رویترز: واکنش محتاطانه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس در قبال تنش عربستان و ایران

به گزارش نامه نیوز، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس هفته گذشته با قطع یا کاهش روابط دیپلماتیک با ایران کاملا فرمان‌بردارانه پشت عربستان سعودی صف‌آرایی کردند و سفیران خود را از تهران فراخواندند. اما به غیر از بحرین که بلافاصله با ایران قطع روابط کرد، پاسخ دیگر کشورها نشان می‌دهد که این کشورهای کوچک غنی از منابع انرژی اما از نظر نظامی ضعیف، بیش‌تر تمایل دارند از منافع استراتژیک خود دفاع کنند و از یک مناقشه تمام عیار که در آن موفقیت نخواهند داشت، پرهیز کنند. این تنش زمانی ایجاد شد که عربستان یک شیخ برجسته شیعه را اعدام کرد و سپس معترضان ایرانی در مقابل سفارت ریاض در تهران دست به تجمع زدند. آل سعود در واکنش به این اعتراض ایران، روابط دیپلماتیک خود را با این کشور قطع کرد. تنش‌ها در خلیج فارس از دهه 1980 تاکنون، زمانی که عراق حمایت‌های مالی کشورهای عربی را در جنگ هشت ساله‌اش علیه ایران دریافت می کرد به سطوحی دیده نشده رسیده است. جنگی که در آن اعراب تلاش می‌کردند به نفوذ انقلاب اسلامی که به سقوط رژیم شاهنشاهی در ایران منجر شد، ضربه بزنند. لینا خطیب، سرپرست پیشین مرکز خاورمیانه بنیاد کارنگی در بیروت گفت که کشورهای حاشیه خلیج فارس تحت فشارهای شدید ریاض قرار دارند. اغلب آن‌ها تلاش می‌کنند تا عربستان را تسکین دهند و از طرفی دیگر حداقل روابط خود را با ایران حفظ کنند تا مانع از تنش بیش‌تر شوند. به گزارش رویترز، کویت و قطر در همبستگی با ریاض هفته گذشته سفیران خود را از تهران فراخواندند و امارات متحده عربی نیز سطح روابطش را کاهش داد. بحرین و دو کشور غیرمنطقه‌یی دیگر، یعنی جیبوتی و سودان روابط دیپلماتیک خود را قطع کردند. اما دسترسی مشترک به منابع نفت و گاز و تسلط ایران بر جوامع شیعه سبب شد تا بسیاری از کشورهای حاشیه خلیج فارس درهای خود را به روی ایران ببندند و در ازاء، موضع خنثی اتخاذ کنند تا در صورت از بین رفتن این تنش امکان بازگشت داشته باشند. کشورهای سنی عربی حاشیه خلیج فارس سال‌هاست که در مواجهه با ایران با یک دو راهی روبه‌رو هستند. کشوری که قدرت منطقه‌یی‌اش از سال 2003 تاکنون افزایش داشته است. بسیاری از این کشورهای عربی کوچک نگرانند که تنش‌ عمیق‌تر ایرانی - سعودی ممکن است به قدرت‌نمایی ایران منجر شود. یک دیپلمات عربی در دوحه گفت که سعودی‌ها در روزهای گذشته پشت خطوط تلفن به شدت در حال لابی‌گری برای قطع روابط ایران بودند اما اغلب کشورهای حاشیه خلیج فارس برای یافتن این زمینه مشترک تلاش می‌کنند. یک استاد دانشگاه کویت در رشته علوم سیاسی معتقد است که این تنش‌های ناگهانی خشم و ترس زیادی در منطقه ایجاد می‌کند. قیمت نفت پایین و پایین‌تر می‌رود و بودجه‌ها محدود می‌شود. دست کم برای تجارت زمان بسیار بدی برای دشمنی است. رویترز در ادامه گزارش داد: امارات متحده عربی مهم‌ترین شریک تجاری ایران در منطقه محسوب می‌شود. باوجود اختلافات میان دو کشور به ویژه بر سر جزایر سه گانه خلیج فارس، سهم صادرات امارات به ایران بسیار زیاد بوده و اغلب این نقل و انتقالات از دوبی صورت می‌گیرد که خانه بسیاری از اتباع ایرانی به شمار می‌آید. تجارت میان ایران و دیگر عرب‌های حاشیه خلیج فارس کوچک است اما به قرن‌ها پیش باز می‌گردد که بخش قابل توجهی از آن از طریق دوبی انجام می‌شود. تحلیلگران می‌گویند که موضع تند عربستان در قبال ایران می‌تواند تنش‌هایی در حوزه اقتصادی ایجاد کند.