سلام دوباره مصطفی معین به سیاست؟

به گزارش نامه نیوز «سلام دوباره معین به سیاست»؛ مشخص نیست اکنون می‌توان این عنوان را استفاده کرد یا نه چون شخصیتی که وزیر علوم دولت‌ اصلاحات دارد به نحوی نیست که بتوان تصمیم‌ قطعی او را دانست. چهره علمی‌ای است که هیچ‌گاه آسیب‌های اجتماعی و سیاسی جامعه را فراموش نمی‌کند و به دور از حاشیه به دنبال راهکاری برای رفع آن می‌گردد. اگر او اخیرا در مراسم بازگشایی انجمن اسلامی پیشرو دانشگاه تربیت مدرس حضور یافته است تنها یک نشانه کمرنگ بازگشت معین به سیاست‌ورزی است اما به‌طور قطع تصمیم نهایی او را تنها خود می‌داند. در جمع دانشجویان اعلام کرده است قصد ورود به نهادهای انتخابی را ندارد چنانکه شرکت در انتخابات مجلس دهم را تکذیب کرده است. هیچ‌کس منکر غلبه چهره علمی معین بر چهره سیاسی او نمی‌شود و از همان روست که اخیرا گفته: «من در طی ۱۰ سال گذشته که از دولت خارج شدم، قسمت مهمی از وقتم را صرف تاسیس نهادهای اجتماعی کردم زیرا فکر می‌کنم این نهاد‌ها می‌توانند زیرساخت‌های اصلی و بسترهای مهمی را برای احزاب فراگیر ایجاد کنند که این خود یک پروسه بسیار طولانی است. مردم باید آگاهی کافی را نسبت به احزاب و فعالیت سیاسی داشته باشند تا ضرورت آن را درک کنند.»

معین بی‌تفاوت نیست

اگر گفته می‌شود او نمی‌خواهد به عرصه انتخابات ورود پیدا کند بدان معنا نیست که از حال و احوال جامعه و مردمش غافل است بلکه به‌مثابه یک تئوریسین به تحلیل شرایطی می‌‌پردازد که در جامعه رخ داده و برای آن راهکارهای علمی ترسیم و ارائه می‌دهد. او به «آرمان» می‌گوید: «انسان نمی‌تواند احساسات و عواطف خودش را نادیده بگیرد و از آسیب‌هایی که به‌خصوص در آن هشت‌ساله دولت‌های نهم و دهم به حوزه‌های فرهنگی، علمی و اجتماعی وارد شد، متاثر نشود. بیش از اینکه بابت خسارات وارده به حوزه اقتصادی ناراحت باشم، از خسارات وارده به بخش‌های اجتماعی و اخلاقی ناراحت هستم چون جبران آنها سخت‌تر است. البته از سوی دیگر می‌دانید وقتی اتفاقی غیر منتظره رخ بدهد، شما دچار شوک شده و متاثر می‌شوید، اما وقتی بر اساس شواهد، قرائن و تحلیلی که از واقعیت‌ها و تجارب گذشته دارید، متاسفانه بسیاری از مسائل برایتان غیرمنتظره نیست، شوکی هم وارد نمی‌شود اما متاثر می‌شوید. بسیاری از اتفاقات دولت‌های نهم و دهم قابل پیش‌بینی بود. در طب قائل به پیشگیری هستیم تا درمان و می‌گوییم پیشگیری مقدم بر درمان است، چون وقتی شما پیش‌بینی مسائل را بکنید، می‌توانید از وقوع آن پیشگیری کنید. اگر دست روی دست بگذارید، شرایط و آسیب‌ها ناخواسته خودش را به شما تحمیل خواهد کرد که در این صورت شما باید به دنبالش بدوید که به گردش هم نخواهید رسید.» و البته او در برابر این دردها سکوت نکرده و می‌گوید که اخطار داده است اما توجهی نشد. هر چند معین پس از این کم‌توجهی‌ها هم تکلیفی برای خود درنظر گرفت و آن هم اطلاع‌رسانی از طریق نهادهای مدنی بود.

معین آسوده است

معین اکنون آسوده است و انتخابات سال 92 را پایان شرایطی می‌داند که از سال 84 تا 92 بر قوه اجرایی کشور سایه افکنده بود. او در این راستا هم به «آرمان» می‌گوید: «شرایط سال 84 یکشبه به‌وجود نیامده بود. زمینه‌های آن در سال‌های گذشته شکل گرفته بود. سرخوردگی جامعه و کنار کشیدن نخبگان و دانشجویان و مشکلاتی که هر 9روز یکبار برای دولت اصلاحات فراهم می‌کردند، برخی فرصت‌سوزی‌های دولت اصلاحات و اینکه نتوانست به خوبی از فرصت‌ها استفاده کند، سبب یک تحلیل غلط شد. جمع دانشجویی تحلیل اشتباهی داشت و بر اساس همان تحلیل در انتخابات حضور فعال و پرشوری نداشت. تحلیل آنها این بود که چه بیاییم و چه نیاییم، آقای ‌هاشمی، رئیس‌جمهور می‌شود. » معین اکنون می‌داند شعار امید دولت روحانی اگرچه هنوز به‌طور کامل نتوانسته سایه عملکردهای گذشته را محو کند اما چتر اطمینانی بر سر آنهاست و کاستی‌ها را درک اما به رفع آن امیدوار هستند. معین توصیه‌ای هم دارد و تاکید می‌کند که «بازگشت به اخلاق در سیاست، بازگشت به قانون، بازگشت به آگاهی دادن به مردم با این هدف که با هر شعار و شیوه‌ای تحت تاثیر قرار نگیرند زمان‌بر است اما به ناچار باید این دوره گذار را طی کنیم. اگر تصور می‌کنید برای رسیدن به توسعه علمی یا توسعه اجتماعی راه میانبری وجود دارد، اشتباه می‌کنید و این امر غیرممکن است. هرکس باید به مسئولیت خودش عمل کند و اگر این نوع نگاه همه‌گیر شود و به‌ویژه در عرصه عمومی و گسترش نهادهای مردمی و نیز احزاب سیاسی کار شود، کشور به سرعت به آرمان‌های صدساله خودش خواهد رسید و همگان شاهد ساخته شدن جامعه‌ای با معنویت و رفاه و پیشرفت همه‌جانبه خواهند بود. این امر نیازمند به یک حرکت عمومی است و باید از نخبگان هم شروع شود. مردم منتظر دولت‌ها نیستند چون به نخبگان اعتماد بیشتری دارند.» معین از اینکه برخی در سخن شعارهایی را مطرح و در عمل خبری از توجه به آن شعارها نیست، گلایه می‌کند و می‌گوید که «متاسفانه "واژه شعار" در کشور ما از واژه‌های آسیب‌دیده است. شعار در مفهوم خودش درست است؛ شعار یعنی پرچم یعنی طرح اصلی‌ترین اهداف، راهبردها و یا برنامه‌هایی که مدنظر است. اما در کشور ما شعار یعنی بی‌عملی که بسیار غیراخلاقی است.»

نیاز به اخلاقمداران در سیاست

بازگشت امثال معین برای سیاست ایران یک امتیاز مثبت است چنانکه آنها می‌توانند با مشی میانه خود در کمرنگ شدن تندروی‌ها کمک کنند و معین بارها چه در قامت وزیر علوم و چه در مسئولیت‌های دیگر این توانایی خود را اثبات کرده است. معین در بسیاری از چالش‌های سیاسی سکوت اختیار کرده که برخی آن را به معنای نداشتن موضع تعبیر کردند اما غافل بودند او بسیار فراتر از پاسخگویی و دامن زدن به اختلافات می‌اندیشد و در آن هنگامه که جمعی بدون توجه به آرامش مورد نیاز کشور مشغول چانه‌زنی‌های بی‌حاصل بودند، او به مسیری می‌اندیشید که با حرکت در آن آرامش به کشور بازگردد. جامعه امروز نیازمند آرامش برای فراموشی چالش‌هاست.

*آرمان