خیمه دلواپسان، مقابل پارلمان

لبخندزنان در بهارستان حضور پیدا کرده‌اند. خیمه زده‌اند؛ انگار شرایط برای یک پیک‌نیک چند روزه مهیا شده است. چادر، پتو، متکا، بشقاب و لوازمی که برای چند روز ماندن در فضایی خارج از خانه لازم است اما برخلاف قیافه‌هایشان می‌گویند، دلواپسند. دلواپس تایید توافقی که بسیاری از ملت ایران دل به آن خوش کرده‌اند تا شاید شرایط را برای زندگی آرام‌تر فراهم کند.

این بار اولی نیست که دلواپسان مقابل مجلس جمع می‌شوند و کنار دیوارهای آن شب را به صبح می‌رسانند. هر چند تعدادشان اندک است اما بدون مجوز پوستر در دست می‌گیرند و دست نوشته‌هایشان را به در و دیوار می‌چسبانند. آنها در پاسخ به چرایی این کار فقط می‌گویند: اینجا خانه ملت است و ما هم ملت هستیم و بر در و دیوار خانه خود کاغذ می‌زنیم. این استدلالشان داستان حضرت خضر و سوراخ کردن کشتی را به یاد آدم می‌اندازد، گو اینکه خانه ملت فقط از آن تعداد اندک دلواپسان است و باقی ملت سهمی در آن ندارند.

حضور یک طلبه قمی همراه با خانواده شروع داستان تحصن چندباره در اعتراض به جزئیات برجام مقابل مجلس شورای اسلامی بود. نگرانیش ضایع شدن حقوق ملت ایران است که باید مجلس نسبت به آن حساس باشد. روز بعد تعدادی از دانشجویان زن و مرد بسیجی در اعتراض به برجام و دست دادن وزیر امور خارجه با رئیس‌جمهوری آمریکا به این روحانیِ متحصن پیوستند و در 10 چادر مسافرتی همراهشان شب را به صبح رساندند. آنها خواستار لغو یکباره همه تحریم‌ها هستند و می‌‌گویند طبق برجام قرار نیست تحریم‌ها یکباره لغو شود؛ نام تجمع غیرقانونی و بدون مجوزشان را هم «تحصن غیرت» گذاشته‌اند. اما به نظر می‌رسد اطلاعات غلطی که به آنها رسیده باعث شده تا تعبیری اشتباه از برجام داشته باشند. تک تک ملت ایران در مورد توافق و متن برجام نگرانی‌هایی دارند که حق آنها است اما بهتر است قبل از تصمیم‌گیری برای هر کاری تحلیلی‌های علمی در آن زمینه شنیده شده تا موضوع برای فرد شفاف‌تر شود. اینگونه در بسیاری موارد دلواپسی‌ها و نگرانی‌ها هم کم کم برطرف می‌شود.

این تحصن‌کنندگان دست‌نوشته‌هایی همچون «آمریکا قابل اعتماد نیست»، «هر ملتی به آمریکا اعتماد کرد ضربه خورد»، «به دشمن نمی‌شود چشم دوخت»، «اگر بناست تحریم‌ها لغو نشود برجام را برای چه بپذیریم»، «توافق نکردن بهتر از توافق بد است» و ... در دست دارند. نکته جالب این تحصن این است که عابران زمانی که تحصن طلاب و دانشجویان را مقابل مجلس مشاهده می‌کنند ضمن پرسشگری از تحصن‌کنندگان به گفت‌وگو با آنان می‌پردازند. پای صحبت‌هایشان که می‌نشینی گفته‌هایشان خبر می‌دهد که اخبار را اشتباه به سمع‌شان رسانده‌اند. آنها می‌گویند متن برجام هیچ نفعی برای کشور ندارد و سراسر بوی خیانت و نفوذ در آن دیده می‌شود. فریاد می‌زنند که اگر جلیلی بر سر کار بود این اتفاق هرگز رخ نمی‌داد که ما بخواهیم قلب راکتور اراک را با بتن پر کنیم. اصلا چرا عراقچی در جلسه برجام پاسخ نمایندگان را با صدای بلند داد و در برابر تیم آمریکایی سکوت کرده بودند. جالب زمانی بود که از آنها درباره آب سبک و سنگین می‌پرسیدی، آنها در مقابل این سوال هیچ جوابی برای گفتن ندارند. آنها حتی از نتایج مذاکرات آلماتی 2 هم خبر نداشتند. صحبت‌هایشان بوی بی‌اطلاعی می‌داد و دلشان را به حرف‌های بی‌سند و مدرک مسئول سابق تیم مذاکره‌کننده کشور خوش کرده‌ بودند.

حضور این عده مقابل مجلس، باعث شده است بعضی منتقدان توافق نیز در جمع‌شان حاضر شده و آن‌ها را تشویق و تشجیع کنند. علی‌رغم غیرقانونی و بدون مجوز بودن این تجمع و تحصن، آن‌ها را به ادامه حضور خود و حتی بیشتر شدن تعدادشان تشویق می‌کنند. یکی از این افراد جواد کریمی قدوسی نماینده عضو جبهه پایداری است که سابقه برخوردهایی با ادبیات توهین‌آمیز با تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای و به ویژه محمدجواد ظریف را در کارنامه دارد. وی در جمع این متحصنان گفته بود: «اینجا آقای لاریجانی سخت ایستاده تا مجلس کاری با برجام نداشته باشد. آقای لاریجانی کاملا با روحانی هماهنگ است. اما شما نباید بگذارید این اتفاق بیفتد و اگر شما نباشید ما به تنهایی در مجلس نمی‌توانیم کاری از پیش ببریم. شما باید این حرکت را گسترش دهید و مهم‌تر از هر جای دیگری هم این است که قم و حوزه علمیه را با خودتان همراه کنید و تا می‌توانید صدای اعتراض را بلندتر کنید».

وی همچنین از نوشته شدن طرح برجام و همچنین طرح استیضاح وزیر امور خارجه خبر داد و این قول را به معترضان داد که این طرح‌ها را به طور جدی کلید خواهد زد. نماینده مشهد در مجلس تاکید کرد: «اجازه نمی‌دهیم دولت با خیال راحت کارش را بکند». کریمی قدوسی همچنین گفت که «کارهایی که گویا ظریف در نیویورک» انجام داده کار را برای استیضاح راحت‌تر کرده است. به نظر می‌رسد ادبیات کریمی قدوسی خود گویای نگاه این عده به ماجرا باشد. حسین شریعتمداری مدیرمسئول روزنامه کیهان نیز از دیگر منتقدان سرسخت برجام بود که در چهارمین روز تحصن مقابل مجلس شورای اسلامی در بین متحصنین حاضر شد.

وی در سخنانی با بیان اینکه امیدوار هستم مجلس برجام را یکجا رد کند، گفت: «این فقط یک نگاه ایده‌آل و شعارگونه نیست بلکه نگاهی مبتنی بر واقعیت است». شریعتمداری با اشاره به اهمیت حضور نیروهای انقلابی در صحنه گفت: «از نخستین روزهای بعد از انقلاب اسلامی همین نیروهای پاک، به تعبیری نیروهای کف خیابان، از باشعورترین و با بصیرت‌ترین افراد جامعه هستند و موقع نیاز در صحنه‌اند و در مواقع دیگر هم توقعی ندارند». وی در ادامه با اشاره به بی معنی بودن قبول مشروط برجام گفت: «بعضی از دوستان ما می‌گویند ما برجام را با برخی شروط می‌پذیریم، ببینید شرط یا به تعبیر حقوقی تحفظ زمانی است که معاهده چندجانبه باشد و چند طرف در آن شرکت داشته باشند، اما در معاهدات دوجانبه شرط نیست، به این معنی که در معاهده دوجانبه می‌گویید من این را نمی‌پذیرم یا می‌پذیرم، یا همه‌اش را قبول دارم یا اصلا قبول ندارم اما اینکه در مورد برجام بگوییم بخشی را قبول داریم و بخشی را نه بی‌معنی است» .

وی با بیان اینکه بهترین گزینه رد برجام است و نگران هیچ چیز هم نباید بود، از نفوذ از طریق برجام ابراز نگرانی کرد. این سخنان شریعتمداری در حالی بیان می‌شود که بحث «قانون» و وجود «مجوز» در کنار خواسته عمومی مردم - که برخلاف این عده خاص در پایبندی به قانون، بدون مجوز تجمع و تحصن نمی‌کنند - فراموش شده است.

نگرانند! دلواپسند! به عنوان یکی از 80 میلیون جمعیت ایران حق دارند که نگران باشند اما باقی ملت نیز حق و حقوقی دارند. آنهایی که بارها در حمایت از ظریف و متن برجام خواستار مجوز برای نشان دادن حمایت خود داشتند اما هر بار از این کار منع شدند یا تقاضای آنها رد شد و به احترام قانون کشور بدون مجور گردهمایی را تشکیل ندادند. در حالی که محمدرضا یوسفی مدیر کل سیاسی استانداری تهران این بار نیز تجمع دلواپسان مقابل مجلس در اعتراض به برجام را غیرقانونی اعلام کرد و با اشاره به اینکه هیچ درخواستی برای تجمع مقابل مجلس به استانداری ارایه نشده افزود: استانداری وقتی مجوز تجمع می‌دهد، مسائل امنیتی و ترافیکی را در نظر می‌گیرد تا تجمع بدون هیچ مشکلی برگزار شود و نیروی انتظامی وظیفه برخورد با تجمع‌های غیرقانونی را دارد. پیشتر نیز محمدحسین مقیمی، معاون سیاسی وزارت کشور در خصوص برگزاری تجمعات غیرقانونی به «ابتکار» گفته بود: اگر عده‌ای بخواهند در فضای باز تجمع کرده و طلبی را عنوان کنند، باید مجوز بگیرند و در غیر این صورت کار غیرقانونی انجام داده و در مقابل کار خلاف خود باید پاسخگو باشند. وی در پاسخ به درخواست برخی حامیان دولت برای صدور مجوز تجمع در حمایت از دولت افزود: کسانی که به قانون احترام بگذارند قابل احترام و مورد تایید ما هستند.

اما این بار هم دلواپسان بدون هیچ مجوزی برای بیان حرف دلشان تجمع کردند و نام و نشانی از نیروی انتظامی نبود. درست است که فضای سیاسی این روزها آرامش را بیشتر از هر چیز طلب می‌کند، اما سکوت در مقابل این نوع بی‌قانونی‌ها نیز مشکلات دیگری را ایجاد می‌کند که در آینده جلوگیری از آن شاید سودی نداشته باشد.