمدند نشد. آقای مهدوی نیز به دلیل این که آقای هاشمی به احترام آمدن ایشان کاندید نشد، برگزیده شد.آقای مهدوی در نطق افتتاحیه خود گفت آقای هاشمی این منصب را به من تفریظ کردند.»
این سخنان آیتالله حائری که اتفاقا از کسانی است که هر مورد وثوق هر دو طیف سیاسی مجلس خبرگان است، نشان میدهد طیف مقابل هاشمی نیز به خوبی این معنا را درک کرده است. به خاطر همین مسئله آنها سخت به دنبال راضی کردن آیتالله هاشمی شاهرودی برای رسیدن به ریاست مجلس خبرگان رهبری هستند.
هاشمی شاهرودی رئیس مورد وثوق هاشمی رفسنجانی
آنطور که از شواهد پیداست، آیتالله هاشمی رفسنجانی نیز نظر مثبتی بر ریاست هاشمی شاهرودی دارد و اگر رئیس سابق قوه قضائیه برای این پست نامزد شود، هاشمی رفسنجانی نامزدی خود را اعلام نخواهد کرد. در غیر این صورت و اگر فردی که هاشمی حضور آنان را صلاح نمیداند، در این انتخابات نامزد شوند، قطعا هاشمی رفسنجانی برای این پست نامزد خواهد شد.
نامزد نشدن آیتالله هاشمی شاهرودی در انتخابات مجلس خبرگان شاید زمینه ساز یک رقابت نفس گیر را در انتخابات مجلس خبرگان رهبری رقم بزند.
از سال 62 که مجلس خبرگان رهبری با پیام امام خمینی(ره) افتتاح شد تا سال 86، نمایندگان این مجلس یه یک اصل نانوشته عادت کرده بودند و همه میدانستند که عبای ریاست مجلس خبرگان را برای معلم بزرگ اخلاق، آیتالله مشکینی دوختهاند. با وجود آیتالله مشکینی، هیچ یک از اعضای مجلس خبرگان به خود اجازه نمیداد که برای این پست نامزد شود و در هر دوره تنها آرا به نفع« معلم اخلاق» به گلدان ریخته میشد. آیت الله علی مشکینی از جمله روحانیونی بود که مورد احترام تمام جریانهای سیاسی از جمله اصول گرایان و اصلاح طلبان بود.
بعد از درگذشت آیتالله مشکینی اماجریانهای سیاسی تلاش خود را برای رسیدن به این صندلی آغاز کردند. رقابت در مجلس خبرگان به دو طیف حامی آیتالله هاشمی رفسنجانی و طیف آیتالله مصباح یزدی - آیتالله جنتی تقسیم شد و هر دو گروه رایزنیهای خود را با اعضای مجلس خبرگان برای جلب نظرشان آغاز کردند. سرانجام برای رقابت نهایی دو نام بزرگ به رقابت به یکدیگر پرداختند. دو سیاستمداری روحانی که یکی ریاست مجمع تشخیص را به عهده داشت و دیگری دبیری شورای نگهبان .
این رقابت بی سابقه در فضای مجلس خبرگان تاثیر مستقیم خود را بر فضای سیاسی کشور نیز گذاشت و همه از تشکیل دو قطبی « سیاسی- فقهی» در کشور خبر دادند. کمتر کسی تصور میکرد که مجلس خبرگان رهبری به عنوان یک نهاد تاثیرگذار در انقلاب اسلامی درگیر اختلافات سیاسی خارج از این مجلس شود. نتیجه انتخابات ریاست مجلس خبرگان رهبری نشان دادن که وزن سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی بیش از جریان مقابل است. رئیس مجمع تشخیص با 41 رای در مقابل 34 رای آیتالله جنتی از مجموع 76 رای، توانست به کرسی ریاست مجلس خبرگان تکیه بزند.
سیاسی کردن مجلس خبرگان
هاشمی رفسنجانی برخلاف تصورها در رقابتی سخت به کرسی ریاست مجلس خبرگان رسید تا دوران تازهای در این مجلس شکل بگیرد. دوران ریاست هاشمی رفسنجانی بر مجلس خبرگان طی شد تا روزهای انتخابات سال 88 و حوادث بعد از آن تغییرات گستردهای در فضای سیاسی ایران بوجود آورد. این موسم تحولات به مجلس خبرگان نیز رسید و زمزمههایی از تغییر رئیس این مجلس به دلیل نقش موثر در حوادث بعد از انتخابات به گوش رسید. برخی از اعضای مجلس خبرگان اعتقاد داشتند که رئیس مجلس خبرگان باید فردی باشد که به دور از فعالیتهای سیاسی و جناح بندیهای موسوم باشد. حتی برخی از آنان اعتقاد داشتند که هاشمی رفسنجانی به دلیل مشخص نکردن مواضع خود در قبال حوادث سال 88 نمیتواند ریاست مجلس خبرگان را بر عهده داشته باشد .
جریانی که نتوانست در سال 86 مانع رسیدن هاشمی به کرسی ریاست مجلس خبرگان شوند، تلاش کردند در سال 88 این کار را انجام دهند. آنها تلاش کردند اینبار دو قطبی « هاشمی - مهدوی کنی» را علم کنند و از آن طریق به اهداف خود برسند. تقریبا بعد از تشکیل این دو قطبی در فضای رسانهای کشور، روزی نبود که تحلیل گران و ناظران سیاسی از این رخداد هم سخن نگویند. این درحالی بود که برخی دلسوزان انقلاب نیز از رودروی هم قرار گرفتن دو یار و یاور امام خمینی، احساس نگرانی میکردند.
برخلاف این تئوری طراحی شده، آیتالله هاشمی رفسنجانی در روز انتخاب رئیس جدید مجلس خبرگان به نفع آیتالله مهدوی کنی کنار رفت تا این چهره شناخته شده به ریاست مجلس خبرگان برسد. آیتالله مهدوی کنی از جمله روحانیون مورد قبول جریانهای سیاسی و مورد اعتماد رهبری و همچنین شخص آیتالله هاشمی رفسنجانی بود. آیتالله امامی کاشانی از دوستان نزدیک این دو آیتالله در خاطرات خود به ماجرای تمایلهاشمی رفسنجانی برای ریاست آیتالله مهدوی کنی اشاره میکند و میگوید:« یک روز آیت الله هاشمی رفسنجانی در یکی از جلسات مجمع تشخیص به من فرمودند: شما آیت الله مهدوی کنی را می بینید؟ من گفتم: ایشان کسالت دارند و بنا دارم که به عیادت ایشان بروم. ایشان فرمودند: حتماً بروید و از قول من بگویید اگر شما داوطلب هستید، من نیستم و من می گویم که شما هستید. یعنی خودم هم اعلام می کنم . »
هاشمی رفسنجانی در روز افتتاحیه جلسه خبرگان و قبل از آغاز رای گیری به شرایط بوجود آمده اشاره کرد و گفت:« ۲ سال پیش هم برای ریاست خبرگان من از ایشان درخواست کردم تا نامزد شوند و من هم حمایتشان کنم.هاشمی رفسنجانی در ادامه اظهار داشت: ایشان اوایل گفته بودند که سن و سال و کسالت این اجازه را به من نمی دهد ولی من در جواب گفته بودم که این هم سابقه دارد و آیت الله مشکینی هم دخالت زیادی در امور نمی کردند ولی در نهایت جواب روشنی از طرف آیت الله مهدوی نرسید . امروز هم اگر آیت الله مهدوی تشریف بیاورند و رسما کاندید شوند من از ایشان حمایت می کنم و اگر کسی دیگر هم بیاید من همراهی می کنم . »
بدین ترتیب مدیریت این دو آیتالله باعث شد تا مجلس خبرگان رهبری از یک دعوای سیاسی به دور بماند تا ساحت ویژهاش به فضای سیاسی آلوده نشود. دوران تازه مجلس خبرگان با ریاست آیتالله مهدوی کنی نیز آغاز شد و این دوران چهار سال بیشتر دوام نیاورد و آیتالله مهدوی کنی به دلیل سکته مغزی و بعد از 5 ماه در کما بودن دار فانی را وداع گفت تا بازهم مجلس خبرگان و ریاست آن به صدر اخبار سیاسی کشور بدل شود و همه به دنبال پاسخ این سوال باشند که رئیس مجلس خبرگان بعدی چه کسی است؟
ید دید در اسفند 93 و در اجلاس مجلس خبرگان چه کسی بر صندلی ریاست مجلس تکیه خواهد زد و سرنوشت این مجلس به دست چه کسی سپرده خواهد شد .
دیدگاه تان را بنویسید