کد خبر: 30553
تاریخ انتشار :

حبیب‌الله عسگراولادی؛ اصولگرایی که بر اصول خود ماند

حبیب‌الله عسگراولادی؛ اصولگرایی که بر اصول خود ماند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه به نقل از هفته‌نامه متن حبیب‌الله 80 ساله، سال‌هاست تلاش می‌کند در میانه تنش‌ها و دعواهای سیاسی، ریش‌سفیدی کند، وصل‌کننده باشد و مانعی بر سرتندوری‌ها، چه از راست و چه چپ باشد. خود را پاسدار پیر اسلام می‌داند و گرچه حسین شریعتمداری را «سردار قلم» می‌داند، اما خود، چه در زمان اصلاحات و چه در دوماهه اخیر بیش از هر چیز ترجیح می‌دهد وظیفه پاسداری از اسلام و انقلاب را با «قلم» و در قالب «نامه‌های دنباله‌دار» انجام دهد، تا به صورت خطابه. سخن گفتن از مجرم نبودن موسوی و کروبی، آن هم بعد از سه سالی که بسیاری خواهان اعدام و شدیدترین برخوردها با این دو نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری دهم بودند، فضایی جدید را به وجود آورد؛ فضای گفت‌وگو، تعامل و نرمش. این فضا اما به مذاق برخی خوش نیامد و در مقام برگرداندن «استاد» از «اشتباهش» برآمدند. پیرمرد اما ایستاد و بر حرف خود اصرار کرد، گرچه از «مفتون» بودن موسوی و کروبی سخن به میان آورد، اما تلاش کرد همچنان در میانه باقی بماند. با اصلاح‌طلبانی چون ابراهیم اصغرزاده، الیاس حضرتی، محمدجواد حق‌شناس، سعید لیلاز، رضا نوروززاده، مسعود سلطانی‌فر و اسماعیل دوستی از یک سو درباره آنچه بعد از انتخابات 88 رخ داد به گفت‌وگویی مکتوب پرداخت و از سوی دیگر، با مدیرمسئول روزنامه کیهان در دفاع از آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی ابتدا به نامه‌نگاری پرداخت و کمی بعد در شبکه اول سیما روبه‌روی او نشست و از اعتقاداتش درباره آنچه بعد از انتخابات رخ داد، سخن گفت. این پایان گفت‌وگوهای «حبیب‌الله» نبود، چه آنکه بعد از اتفاقات جلسه استیضاح وزیر کار، باز هم دست به قلم شد و برای احمدی‌نژاد نامه نوشت و او را به حرکت در خط وحدت دعوت کرد. عسگراولادی مسلمان به بازار می‌رود حبیب‌الله در سال 1311 در کوچه صاحب‌دیوان محله امامزاده یحیی تهران در خانواده‌ای متدین و اصالتا دماوندی به دنیا آمد. تا شش سالگی در تهران بود و بعد از آن همراه به خانواده‌اش به دماوند بازگشت. محله امامزاده یحیی تهران، آن روزها هم محل سکونت مسلمانان بود و هم یهودیان. اداره ثبت احوال منطقه هم هنگام صدور شناسنامه، اسم و فامیل را می‌نوشت و کمی آن‌طرف‌تر ملیت- که مذهب در آن نوشته می‌شد- و تابعیت را. اشتباه مامور ثبت هنگام صدور شناسنامه حبیب‌الله موجب شد که بر خلاف خواهران و برادرانش بشود «عسگراولادی مسلمان». پسوندی که بعدها موجب شد برخی بگویند عسگراولادی «جدیدالاسلام» بوده است، حال آنکه خود می‌گوید: «بعضی به من گفتند شما نامه بنویس و جای این مسلمان را عوض کن، من گفتم افتخار اسلام و مسلمان بودن چیزی نیست که من به ثبت احوال نامه بنویسم که من نمی‌خواهم قید مسلمان را بعد از عسگراولادی داشته باشم.» در میانه تحصیل در دبستان «امید دماوند» بود که جنگ جهانی دوم آغاز شد و اثرات آن تا تهران و دماوند هم آمد. خواروبارفروشی پدر «حبیب‌الله» هم دچار مشکل شد، مادرش برای کمک خرج به خیاطی روی آورد و فردی خیر از بستگان به نام «ابوالفضل اخویان» عهده‌دار مخارج تحصیل او شد. بعد از پایان کلاس ششم ابتدایی سه ماهی، کمک خرج خانواده شد و در خیاطی، به کت و شلواردوزی پرداخت. بعد از سه ماه، عزم تحصیل در تهران کرد و به منزل دایی خود رفت و بعد از آن رفت و آمدی دوباره میان تهران و دماوند را آغاز کرد. سرانجام در بازار حضرتی، فروشندگی برنج جلوی مغازه یکی از بازاریان را آغاز کرد. بعد از آن به سرای ضرابی رفت و نزد اخوان مستقیم دو سال تحصیل‌داری کرد و آموخت و بعد از مدتی به بازار تهران بازگشت و همراه برادر به کار فروش خواروبار و خشکبار، به‌خصوص برنج پرداخت. ماجرای اولین و آخرین توسل حبیب‌الله عسگراولادی در گفت‌وگوی دوستانه تلویزیونی خود با حسین شریعتمداری، در لابه‌لای سخنانش در خصوص اینکه چرا آن سخنان را درباره موسوی و کروبی به زبان آورد، گفت: «من در عاشورا در روزهایی نزدیک به 9 دی به سیدالشهدا متوسل شدم که در این انتخابات چه کار باید کرد؟» اما شاید این سئوال پیش آمده باشد که منظور عسگراولادی او از این توسل چیست؟ نخستین بار توسل را مادر این‌گونه به او آموخت: «هر وقت مضطر و بیچاره شدی، از شهر بیرون برو، در جایی که کسی تو را نبیند، با وضو باش و چندبار بگو یا اباصالح المهدی ادرکنی». حبیب‌الله یکی از تاثیرگذارترین توسل‌هایش را که موجب ورود او به بازار تهران شد این‌گونه نقل کرده است: «به برادرم گفتم، برای من فکری بکن و کاری در تهران برایم پیدا کن. برادرم گفت کاری نیست. من به توسلی که از مادرم آموخته بودم و بسیار برای من کارساز بود، توسل جستم. به امامزاده هاشم در شمال دماوند، در جاده آمل رفتم و در آنجا عرض ادب کردم، روز بعد از برادرم نامه‌ای آمد که بیا. شاید 24 ساعت کمتر یا بیشتر بود که به من تهران آمده بودم که فروشندگی برنج را آغاز کردم.» اولین دستگیری حبیب‌الله از همان دوران نوجوانی علاوه بر کسب و کار و درس، تلاش کرد علوم دینی را نیز بیاموزد. خواندن عربی را نزد شیخ محمد حسین زاهد در مسجد امین‌الدوله آغاز کرد و شیفته او شد. قرآن و معارف و دروس طلبگی را نزد او آموخت و شب‌ها همان درس‌ها را به صورت مصاحبه، تدریس یا سخنرانی بازگو می‌کرد تا آنکه در سال 1327 شیخ زاهد از دنیا رفت. عسگراولادی بعد از آن شاگرد آیت‌الله سیدمحسن خرازی شد و فن فلسلفه، حقوق و فقه را در مدرسه ملاآقا فیروزآبادی، حوزه علمیه مروی و حوزه علمیه محمودیه آغاز کرد. بعدها تا مکاسب خواند و در زندان نزد آیت‌الله منتظری کسب فیض کرد و در مدرسه مروی نزد آیت‌الله مهدوی‌کنی ادامه تحصیل داد و تا خارج ادامه داد. 16 سالش که تمام شد، علاقه‌مند به خواندن روزنامه‌ها شد، اما نه جزو جریان فدائیان شد، نه جزو اطرافیان آیت‌الله کاشانی یا دکتر مصدق. عسگراولادی مسلمان، دغدغه اسلام داشت و در سال 1327 با دعوت آیت‌الله کاشانی برای اعتراض به غصب فلسطین در حوزه علمیه مطهری به تظاهرات پرداخت و فردای آن روز، یعنی 15 بهمن 1327 ماموران آمدند و او را با خود به زندان بردند. بازداشت‌شدگان زیاد بودند و دستگاه اطلاعات و امنیتی به شکلی که چند سال بعد به وجود آمد، شکل نگرفته بود. چند سیلی نصیب حبیب‌الله شد و بعد از دو روز نیز آزاد شد و این شد اولین دستگیری او. مبارزه در قالب برنج‌فروشی از سال 1329، عسگراولادی که خود همراه برادر در بازار برنج‌فروشی می‌کرد، برنج را تا سال 1343 در سراسر تهران به مغازه‌ها به صورت نسیه می‌فروخت. همین امر باعث ارتباط مستقیم او با اصناف تهران شده بود و اعلامیه‌ها را از همین طریق در کل بازار و اصناف پخش می‌کرد. برادر بزرگش جذب حزب توده شد و او هم از این سو علاقه‌مند به آیت‌الله کاشانی. خود می‌گوید: «آن روزها در مسائل سیاسی با هیچ کسی ارتباط نداشتم، چون منفرد بودم، اما سعی می‌کردم در دعوت‌هایی که جنبه دینی داشت شرکت کنم. مثلا دعوت در اعتراض به تبعید حضرت آیت‌الله کاشانی به لبنان. من افتخار عضویت در فداییان اسلام را نداشتم، اما در مجالس‌شان شرکت می‌کردم و بهره‌ها می‌بردم، ولی پرهیزی در عمق وجود من بود که من به گروهی نزدیک نشوم.» حبیب‌الله گرچه در جریان 30 تیر که آیت‌الله کاشانی اعلام قیام کرد، همراه بود، اما همواره تلاش می‌کرد نه وارد جریان مصدق شود و نه کاشانی. او معتقد بود هر دو دسته به شکلی متعصب شده‌اند و هر دو فکر می‌کنند مردم طرف آنها هستند، اما میان آنها و مردم شکاف عظیمی به وجود آمد؛ دشمن بین آنها تفرقه انداخت و فاصله ایجاد کرد و کودتای 28 مرداد را به وجود آورد. شکل‌گیری هیات موید در دوران رخوت سیاسی اواسط دهه 30، حبیب‌الله و نزدیک به 40 نفر از دوستانش به فکر تشکیل یک هیات افتادند. عسگراولادی شکل‌گیری این هیات را این‌گونه روایت می‌کند: «ما به این نتیجه رسیدیم که در این مساجد یا هیات‌ها نمی‌توانیم اقناع شویم، پس بیاییم خودمان یک هیات درست کنیم. دور هم نشستیم و یک هیات تاسیس کردیم که قاری و مداح از خودمان بود و گوینده هم از خودمان. اسمش موید بود و این نام را از آیه مبارکه «والله یوید بنصره من یشاء» گرفته بودیم. گاهی عده‌ای از اطرافیان می‌گفتند نکند اینها بچه‌ها ما را منحرف کنند. باید یک اسلام‌شناس در بین اینها باشد تا منحرف نشوند. لذا ما بر آن شدیم یک شب قبل از اینکه صحبت کنیم خدمت یک اسلام‌شناس برویم و پیش‌نویس بحث را خدمت‌شان بخوانیم که خانواده‌ها را از نگرانی دربیاوریم. یکی از این چهره‌ها، آیت‌الله شیخ عبدالکریم حق‌شناس بود.» اما این هیات تنها جنبه مذهبی نداشت، چه آنکه بعدها تبدیل به یکی از هسته‌های اصلی هیات‌های موتلفه اسلامی شد. در کنار مباحث دینی که در این هیات مطرح می‌شد از سیاست نیز سخن گفته می‌شد، و بیشتر به اختلافات مصدق و کاشانی و کودتای 28 مرداد پرداخته می‌شد تا آنکه آنها با امام خمینی(ره) آشنا شدند. عسگراولادی، بحث‌های سیاسی ابتدایی هیات موید را این‌گونه روایت می‌کند: «چون ما هیچ کدام‌مان تعصب هیچ یک از تشکل‌ها و جناح‌ها را نداشتیم. بحث‌های سیاسی که داشتیم افسوسی بود برای از دست رفتن فرصت‌ها، به دست جریان سیاسی و بخش‌های ملی و مذهبی. تحلیل‌هایمان درباره جریان ملی‌شدن صنعت نفت و جریان حکومت ملی دکتر مصدق و جریان 30 تیر، تحلیل‌هایی بود که هیچ تعصب خاصی نسبت به این جریان‌ها نداشتیم. مصدقی‌ها تمام امتیازات و توفیق‌ها را به مصدق نسبت می‌دادند. تکیه‌شان این بود که روز 30 تیر مردم می‌گفتند یا مرگ یا مصدق و توانستند قوام‌السلطنه را به زیر بکشند. در صورتی که آیت‌الله کاشانی اسباب تعطیلی بازار شد... ما تحلیل‌مان این بود؛ می‌گفتیم افسوس که نه مصدق توانست، نه جناح ملی و نه جناح مذهبی.» کمی که از کار هیات گذشت، اعضای آن به فکر ایجاد خیریه‌ای برای کمک به محرومان افتاد و پشتیبان این حرکت شرکتی به نام موید شد. در جریان تصویب نامه انجمن‌های ایالتی، ارتباط نمایندگانی از این هیات با امام راحل برقرار شد. بعداز لغو مخفیانه و شبانه این لایحه، عده‌ای در حرم حضرت معصومه به جشن پرداختند که امام خمینی با با برگزاری این جشن مخالفت کرد و گفت: «چه جشنی بگیرید؟ ملت اسلام به دنبال بهانه‌ای برای مبارزه بود. اینها به صورت علنی آمده‌اند اعلام کرده‌اند تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی را و سپس خصوصی، درگوشه‌ای آمدند و با شما صحبت کردند و گفتند اعتراض را لغو کنید؟» بعد از این اظهارات بود که هیات موید به این نتیجه رسید: «آن روحانی که ما به دنبالش می‌گشتیم، همین است.» آغاز مبارزه در راستای نهضت امام خمینی بعد از مدتی 18 نماینده از این هیات خدمت «حاج آقا روح‌الله» رسیدند و گفت‌وگوها و جلسات با امام خمینی(ره) آغاز شد. هدف آنها حرکت در راستای اسلام و کمک به اسلام بود و در این گفت‌وگوها دریچه‌ای جدید از اسلام سیاسی به روی آنها گشوده شد؛ دریچه‌ای که موجب ارتباط تنگاتنگ این هیات با امام راحل، آغاز مبارزات این هیات و تشکیل هیات‌ موتلفه اسلامی شد. او همچنین از سال 1341 به عنوان نماینده رسمی امام خمینی در بازار تهران برای جمع‌آوری وجوهات منصوب شد. عسگراولادی در جریان حرکت مسلحانه موتلفه اسامی به همراه شهید مهدی عراقی، شهید صادق امانی، شهید محمد بخارایی، شهید نیک‌نژاد و شهید هرندی دستگیر و حدود 13 سال را در زندان گذراند تا در سال 1355 از زندان آزاد شد و در فاصله دو سال مانده تا پیروزی انقلاب، مبارزات خود را شدت بخشید و در نهایت به امام در نوفل لوشاتو پیوست. حبیب‌الله وزیر می‌شود بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره)، ستاد مبارزه با رباخواری را به او سپرد و سپس عسگراولادی عهده‌دار نمایندگی امام در کمیته امداد شد و تا سال‌ها این مسئولیت را برعهده داشت. نمایندگی مجلس، عضویت در هیات منصفه مطبوعات، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور رهبری از دیگر سمت‌هایی است که عسگراولادی در سال‌های بعد از انقلاب عهده‌دار بوده است. اما یکی از مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین پست‌های عسگراولادی در دوران بعد از انقلاب، دوران وزارت او در وزارت بازرگانی بود؛ وزارتی که از دولت شهید رجایی آغاز شد و در دولت میرحسین موسوی با استعفا پایان یافت. انتشار مصاحبه‌ای از عابدی جعفری که پس از عسگراولادی، وزیر بازرگانی شد، در ویژه‌نامه رمز عبور روزنامه ایران سبب شد عسگراولادی با رد انتساب این جمله امام راحل که شما توانایی اداره یک نانوایی را هم ندارید به خود، به بیان ناگفته‌هایی از چگونگی ورود به دولت و خروج از آن بپردازد. هنگامی که او و لاجوردی در زندان با یکدیگر بر روی احادیث اقتصادی و کتاب‌های چهارگانه شیعه و مسائل اقتصادی کار می‌کردند، علاقه و صاحب‌نظر بودن این دو در اقتصاد معروف شده بود. بعد از انقلاب قرار بر این بود که از بین او، شهید لاجوردی یا شهید اسلامی یک نفر مسئولیت وزارت بازرگانی را بپذیرند. شهید اسلامی پذیرفت، اما بنی‌صدر اجازه نداد که اسلامی وزیر شود و معاونت وزیری به اسلامی رسید. بعد از برکناری بنی‌صدر علاوه بر شهید رجایی، عسگراولادی، شیبانی و مرحوم زواره‌ای نیز نامزد شدند. عسگراولادی که می‌گوید چه در این انتخابات و چه در انتخابات بعدی به عنوان «رزرو» و نه نامزد اصلی پا به میدان رقابت گذاشته بود، بحث‌های اقتصادی و بازرگانی را در شعارهای خود مطرح می‌کرد و در عین حال، مردم را تشویق می‌کرد که به رجایی رای دهند؛ همان‌طور که در انتخابات بعدی مردم را دعوت کرد به سیدعلی خامنه‌ای رای دهند. قرار بود عسگراولادی به تلویزیون برود و برای مردم سخنرانی کند، اما منافقین او را جلوی در منزلش ترور کردند و آن‌گونه که خود می‌گوید: «بالای 60 فشنگ مصرف کردند، اما خداوند مرا حفظ کرد و فقط دستم آسیب دید.» البته این تنها ترور عسگراولادی نبود، خود او می‌گوید بعد از این ماجرا چندین بار ترور او ناکام مانده است، چه در جلوی کمیته امداد، چه در مسیر رفت و آمد و چه نزدیک منزل. عسگراولادی می‌گوید بعد از ترور حجاریان هم دو بار طرح ترور او ناکام ماند، یک‌بار جلوی در منزل و یک بار هم در خیابان رسالت. رجایی در آن انتخابات رئیس‌جمهور شد و عسگراولادی هم که از امام اجازه گرفته بود به عنوان نایب‌رئیس مجلس انتخاب شد. شهید باهنر بعد از گذشت سه روز از نایب رئیسی عسگراولادی به عیادت او آمد و گفت: «ما با آقای رجایی به این نتیجه رسیده‌ایم که شما مسئولیت وزارت بازرگانی را بپذیرید.» حبیب‌الله می‌گوید: «به باهنر گفتم شما وضعیت جسمی من را می‌بینید، از سوی دیگر نماینده امام در کمیته امداد هستم و نمی‌توانم بپذیرم. شهید باهنر مقداری صحبت کرد و گفت ما در شرایط جنگ قرار داریم و باید بپذیری و نایب‌رئیسی مجلس را کنار بگذاری. من گفتم نمی‌توانم بپذیرم و قرار شد به همراه شهید رجایی به دیدار آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی برویم که رئیس مجلس بودند. شهید رجایی شروع به صحبت کردن کرد و گفت ما می‌خواهیم خرمشهر را آزاد کنیم، احتیاج داریم انبارهای ما پر از کالا شود. ما نه ریال و نه دلار داریم و قحطی می‌آید، ما به آقای عسگراولادی می‌گوییم مسئولیت وزارت بازرگانی را بپذیرند و ایشان نمی‌پذیرند. آقای هاشمی به من گفت نظرت چیست؟ من گفتم من نماینده امام هستم و بدون اجازه امام که نمی‌توانم بپذیرم، در ثانی شرایط شرایطی تازه است که تازه من کارهای مجلس را تحویل می‌گیرم، آنجا لنگ است. آقای هاشمی گفت درست می‌گویید. آقای رجایی روضه‌ای خواند، آقای هاشمی گفت من از امام اجازه می‌گیرم و بعد شما مسئولیت را بپذیرید که همین‌طور هم شد.» عسگراولادی دوران وزارت خود در دولت شهید رجایی را بهترین دوران وزارت خود می‌داند و علت آن هم اختیاراتی بود که شهید رجایی و باهنر به او دادند. وزیر دولت موسوی بعد از شهادت شهیدان رجایی و باهنر، آیت‌الله مهدوی‌کنی چند ماهی نخست وزیر شد و بعد از آن آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شدند. بحث بر سر این بود که چه کسی نخست‌وزیر شود. تلاش برای نخست‌وزیری ولایتی بود، اما در نهایت این میرحسین موسوی بود که به عنوان نخست‌وزیر انتخاب شد. عسگراولادی ماجرای معرفی موسوی به‌عنوان نخست‌وزیر را این‌گونه روایت کرده است: «مقام معظم رهبری در زمانی که مخفی بودند منزل پدر آقای موسوی می‌رفتند و با ایشان به عنوان یک دانشجو و یک عضو مثبت ارتباط داشتند. تعدادی از نزدیکان مخالف موسوی بودند، اما مقام معظم رهبری فرمودند من ایشان را از نزدیک می‌شناسم و ایشان را معرفی کرد. آقای میرحسین موسوی رای آورد و از روزی که آمد سعی کرد کار ما را در وزارت بازرگانی فلج کند. یک گروه به ریاست آقای عابدی جعفری برای ‌براندازی وزارت بازرگانی درست کرد، من به غیر از عابدی جعفری از کسی اسم نمی‌برم، اما جریانی پیش آمد که من اینها را در دفتر نخست وزیر دیدم که جمعا در براندازی و تخریب من حضور داشتند.» عسگراولادی که هنوز هم از کارهای صورت‌گرفته در دولت موسوی علیه او و مدیرانش در وزارت بازرگانی دل خوشی ندارد، به خاطره‌ای از شهید آیت در رابطه با موسوی اشاره می‌کند: «در شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی برای وزارت خارجه صحبت بود. پیشنهاد آقای مهندس موسوی آن زمان مطرح شد. هرکدام، موافق و مخالف در مجلس صحبت کردند. آقای آیت و دکتر سیدمحمود کاشانی و زواره‌ای و برخی، خیلی تند علیه موسوی صحبت کردند. عده‌ای نیز با ایشان موافقت کردند. وقتی خواستند رای بگیرند من هم به آقای موسوی رای مثبت به عنوان وزیر خارجه دادم، شهید آیت به قدری عصبانی شد که به من گفت: تو به موسوی رای دادی؟ اولین کسی که قربانی این موسوی می‌شود تو هستی! ایشان پیش‌بینی کرد که اولین قربانی موسوی من هستم.» بعد از آنکه عسگراولادی با عابدی جعفری و بهزاد نبوی بر سر مسائلی در خصوص انتقال مواد غذایی از کشتی‌های پهلوگرفته در بندرعباس با تهران و سایر شهرها اختلاف پیدا کرد و به گفته خود شاهد فعالیت براندازها بود، با شخص موسوی به مشکل خورد. ماجرا از این قرار بود: «در کمیته صنفی دادگاهی وجود داشت و یک روحانی تند در این دادگاه بود. بازاری‌ها را خیلی شماتت می‌کرد، من به ایشان گفتم این کار شما در زمان جنگ بسیار مضر است و این کار را نکن. آقای موسوی ایشان را دید و گفت شما همه را از جمله وزیر بازرگانی را می‌توانید بازداشت و محاکمه کنید. من در هیات دولت وقت گرفتم و گفتم شما چنین حرفی زده‌اید؟ درست است؟ گفت: بله، گفتم وزیر را دادگاه صنفی بازداشت کند؟ گفت: اگر چاره‌ای نباشد. گفتم من وزیر شما نیستم و من وزیر مجلس‌ام، شما نمی‌توانی بگویی وزیر من! مقداری کشمکش در جلسه ایجاد شد. موضوع دیگر این بود که آقای موسوی برای سرکشی به همدان رفت و در آنجا سخنرانی کرد و کیفرخواستی را علیه من به عنوان نخست‌وزیر مطرح کرد و آن اینکه وزیر بازرگانی ندانم‌کاری کرده و آنقدر کالا خریده که تعداد زیادی کشتی روی آب داریم. این خبر که منتشر شد، گفتم شما که نبودید، ولی آن اشخاصی که مرا به وزارت بازرگانی دعوت کردند، شهیدان رجایی و باهنر و آیت الله مهدوی کنی بودند. اینها به من اختیار دادند که کالا باید باشد. پیش‌بینی برای جلوگیری از قحطی بود.» عسگراولادی این سخنان را گفت و کمی بعد استعفا کرد، البته او در این استعفا تنها نبود و ناطق نوری، مرتضی نبوی، علی‌اکبر ولایتی و احمد توکلی هم با او همراه بودند که در نهایت عسگراولادی و توکلی بعد از جلسه با امام خمینی(ره) از دولت میرحسین موسوی استعفا دادند. نظر دیروز و امروز عسگراولادی درباره موسوی آیت الله خامنه‌ای از استعفای عسگراولادی که بدون مشورت با او انجام شده بود، ناراحت شد و از عسگراولادی پرسید: «چرا با من مشورت نکردی؟» عسگراولادی در پاسخ گفت: «میرحسین موسوی راه مشورت را بسته است. الان با یکسری برانداز در وزارت بازرگانی دارد‌ کار می‌کند، برای اینکه من و مدیریت من را بکوبد.» رئیس‌جمهور از او خواست از دولت بیرون نرود و وزارت دیگری چون وزارت بهزیستی را بپذیرد که عسگراولادی در پاسخ گفت: «ما از نظر اعتقادی پشت سر امام زمان‌مان نماز می‌خوانیم، چون معصوم است. پشت سر شما به دلیل اینکه عدالت شما فوق‌العاده است، نماز می‌خوانیم. ما باید پشت سر نخست‌وزیر هم بتوانیم نماز بخوانیم. من دیگر نمی‌توانستم پشت سر ایشان نماز بخوانم و ایشان رئیس من باشد.» او که اخیرا از مجرم نبودن موسوی و کروبی سخن گفته، بعد از انتخابات 88 نیر تلاش کرد با ریش‌سفیدی و ارائه پیشنهادهایی فضا را آرام سازد، اما به گفته او «فتنه‌گرانی که اطراف آنها را گرفته بودند» مانع از آن شد که تلاش‌های او به نتیجه برسد. عسگراولادی این روزها موسوی و کروبی را مفتون می‌داند و به دنبال تبدیل شدن انتخابات به جشنی ملی است. نامه‌نگاری‌، سنت عسگراولادی حبیب‌الله عسگراولادی این روزها مشغول نامه‌نگاری با هفت اصلاح‌طلب درباره موسوی و کروبی و حوادث بعد از انتخابات است؛ نامه‌نگاری‌هایی که در سال‌های پیش نیز مشابه آن وجود داشت که مشهورترین این نامه‌نگاری‌ها، نامه‌هایی است که بین او به عنوان دبیرکل وقت حزب موتلفه و سیدمحمدرضا خاتمی، دبیرکل وقت حزب مشارکت رد و بدل شد؛ نامه‌هایی که آن‌گونه که خود روایت می‌کنند با استقبال رهبر انقلاب در دیداری خصوصی نیز همراه شد. از آیت‌الله خامنه‌ای این‌گونه نقل می‌کند: «مقام معظم رهبری فرمودند من نامه‌ها را خواندم، کار خوبی بود. جلوتر گفته بودم که مراقب همه چیز باشید. مکاتبه شما حکایت از مراقبت دارد. نامه اول خوب بود، نامه دوم شفاف‌تر از نامه اول بود. اگر نامه سومی هم باشد، باید شفاف‌تر باشد. علتش هم این است که نامه‌ها غیر از آنکه باید برای ثبت در تاریخ نوشته شود، بهتر است طوری نوشته شود که عامه مردم از آن مطلع گردند.» دلیل اصلی نوشتن سلسله نامه‌های عسگراولادی به مشارکت، اما ماجرایی خواندنی دارد. او در جلسه خصوصی با رهبر انقلاب که جزئیات آن در «کتاب پنجم، 10 سال مصاحبت با حبیب‌الله عسگراولادی مسلمان» توسط اکبر خلیلی نوشته شده، درباره انگیزه نوشتن اولین نامه می‌گوید: «ما از این مکاتبه انگیزه داشتیم. انگیزه ما این بود که از بیانیه آنها که برای خود آنها مضر بود، جلوگیری کنیم و می‌خواستیم از بیانیه آنها جلوتر بیفتیم و آنها این بیانیه را ندهند، اما چون نامه‌ها روز پنجشنبه فرستاده شد که آنها تعطیل بودند، پس روز شنبه به دست آنها رسید. آنها بیانیه را همان روز منتشر کرده بودند. فکر ما این بود که به بهانه تبریک به کنگره و دبیرکل، مانع انتشار آن بیانیه شویم. بعد از آن، ما انگیزه خود را عوض کردیم و به آنها گفتیم که به سه محور پاسخ بدهید: محور اول چگونگی تعامل و محور دوم چگونگی تفاهم و سومین محور ما دعوت از آنها برای تشریک مساعی با دولت و حل مشکلات مردم بود.» عسگراولادی در نامه‌ اول به انتقاد از فاصله مواضع حزب مشارکت با رئیس‌جمهور وقت، یعنی سیدمحمدخاتمی درخصوص مسائلی چون آمریکا می‌پردازد و از همراهی مشارکت با سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی انتقاد می‌کند و می‌نویسد: «از سر خیرخواهی می‌گوییم، نمی‌‌خواهیم نام شما و سرنوشت حزب شما در تاریخ ایران در شمار افراد و گروه‌هایی قرارگیرد که در مقابل انقلاب و مردم ایستاده‌اند.» در نامه دوم اما دبیرکل وقت حزب موتلفه اسلامی به انتقاد از حاکم بودن روح سکولاریستی بر اندیشه عده‌ای از اعضای مشارکت، سیاه‌نمایی وضع کشور، مشخص نبودن تعریفی از اصلاحات، تلاش برای تغییر قانون اساسی و حمایت از استعفای آیت‌الله طاهری از امامت جمعه اصفهان پرداخت و البته تاکید کرد: «ای برادر عزیز! باید بپذیرید که ما خواهان حذف شما از حاکمیت نیستیم و در پی تعامل با شما به عنوان یک حزب رسمی کشور در مصالح ملی و مشترکات می‌باشیم.» عسگراولادی سه نامه دیگر هم خطاب به محمدرضا خاتمی نوشت، اما با توجه به دریافت پاسخ تنها دو نامه، ترجیح داد به این نامه‌نگاری‌ها پایان دهد. دوم آبان ماه 81 نیز دکتر ابراهیم یزدی به عنوان دبیرکل نهضت آزادی، نامه سرگشاده‌ای خطاب به محمدرضا خاتمی و حبیب‌الله عسگراولادی نوشت که دبیرکل وقت موتلفه نیز در پاسخ به شخص ابراهیم یزدی با تاکید بر اینکه نهضت آزادی را به رسمیت نمی‌شناسد، با اشاره به سوابق مبارزاتی یزدی نوشت: «مردم ما سال‌هاست شاهد بی‌مهری شما و دوستان‌تان به امت و امام بوده‌اند و بنده به عنوان پاسدار انقلاب اسلامی، نمی‌توانم تاسف عمیقم را نسبت به آن بی‌مهری‌ها و نامهربانی‌ها اعلام نکنم و از خداوند متعال برای شما و دوستان‌تان نجات از این سرنوشت ناخواسته را مسالت ننمایم.» او به نقد هشدار دکتر یزدی مبنی بر انسداد سیاسی دکتر یزدی پرداخت و تاکید کرد: «آنچه از آن به عنوان انسداد یاد می‌شود، در ذهن کسانی است که نمی‌توانند حقایق انقلاب و نظام و اداره مردم را درک کنند و گرفتار باورها و آموزه‌هایی هستند که آن را در تضاد با اسلام و انقلاب می‌بینند. علی‌القاعده باید راه‌حل برون‌رفت از اسنداد را از درون نظام بپذیرید و آن را یک واجب ملی و دینی بدانید و از راه‌های ناصواب که در گذشته طی شده و معجزه‌ای ندیده‌اید به صراط مستقیم برگردید که راه عقلانی پیوستن به اقیانوس عظیم ملت اسلام است و بس!» هرچند یزدی نامه دومی هم در پاسخ به عسگراولادی نوشت، ولی از آنجا که عسگراولادی این نامه را اهانت‌آمیز می‌دانست، پاسخی به آن نداد. دولت اصلاحات و حبیب بعد از انتخاب سیدمحمد خاتمی به عنوان رئیس‌جمهور، حزب موتلفه اسلامی از نخستین تشکل‌های سیاسی بود که به خاتمی تبریک گفت و شکست نامزد خود یعنی ناطق‌نوری را پذیرفت. گرچه موتلفه در آن زمان به عنوان جدی‌ترین مخالف دولت شناخته می‌شد، اما با این حال، عسگراولادی به‌عنوان دبیرکل تلاش می‌کرد چوب لای چرخ دولت نگذارد. گرچه انتقاداتی از دولت مطرح می‌کرد، اما در برخی مواقع مانند مواضع رئیس دولت اصلاحات در قبال آمریکا و سخنان خاتمی در ملاقات با وزیر خارجه انگلیس در تهران به حمایت از او پرداخت. اما هرازگاهی انتقاداتی صریح از خاتمی مطرح می‌کرد و از او می‌خواست رئیس‌جمهور همه باشد، نه یک گروه خاص و به انتقاد از عملکرد اقتصادی او می‌پرداخت. با این حال خود می‌گوید: «آن زمانی که آقای خاتمی رای آوردند، ما در موتلفه وقتی پیام تبریک مقام معظم رهبری را شنیدیم، همان‌جا پیام تبریکی را برای آقای خاتمی تهیه کردیم. روز بعد از دفتر آقای خاتمی به من زنگ زدند و گفتند شما درخواست دیدار دادید و الان آقای خاتمی پشت تلفن است و من با ایشان تلفنی صحبت کردم و تبریک گفتم. آقای خاتمی نیز گفتند به یاد آن صفاها و وفاهایی که در مجلس و دولت داشتیم، شما بیایید با هم بنشینیم و صحبت کنیم. ما از آن به بعد طی هفت سال انتقادات خود را نسبت به دولت ایشان رسانه‌ای نکردیم و هرچه مطرح می‌شد، خصوصی بود، چراکه ما با ایشان قرار گذاشته بودیم هر وقت شما این رابطه را قطع کردید، ما انتقادات خود را علنی می‌کنیم. بنابراین در سال آخر دولت ایشان، وقتی این ارتباط قطع شد، ما ناگزیر بودیم انتقادات خود را علنی کنیم.» سیاستمدار منصف کارنامه حبیب‌الله عسگراولادی بسیار مفصل‌تر از آن است که بخواهیم در این نوشتار به همه آن بپردازیم و تنها اشاراتی به برخی نکات، که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده، صورت گرفت، با این حال نباید فراموش کرد که به گفته اکثریت قریب به اتفاق فعالان سیاسی؛ چه اصولگرا و چه اصلاح‌طلب، حبیب‌الله عسگراولادی یک اصولگرای منصف است. باید بپذیریم حبیب‌الله عسگراولادی، اصولگرایی وفادار به امام راحل و رهبر انقلاب است، سال‌ها زندان رفته، علوم دینی را آموخته و فراز و نشیب‌های سیاست در ایران را از زمان مصدق تاکنون تجربه کرده است. او تنها آن زمان که از دید خود، انقلاب و نظام را در خطر ببیند، بی‌پروا به میدان می‌آید و گاه سخنان و مواضعی می‌گیرد که دوست و دشمن را به حیرت وامی‌دارد. عسگراولادی هرچه بود و هست، نمادی است از تلاشی قابل احترام، در اردوگاه اصولگرایی، برای حرکت در جاده انصاف و پرهیز از تندروی؛ چه در قالب عضو هیات منصفه مطبوعات باشد (که به گفته بسیاری از مدیران مسئول همواره برای جلوگیری از توقیف نشریات تلاش کرده)، چه در قالب عضو شورای مرکزی حزب موتلفه (که چون امروز خواستار آشتی و جشن ملی می‌شود).

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها