حج عمره به چه قیمتی، غیرت ملی کجاست؟

سید نعمت‌الله عبدالرحیم‌زاده: این خبر نه فقط احساسات ملی بلکه احساسات هر فرد منصفی را جریحه‌دار می‌کند. به همین دلیل، واکنش به این خبر و اتفاق پیش‌آمده باید به شدیدترین وجه ممکن و متناسب با غیرت ملی باشد.

با این وجود، از زمان انتشار خبر و توجه افکار عمومی به آن سوالاتی پیش آمده که پاسخ به آنها نگاه را متوجه حج عمره و ارزش آن در شرایط فعلی می‌کند.

اولین پرسش در مورد زمان انتشار خبر است چون در حالی که اصل اتفاق در ساعات اولیه روز شنبه هشتم فروردین واقع شد، خبر مرتبط با آن چند روز بعد از تعطیلات نوروزی منتشر شد و بر این اساس باید پرسید؛ علت این تاخیر قابل توجه در انتشار خبر چه چیزی می‌تواند باشد؟ شاید گفته شود که تاخیر در انتشار خبر حساسیت خاص آن یا برای جلوگیری از تاثیر سوء آن بر تعطیلات نوروزی بوده که البته این دلایل چندان توجیه مناسبی در تاخیر بیش از حد انتشار خبر نیست. نحوه انتشار خبر و واکنش‌ها در برابر آن هم دو سوال قابل توجه دیگر هستند که توجه به این دو سوال تا اندازه‌ای پاسخ به سوال اول را هم روشن می‌کند.

نحوه انتشار خبر تا حالا به نحوی بوده که در روایت‌های نقل شده از سوی مسئولین و خانواده‌های قربانیان تعارض قابل توجهی دیده می‌شود و همین هم باعث شده تا ابهام بر اصل خبر سایه بیاندازد. در حالی که وزارت خارجه و مسئولین سازمان حج و زیارت از «شبه‌ تجاوز» یا ناکامی آن دو مامور فاسد عربستانی در رسیدن به هدف شوم خود می‌گویند، خانواده‌های قربانیان از اتفاق شومی خبر می‌دهند که بر سر فرزندان‌شان پیش آمده است و حتی مدعی اسناد و فیلمی شده‌اند که به نحو مخفیانه و از اتفاقات بعد از آن جنایت گرفته‌اند.

نحوه انتشار خبر و این میزان از اختلاف روایت‌ها شائبه سیاسی‌کاری را پیش می‌کشد و این که به خاطر ملاحظات سیاسی، اصل خبر بسیار دیر منتشر شده و اصل واقعه هم در انتشار خبر چندان روشن گفته نشده است.

نوع واکنش‌ها به این جنایت هم به نوعی نبوده که قانع کننده باشد چرا که واکنش وزارت خارجه در حد احضار کاردار و ارسال یادداشت اعتراضی بوده و مرضیه افخم،‌ سخنگوی وزارت خارجه، و دیگر همکاران او به نحوی عمل می‌کنند که گویا مقامات سعودی شرمنده از آن جنایت شده و تمام سعی خود را برای عذرخواهی رسمی و تعقیب و مجازات متهمین به کار بسته‌اند. اگر این گونه است پس چرا خانم افخم و دیگر مسئولین تنها استناد به عذرخواهی شفاهی مقامات عربستانی می‌کنند و باید از آنها پرسید؛ در کدام بیانیه وزارت خارجه عربستان از ایران بابت آن جنایت عذرخواهی رسمی شده است؟

علاوه بر این، عربستان با عدم اجازه به فرود هواپیمای ایرانی در فرودگاه جده نشان داده که چندان سر عذرخواهی ندارد و حاضر نیست از رفتار توهین‌آمیز خود به مردم ایران کوتاه بیاید.

مجموع این سوال‌ها حکایت از کوتاهی دولت در برابر رفتار زشت سعودی‌ها دارد که حالا با آن جنایت پا را فراتر از حد قابل تحمل برداشته‌اند. این‌جا است که پرسش‌های آیت‌الله ناصر مکارم اهمیت پیدا می‌کنند که پرسیده بود: «آیا حج عمره مستحب را به هر قیمتی باید برویم؟ نمی‌خواهم مساله تحریم عمره را پیش کشم اما آیا به هر قیمت و به هر ذلتی باید به عمره رفت؟»

جالب است که درست بعد از انتشار خبر آن جنایت و تحریک احساسات مردم باز هواپیمای ایران ‌ایر به قصد فرودگاه جده پرواز می‌کند تا به آن صورت اجازه فرود نگیرد و سعودی‌ها مجال توهین دیگری به مردم ایران داشته باشند.

حالا که دولت کار جدی در این زمینه نکرده، نمایندگان مجلس طرح یک فوریتی لغو حج عمره تا اطلاع ثانوی را آماده و تقدیم هیئت رییسه مجلس کرده‌اند. گذشته از این، نمایندگان نامه‌ای به رییس جمهور ارسال کرده و خواستار پی‌گیری موضوع تا مجازات عاملان آن جنایت شده‌اند و کمیسیون امنیت ملی هم بعد از دیدار با مسئولین سازمان حج و زیارت در حال بررسی نحوه لغو حج عمره است. این حداقل کاری است که نمایندگان مجلس می‌توانستند در برابر واکنش بسیار کند دولت بکنند تا حداقل، مردم احساس بکنند کسی به دنبال دفاع از حیثیت ملی آنها هست.

تقوی حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفته است که سالانه از قبل حج عمره، 3 میلیارد و 500 میلیون دلار ارز وارد عربستان می‌کنیم که بیش از 10 هزار میلیارد تومان و معادل اعتبارات عمرانی کشور در یک سال است. این حرف تقوی تصمیم کمیسیون او در لغو حج عمره را توجیه می‌کند اما مهم‌ترین سوال را نیز پیش می‌کشد که آیا بهتر نیست با لغو حج مستحب عمره هزینه آن را در جهت اعمال واجبی خرج شود که مورد توجه عمومی نیستند؟

در حال حاضر بسیاری از بیماران، خانواده‌های بی‌سرپرست و کودکان یتیم محتاج هستند که کمک به آنها از واجبات دینی است و با اطمینان می‌توان گفت که انجام این دست واجبات بسیار خداپسندانه‌تر از عمل مستحبی حج عمره است که نه تکلیفی از دوش زائران برداشته می‌شود و نه از سوی سعودی‌ها احترامی می‌بینند.

تنها مشکل کار مثل هر کار دیگری در فرهنگ‌سازی و آماده کردن افکار عمومی برای عمل به این واجبات دینی است تا آن عمل مستحبی که در برابر چنان واجباتی، نسبت به آن چندان تاکیدی در شرع نشده است. نحوه انجام چنین فرهنگ‌سازی به طور مسلم به عهده متولیان فرهنگ مثل وزارت ارشاد یا سازمان تبلیغات اسلامی و رسانه‌ها است و حالا که آن جنایت سعودی‌ها پیش آمده و به قول تقوی بی‌حرمتی، جسارت و بی‌احترامی به حجاج عمره‌گذار ایرانی افزایش یافته، وقت آن رسیده که با لغو حج عمره و جهت‌دهی افکار عمومی به سوی اعمال واجب هم بی‌جهت پول مردم به جیب سعودی‌ها ریخته نشود و هم این که گرهی از مشکلات افراد نیازمند گشوده بشود.