اظهارات جنجالی اردوغان؛ پایانی بر ماه عسل رابطه ایران -ترکیه ؟ /آینده مبادلات تجاری تهران -آنکارا زیر سایه بحران یمن و سوریه
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز،در حالی که تنها چند ماه از تکیه اردوغان بر کرسی ریاست جمهوری ترکیه می گذرد، وی در شرایطی متفاوت از بهمن سال 92 به ایران سفر خواهد کرد؛ نه شرایط منطقه همانند 2 سال گذشته است، نه ایران، نه ترکیه و نه حتی اردوغانِ رئیس جمهور. سفرِ اردوغان به ایران در پاسخ به دعوت رئیس جمهوری کشورمان اما با جار و جنجال فراوانی همراه شد؛ رئیس جمهوری ترکیه که پس از آغاز بحران سوریه سعی در ایفای نقش مستقل و متفاوتی از همسایگاه و متحدان دیرینه خود داشت همچنان به یکه تازی خود در اظهارنظرات و مواضع و رفتارهای خارج از عرف ادامه داده است. سفر یک روزه رئیس جمهوری ترکیه به ایران که شامل دیدار وی با مقامات ارشد کشورمان از جمله رئیس جمهور و مقام معظم رهبری است دستور کار مهم دیگری نیز دارد که آن شرکت در دومین نشست مشترک شورای عالی همکاری دو کشور با حضور وزرای عضو هیات دولت دو کشور است، نشست و دیدارهایی که قرار است در آن تمامی ابعاد روابط دو جانبه جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه مرور شده و در خصوص موضوعات منطقهای و بینالمللی تبادل نظرشود. بحران یمن؛ حرف های جنجالی اردوغان و جنجال بر سر سفر آقای رئیس جمهور
اردوغان در اظهاراتی که پیشتر نیز مشابه آن را تکرار کرده بود، اخیرا و پس از حمله ائتلاف عربی به یمن ضمن حمایت از این حمله و موضع عربستان، جمهوری اسلامی ایران را به توسعهطلبی متهم کرد و خواستار خروج ایران از یمن شد. اردوغان به مذاکرات هسته ای ایران و غرب نیز تاخت و ایران را به وقت کشی متهم کرد.
این اظهارات اما با واکنش های شدیدی در میان برخی از نمایندگان مجلس ایران همراه بود که خواستار لغو سفر اردوغان به ایران بودند.
منصور حقیقتپور، نایب رئيس کميسيون امنيت ملی و سياست خارجی مجلس رئیس جمهوری ترکیه را "متوهم" خواند و با تاکید بر این که سخنان او "متوجه همه ملت ايران است نه نمايندگان مجلس" از وزارت خارجه خواست سفر اردوغان به تهران را لغو کند.
اما علی رغم اعتراض برخی از نمایندگان مجلس ایران علیه سفر اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه در حالی ظهر امروز برای دیدار و گفت وگو با مقامات کشورمان وارد تهران می شود که دفتر ریاست جمهوری ایران با ایستادگی در مقابل انتقادات این سفر را لغو نکرد . سخنگوی وزارت خارجه ترکیه چهارشنبه گذشته در نشست خبری هفتگی خود گفت برنامه سفر اردوغان به تهران تغییری نکرده است. رئیس جمهوری ترکیه نیز پیشتر گفته بود برنامه سفر خود به ایران را به خاطر اعتراض چندنماینده مجلس تغییر نمیدهد زیرا آنها "طرف صحبت" او نیستند. سخنگوی وزارت خارجه ترکیه سفر اردوغان به ایران را یک فرصت خواند و گفت: «سفر اردوغان به تهران فرصتی است تا نگرانیهای ترکیه در خصوص تحولات اخیر در منطقه بهطور مستقیم و در بالاترین سطح با مقامات ایرانی در میان گذاشته شود.» نخستین سفر اردوغان به ایران «رجب طیب اردوغان» نخست وزیر اسلامگرای ترکیه بهمن ماه سال 92 برای نخستین بار پس از روی کار آمدن دولت یازدهم، در پاسخ به دعوت معاون اول رئیس جمهورعازم تهران شد؛ سفر 2 روزهای که بسیاری از تحلیلگران آن را نقطه عطفی در روابط تهران و آنکارا پس از اختلاف نظرات و تنش هایی که میان
دو کشور در موضوع سوریه به وجود آمده بود، خواندند. رابطه تهران و آنکارا در سال های اخیر دست خوش تحولات بسیاری بوده است؛ «بحران سوریه» را میتوان مهمترین و حساس ترین موضوع مورد اختلاف ایران و ترکیه دانست؛ حمایت دولت اسلامگرای ترکیه از مخالفان رئیس جمهوری سوریه در ماه های آغازین بحران داخلی این کشور در مقابل حمایت ایران از دولت اسد تغییر رویکرد و مواضع دولت های دو کشور نسبت به یکدیگر را در پی داشت به گونه ای که رسانه های دولتی تهران و آنکارا با تغییر موضعی آشکار خبر از پایان ماه عسل دو کشور می دادند. سفر 2 روزه اردوغان به تهران به همراه وزرای خارجه، اقتصاد، توسعه و انرژی این کشور در حالی صورت گرفت که روزنامه انگلیسی زبان «تودی زمان» ترکیه از امضای یک «توافق نامه همکاری استراتژیک» میان آنکارا و تهران دراین سفر خبر داد و روی کار آمدن «حسن روحانی» در ایران را فرصتی مناسب برای بهبود روابط میان دو کشور همسایه به ویژه پس از کاهش تحریم ها دانست. احمد داوود اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه که تاکنون چندین بار پس از روی کار آمدن دولت یازدهم به تهران سفر کرده است در تاریخ (۲۵ آذر ۱۳۹۲) به تهران سفر و اظهار امیدواری کرده
بود که مناسبات تجاری ایران و ترکیه در سال ۲۰۱۵ به ۳۰ میلیارد دلار و در ۲۰۲۰ نیز به صد میلیارد دلار خواهد رسید. «سوریه» و چرخش ترکیه به سمت مواضع ایران در خصوص دمشق رسانه های عربی و انگلیسی زبان با انتشار گزارش های متعددی در خصوص سفر ادوغان به تهران «سوریه» را مهمترین موضوع مورد بحث رایزنی های نخست وزیر ترکیه در تهران عنوان کرده و می نویسند: مسائل دوجانبه محور گفتگوهای اردوغان را با مقامات ایرانی تشکیل می دهد ولی دوطرف درباره مسئله سوریه نیز گفتگو خواهند کرد. شبکه خبری المیادین در گزارشی در این باره، می نویسد: هرچند اخیرا اختلافاتی درباره مسائل منطقه ای بین دوکشور بروز کرده است ولی ایرانی ها پرونده ها را از یکدیگر تفکیک می کنند. دوکشور درباره مسئله سوریه با یکدیگر اختلاف داشته اند و اکنون به نظر می رسد ترکیه رویکرد خود را در این زمینه به رویکرد تهران نزدیک کرده است. نزدیک شدن دیدگاه این دو کشور ممکن است راه حلی متفاوت از آنچه تصور می شود را برای بحران سوریه ارائه کند. ممکن است دوکشور دیدگاه هایی درباره سوریه داشته باشند که هنوز مطرح نشده است و در سفر امروز اردوغان به بحث گذاشته شود. با این حال مسئله اصلی در
این سفر به روابط دوجانبه و مبادلات بازرگانی بین آنها مربوط می شود. ارزش مبادلات بازرگانی دوکشور از بیست میلیارد دلار فراتر می رود و منافع دوکشور ایجاب می کند که این همکاری اقتصادی ادامه پیدا کند. تهران و آنکارا در دوران ریاست جمهوری احمدی نژاد ایران و ترکیه که روابط نسبتا مناسبی را در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی سپری کرده بودند با روی کار آمدن دولت احمدی نژآد وارد عرصه جدیدی از روابط شدند، دولت اردوغان با توجه به تمایل دولت های نهم و دهم به پیشبرد برنامه هسته ای ایران همواره برای حل و فصل این موضوع از طرق دیپلماتیک تلاش می کرد تا هم از طرفی جایگاه خود را در منطقه تقویت کند و هم از برزو بی ثباتی در کشور همسایه و کنار زدن سایه درگیری نظامی احتمالی در منظقه جلوگیری کرده باشد. درگیری نظامی در سوریه تنها نقطه اختلاف پررنگ و کودتای نظامی در مصر و کنار زدن محمد مرسی را می توان تنها نقطه اشتراک تهران و آنکارا در عرصه سیاست خارجی در خصوص منطقه در آن زمان عنوان کرد. از طرفی دیگر افزایش فشار غرب و اعمال تحریمهای گسترده و همچنین ملاحظات ترکیه برای پیوستن به اتحادیه اروپا را می توان از جمله دیگر عوامل سردی روابط دو
کشور در سال های اخیر دانست. از دیدگاه اقتصادی حجم داد و ستدهای اقتصادی دو کشور تا پایان سال ۲۰۱۱ فراتر از ۱۶ میلیارد دلار بوده که با برداشته شدن تحریم ها و باز شدن افق جدیدی از روابط اقتصادی برای ایران، و به گفته مقامات دو کشور سعی میشود تا سال ۲۰۱۵ این رقم به ۳۰ میلیارد دلار افزایش یابد.
دیدگاه تان را بنویسید