گامی بسیار کوتاه اما مهم در آلماتی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
با وجود آن که نگاه ها به هشتمین دور از مذاکرات دوخته شده بود اما گویا غیر از این نتیجه و وعده دیدارهای آینده چیز دیگری از این دور مذاکرات حاصل نشده است. شاید انتظار نتیجه ای ملموس و عینی از مذاکرات از ابتدا هم چندان واقع بینانه نبود و نمی شد توقع داشت که بعد از هشت ماه دوری از میز مذاکرات، دو طرف ناگهان و طی دو روز بر سر یک دستورالعمل مشخص به توافقی برسند. باید توجه داشت که غرب طی این هشت ماه سنگین ترین روش تحریمی خود علیه ایران را در پیش گرفته بودند و با این رویه نمی توانستند فقط با یک دور نشست در آلماتی تغییر قابل توجهی در این رویه بدهند و از سوی دیگر، ایران هم به دلیل مواضع مشخص خود نمیتواند یک سویه مطالبات آنان را قبول کند.
با وجود آن که تنها نتیجه مذاکرات وعده دیدارهای آینده در استانبول و آلماتی بود اما همین نتیجه پیام مشخصی را در بردارد و نشان میدهد که این دور از مذاکرات تفاوت اساسی با هفت دور قبلی دارد. در وهله نخست باید توجه کرد که هفت دور مذاکرات قبلی در حالی تمام می شد که دو طرف هیچ چیز در مورد مذاکرات بعدی نمی گفتند و تنها در مذاکرات استانبول و مسکو بود که وعده ای مبهم از دور بعدی مذاکرات داده می شد. بر خلاف این رویه، دو طرف در مذاکرات آلماتی نه تنها بر زمان و مکان مشخصی برای گفتگوهای کارشناسانه و دور بعد مذاکرات توافق کردند بلکه حتی برای انجام این گفتگوها مدت زمان بسیار کوتاهی را نیز تعیین کردند. این امر یک اتفاق قابل را توجه در روند طولانی مذاکرات نشان می دهد و می تواند حاکی از نقطه عطفی در این روند باشد به این معنا که دو طرف حداقل به یک مبنای مشترک برای پیش بردن مسئله نزدیک شده اند.
می توان سخنان سعید جلیلی، سرپرست هیئت ایرانی، را ناظر به همین موضوع دانست چرا که او فقط ارزیابی مثبتی از مذاکرات را تلقی نکرد بلکه برای نخستین بار مواضع طرف دیگر را واقع بینانه و «در برخی موارد» نزدیک به دیدگاه های ایران دانست. این نحو ارزیابی از سوی طرف ایرانی به خصوص طی مذاکرات اخیر چیز تازه ای است که نشان می دهد طرف ایرانی مسیر مذاکرات را رو به جلو می بیند. کاترین اشتون، نماینده گروه 1+5، در این مصاحبه مطبوعاتی بیشتر سعی کرد تا در برابر خبرنگاران به نحوی دیپلماتیک رفتار کند و به صورت مشخص از مثبت یا منفی بودن مذاکرات چیز نگفت. به وجود این، به نظر می رسد که طرف غربی نیز مذاکرات آلماتی را گامی قابل توجه در جهت حل دیپلماتیک پرونده هسته ای ایران می داند و اظهار نظرهای جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، ویلیام هیگ، وزیر امور خارجه بریتانیا، و گیدو وستروله، وزیر امور خارجه آلمان، حکایت از این امر دارد.
خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام خبری نوشت که مذاکرات آلماتی «سودمند» بوده و واکنشی شبیه به این از سوی وزاری خارجه آمریکا، بریتانیا و آلمان اعلام شد به نحوی که جان کری و ویلیام هیگ به صورت صراحت از مفید بودن مذاکرات گفتند و حتی هیگ گفته که در انتظار پیشرفت های بیشتر در مذاکرات کارشناسان دو طرف در ماه مارس خواهد ماند. این نوع موضع گیری مقامات ارشد غربی و موضع گیری سعید جلیلی همگی به مذاکرات آلماتی معنایی خاص می دهد مبنی بر این که در این دور مذاکرات گامی برداشته شده که هر چند کوتاه اما محکم است و نقطه عطفی برای برداشتن گام های بعدی ایجاد کرده است.
سید رحیم نعمتی
دیدگاه تان را بنویسید