ائتلاف به سبک جدید؛ نگاهی به ائتلافهای اصولگرایان در آستانه انتخابات ریاستجمهوری
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از هفتهنامه متن در انتخابات ریاستجمهوری یازدهم نیز، گرچه تاکنون ائتلافهای متعددی شکل نگرفته، اما فعالیتهای همین چند ائتلاف نیز از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، نکته قابل توجه آنکه اینبار حداقل در فاصله سه ماه مانده به انتخابات ریاستجمهوری، کمتر خبری از ائتلافهای یکشبه انتخاباتی است و اینبار گروهها و افراد اصیل و ریشهدار تلاش کردهاند محور کارهای انتخاباتی قرار گیرند. فضای انتخاباتی اصلاحطلبان گرچه همچنان مبهم است، اما در این سو، اصولگرایان حداقل با سه مدل ائتلاف وضعیت روشنتری دارند. ائتلاف سهگانه و تلاش برای وسیعتر شدن این روزها نام ائتلاف سهگانه اصولگرایان بیش از هر تشکل و ائتلاف انتخاباتی دیگری شنیده میشود؛ ائتلافی متشکل از علیاکبر ولایتی، محمدباقر قالیباف و غلامعلی حدادعادل. دکتر ولایتی به عنوان مبدع این ائتلاف، چگونگی و اهداف تشکیل آن را اینگونه بیان کرده است: «بنده با توجه به حساسیتی که در این رابطه وجود داشت، ابتدا موضوع را با آقای قالیباف و سپس با آقای حدادعادل در میان گذاشتم و خوشبختانه هر دو این عزیزان موضوع را پذیرفتند و بر این اساس طرحی که مطرح شد
مورد قبول هر سه نفر قرار گرفت.» این سه نفر به دنبال این هستند که اولا از بین معتقدان به اسلام، نظام، جمهوری اسلامی، قانون اساسی و ولایت فقیه یک نامزد بیشتر نداشته باشند، چون تفرق و تشتت بین نامزدها موجب میشود که نتایج مطلوبی از انتخابات به دست نیاید. آنها با توجه به شرایط حساس کشور بر این تاکید دارند که هر کدام از این سه نفر، این آمادگی را داشته باشند که اگر اتفاق نظر بر هر یک از آنها نبود، بدون چانهزنی فرد منتخب را پذیرفته و تقویتش کنند، ولو اینکه آن فرد خارج از این سه نفر باشد. این سه نفر معتقدند این موضوع بیتالغزل این ائتلاف است و این حرف تازهای است که در تاریخ انتخابات ریاستجمهوری در کشور شکل میگیرد. دومین موضوعی که مورد نظر ائتلاف است این است که خدمت کردن به نظام فقط در کسوت ریاستجمهوری اتفاق نمیافتد، بلکه فرد خدوم میتواند در دیگر سمتها خدمت کند؛ یعنی آن کسی که از بین اصولگرایان رئیس جمهور میشود، دیگر افراد کارآمد اصولگرایان را هم به کار میگیرد. و نکته سوم اینکه ائتلاف معتقد است هرکس که در این میان به عنوان نامزد نهایی اصولگرایان مطرح شد، همکاران اصلی خود (تیم خود) و حداقل رئوس تیمش را به
مردم معرفی میکند، چرا که سمتهای مختلف و مهمی در کشور وجود دارد که هر کدام کارهای تعیینکنندهای است. گرچه این ائتلاف از زمان شکلگیری به ائتلاف سه نفره مشهور بود، اما با طرح احتمال نامزدی مصطفی پورمحمدی، این ائتلاف برای افزایش نامزدهای خود تلاشهایی را آغاز کرد و آنطور که برخی رسانهها اوایل بهمنماه خبر دادند، علیاکبر ولایتی عضو ائتلاف سهگانه در دیداری که با حجتالاسلام پورمحمدی، رئیس سازمان بازرسی کل کشور داشته است، ضمن ارائه گزارشی از روند فعالیت انتخاباتی و سازوکار ائتلاف سهگانه از وی نیز برای حضور در این ائتلاف دعوت کرده است. اما پیش از آنکه به چرایی دعوت از پورمحمدی بپردازیم، اشارهای کوتاه به اعضای حاضر در این ائتلاف میکنیم. علیاکبر ولایتی که این روزها به عنوان سخنگوی این ائتلاف در رسانهها حاضر است، از مدتها پیش به عنوان یکی از نامزدهای مطرح انتخابات ریاستجمهوری نامش مطرح بود. او که مرد دیپلماسی است و تجربه سالها کار دیپلماسی در دورانهای سخت را داشته، تقریبا تنها صدای این ائتلاف است؛ چه آنکه دو عضو دیگر ترجیح دادهاند یا سکوت کنند یا کمتر سخن بگویند. غلامعلی حدادعادل، چهره شناختهشده
برای اهل فرهنگ و سیاست، با سابقه ریاست بر مجلس نیز، از نامزدهایی بود که احتمال نامزدیاش بسیار قوی بود. او بر خلاف ولایتی و قالیباف تنها مورد وثوق اصولگرایان گردآمده زیر چتر جبهه متحد اصولگرایان نیست و از نامزدهای جبهه پایداری نیز به شمار میرود. اما حدادعادل در مقطع فعلی علاقه چندانی به مطرح شدن نامش به عنوان نامزد جبهه پایداری ندارد و میخواهد بیشتر بهعنوان یکی از اعضای این ائتلاف شناخته شود. محمدباقر قالیباف، نامزد انتخابات ریاستجمهوری نهم از همان فردای انتخابات به نامزد بالقوه انتخابات ریاستجمهوری بعد تبدیل شد، گرچه در عرصه انتخابات دهم وارد نشد، اما اینک به میدان آمده است. قالیباف را میتوان کمحرفترین فرد از این ائتلاف سهگانه دانست که ناگهان در مصاحبهای با خبرگزاری مهر تلاش کرد فضای تهدیدآمیزی را که از سوی برخی جریانات مخالف او در این ماهها شکل گرفته، بشکند. وی گفت: «دوران بگم بگم گذشته است.» گرچه این سه نفر هرکدام دارای سابقهای طولانی در عرصه مدیریتی و سیاسی هستند و هر یک از آرای قابل توجهی برخوردارند، اما ترکیب این سه نامزد یعنی پزشک دیپلمات، سردار شهردار و مرد فرهنگ و سیاست، دچار یک خلاء
میباشد و آن عدم حضور چهرهای روحانی، شناختهشده، مورد اعتماد اصولگرایان، جوان و پرانرژی و دارای سابقه مدیریتی و سیاسی قوی است و شاید از همین رو باشد که از پورمحمدی برای حضور در این ائتلاف دعوت کردند تا ائتلاف خود را از هر نظر تکمیل کنند و خروجی آن، نامزد مورد قبول همه باشد. گرچه این ائتلاف از علی لاریجانی هم برای حضور در جمع خود دعوت کردهاند، اما با توجه به بیمیلیای که تاکنون رئیس مجلس از خود برای حضور در انتخابات ریاستجمهوری نشان داد، به نظر میرسد باید منتظر چهارنفره و نه پنج نفره شدن این ائتلاف باشیم. ائتلاف جبهه پیروان خط امام و رهبری تفاوت عمده انتخابات ریاستجمهوری یازدهم با انتخاباتهای پیشین در تعداد پرشمار نامزدهای احتمالی و قطعی است که برای شمارش آنها، نه به یک دست و دو دست، بلکه به حداقل شش دست نیاز است! جبهه پیروان خط امام و رهبری که عمدهترین جبهه اصولگرایان به شمار میرود نیز، تاکنون در این انتخابات نامزدهایی به غیر از سه عضو ائتلاف سه نفره را به عنوان نامزد اولیه خود انتخاب کرده است. این جبهه نیز که همچون ائتلاف سهگانه به دنبال وحدت حداکثری در بین اصولگرایان است، تلاش میکند با
بررسی و ارزیابی و سپس انتخاب و معرفی نامزدهای مورد اعتماد و قبول اعضای این جبهه، بتواند کارآمدترین نامزدها را از بین انبوه نامزدهای احتمالی معرفی کند. محمدرضا باهنر، منوچهر متکی و یحیی آلاسحاق که هر کدام نامزد بخشهایی از اضلاع این جبهه گسترده به شمار میروند، در فضای سیاسی کنونی به عنوان سه نامزد این جبهه شناخته شدهاند؛ نامزدهایی که قرار است در نهایت با نظر جامعتین و عقل جمعی اصولگرایان عضو این جبهه، مورد انتخاب نهایی قرار گیرند و تنها یک نفر از آنها به عنوان نامزد نهایی معرفی شود. اما باز هم جای خالی نامزدی روحانی و نمایندهای از مهمترین تشکل روحانی اصولگرا، یعنی جامعه روحانیت موجب شد تا رایزنیهایی از سوی اعضای این ائتلاف با حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی برای حضور در این ائتلاف صورت گیرد. درواقع، آنها منتظر اعلام نامزدی او هستند تا بلافاصله نامش را در بین نامزدهای این ائتلاف قرار دهند. جبهه ایستادگی از چند ماه مانده به انتخابات مجلس نهم، جبههای جدید در جریان اصولگرا با عنوان «جبهه ایستادگی» اعلام موجودیت کرد؛ جبههای با محوریت محسن رضایی و عضویت جبهه حامیان ولایت، حزب توسعه و عدالت
ایران اسلامی، جمعیت آبادگران جوان ایران اسلامی، حزب سبز، حزب نیکاندیشان ایران اسلامی، انجمن بینالمللی جنبش ضدصهیونیستی، مجمع اسلامی آرمان ملت ایران، خدمتگزاران ایران اسلامی و حزب اسلامی ایرانزمین است. این جبهه گرچه نسبت به دو ائتلاف پیشین از وزن سیاسی کمتری برخوردار است، اما به سبب حضور چهرههایی که از همان سالهای ابتدای دولت احمدینژاد، منتقد آن به شمار میرفتند، از این رویه میتواند به عنوان امتیازی مثبت در میدان رقابت انتخابات ریاستجمهوری بهره گیرد. وجه تمایز این ائتلاف با دو ائتلاف پیشین اما در این است که نامزد آنها مشخص و اعلام شده است و او کسی نیست جز «محسن رضایی». جالب آنکه اعضای این ائتلاف که در انتخابات مجلس نهم نامزدهای اختصاصیشان توفیق چندانی نیافتند، در انتخابات ریاستجمهوری پیش رو به مدلهای تبلیغاتی- انتخاباتی احمدینژاد در سالهای 84 و 88 رجوع کردهاند و با هدف گرفتن تودهها و به ویژه روستانشینان در کنار جذب نخبگان به دنبال جذب آرای حداکثری میباشند. جبهه پایداری جبهه پایداری از همان زمان تاسیس نه به دنبال هدف کوتاهمدت انتخابات مجلس شورای اسلامی بلکه به دنبال انتخابات
ریاستجمهوری بود. خارجشدگان و راندهشدگان دولت احمدینژاد با تاکید بر اینکه آنها حامی گفتمان سوم تیر هستند، تلاش کردند از گذشته و دولتی که در آن عضو بودند، فاصله بگیرند و دولتی که به گفته آنها مومن واقعی به آن گفتمان باشد را بر سرکار بیاورند. گرچه جبهه پایداری بعد از انتخابات مجلس و به ویژه در چند ماه اخیر دچار تشتت و اختلاف شده و برخی از اعضای شاخص آن از جمله غلامحسین الهام بار دیگر به دولت رجعت کردند، اما از ماهها پیش به فکر انتخابات بودند و با مطرح کردن نامهایی چون سعید جلیلی، کامران باقریلنکرانی و حدادعادل به دنبال ایفای نقش در عرصه انتخابات ریاستجمهوری بودند. جبهه پایداری که بر خلاف سایر ائتلافهای پیشین، نه از گروهها و احزاب، که از اشخاص تشکیل شده است، اینک با چالشی بزرگ مواجه شده؛ هنوز حضور سعید جلیلی در انتخابات روشن نیست و دیگر نامزد آنها، یعنی غلامعلی حدادعادل در ائتلاف سهگانه، قبول کرده که در صورت عدم انتخابش به عنوان نامزد نهایی آن ائتلاف، تلاش خود را برای پیروزی نامزد منتخب ائتلاف صرف کند و خود شخصا به میدان نیاید. با این اوصاف تاکنون تنها نامزد قطعی این جبهه باقریلنکرانی به شمار
میرود. نقش ائتلافهای اصولگرا در انتخابات همانگونه که اشاره شد، تعدد نامزدها از شاخصههای این انتخابات است؛ شاخصهای که هم فرصت است و هم تهدید. فرصت از آن نظر که امکان انتخاب بهترین از جمع بیشتری فراهم میشود و تهدید از این جهت که نامزدهایی که تا پایان در عرصه رقابت میمانند تعدد فراوان داشته باشند و موجب شکسته شدن آرا شوند. با این حال رفتار انتخاباتی اصلاحطلبان میتواند تاثیر بسزایی بر تصمیمات انتخاباتی ائتلافهای یادشده بگذارد. اگر اصلاحطلبان با شرایط کنونی، یعنی چند نامزد، وارد میدان شوند، حضور اصولگرایان حداکثر با دو یا سه نامزد نمیتواند برای آنها مشکلساز شود، اما اگر اصلاحطلبان در نهایت به نامزدی واحد برسند، در این صورت عقل سیاسی حکم میکند که اصولگرایان نیز با نامزدی واحد به میدان بیایند. بدون در نظر گرفتن این دو احتمال، در شرایط فعلی ائتلافهای انتخاباتی شکلگرفته در اردوگاه اصولگرایان توانسته آرامش نسبی را بر این جریان حاکم کند، چه آنکه دو ائتلاف اصلی سهگانه و جبهه پیروان خط امام و رهبری تقریبا از مکانیسمی مشابه در انتخاب نامزد نهایی برخوردار هستند و تلاش میکنند نظر قاطبه اصولگرایان
را در انتخاب نهایی خود لحاظ کنند. از سوی دیگر ورود اصولگرایان به این ائتلافها میتواند به الگویی برای انتخاباتهای پیش رو تبدیل شود، چرا که حضور به صورت ائتلافی، مانع از تنش و جار و جنجال میشود و با حاکم شدن عقلانیت و دقت در انتخاب میتواند خروجی به مراتب مناسبتری داشته باشد. در این بین فعالیت ائتلاف جبهه پایداری و البته حامیان احمدینژاد-مشایی، بیش از آنکه به ضرر دو ائتلاف سهگانه و جبهه پیروان باشد، به سود آنهاست و پیشبینی میشود جبهه پایداری برای جذب آرای مردمی که در سالهای 84 و 88 به احمدینژاد رای دادند، رقابتی تنگاتنگ با جریان احمدینژاد-مشایی داشته باشد و این رقابت تبدیل به رقابت بین احمدینژادیها و نه تمام اصولگرایان شود. در این بین، تنها ائتلاف جبهه ایستادگی میتواند موجب ریزش بخشی از آرای دو ائتلاف دیگر اصولگرایان شود که در صورت دقت این دو اتئلاف در معرفی نامزد نهایی و حتیالامکان معرفی نامزد واحد از سوی ائتلاف سهگانه و جبهه پیروان، این آسیب تا حد زیادی کاهش مییابد. با این حال، برای روشن شدن وضعیت این ائتلافها، چند هفتهای را باید صبر کرد تا تکلیف حضور چهرههایی چون پورمحمدی و لاریجانی
در انتخابات روشن شود تا این ائتلافها هم به درک صحیحتری از وزن و جایگاه سیاسی خود رسیده باشند تا بتوان قضاوت قطعیتری درباره تاثیر آنها در انتخابات پیش رو و نتیجه احتمالی انتخابات داشت.
دیدگاه تان را بنویسید