ایران، نزدیکی غرب و دوری اعراب/ وقتی تهرانِ حامی تروریسم عامل ثبات و صلح در منطقه می‌شود!

خدیجه غبیشاوی ، 2 رویکرد متفاوت در قبال ایران پس ازِ برجام، حکایت رفتارهای بین المللی این روزها با تهران است. اروپا و آمریکا می خواهند صداقت خود را در قبال ایران نشان دهند اما اعراب به دنبال انزوا و تحت فشار قرار دادن این رقیب منطقه ای خود هستند. اعراب به فاصله 2 هفته و با برگزاری 2 اجلاس منطقه ای و اسلامی، علیه ایران بیانیه صادر کردند و بار دیگر برای بهبود روابط خود با تهران شرط گذاشتند، برچسب حامی تروریسم بودن را به تهران چسباندند و ایران را «عامل» بی ثباتی در منطقه خواندند. به فاصله تنها چند روز از برگزاری کنفرانس سازمان کشورهای اسلامی که با صدور بیانیه کاملا ضد ایرانی از سوی عربستان و حمایت بیش از نیمی از کشورهای شرکت کننده در این اجلاس از این بیانیه همراه بود اما فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجه اتحادیه اروپا در راس هیئتی عازم تهران شد و تاکید کرد اروپا نگرانی از بابت آزمایش های موشکی ایران ندارد. موگرینی در این سفر با ابراز امیدواری برای اینکه مردم ایران پس از برجام تغییر را احساس کنند، تأکید کرد: پیام من به ملت ایران این است که مذاکرات ارزش خود را داشت؛ بنده به عنوان نماینده 500 میلیون اروپایی صحبت می کنم و باید اطمینان یابیم که در حوزه برجام اقدامات رو به جلو می روند و برجام به پایان نرسیده است. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اما یک ماموریت هم دیگر نیز در سفر به تهران داشت، ماموریتی که یک روز پس از سفر به ایران از سوی روزنامه وال استرین ژورنال فاش شد، این روزنامه آمریکایی نوشت که موگرینی در جریان سفر خود به تهران از مقامات این کشور خواسته است تا با استفاده از نفوذ خود به ایجاد یک نقطه مشترک میان بشار اسد، رییس‌جمهور سوریه و مخالفان کمک کند. دراز شدن دست دوستی و کمک اروپا به سمت ایران و تاکید بر کلیدی بودن اهمیت حضور ایران در مناقشات منطقه به عنوان بخشی از راه حل نه بحران اما در شرایطی صورت می گیرد که اعراب منطقه شمشیر خود را برای ایران از رو بسته اند. تهران را عامل بی ثباتی و ناامنی منطقه می خوانند، آزمایش موشکی ایران را نگران کننده می دانند و برای بهبود روابط خود با این رقیب منطقه ای شرط و شروط می گذارند. نشست شورای همکاری خلیج فارس نیز با حضور رئیس جمهوری آمریکا برگزار شد، نشستی که بیشتر به یک شوآف می ماند و همانند دیگر نشست های منطقه ای اعراب در چند سال اخیر که هیچ نتیجه ملموسی به همراه نداشت با صدور یک بیانیه درباره مسائل منطقه به پایان رسید. در این بیانیه سران کشورهای حاشه خلیج فارس بر ضرورت بیداری و هوشیاری در قبال رفتارهای ایران در جهت بی‌ثبات کردن منطقه از جمله برنامه‌های موشک‌های بالستیک تهران و حمایت از گروه‌هایی همچون حزب الله و دیگر گروه‌ها در سوریه، یمن، لبنان تاکید شد. عربستان و متحدانش در این نشست آمادگی خود رابرای بهبود روابط با به شرط آنکه تهران نسبت به اصل حسن همجواری، عدم مداخله در امور داخلی و احترام به حق حاکمیت اراضی بر اساس قوانین بین‌المللی و آنچه در منشور سازمان ملل آمده متعهد باشد، تاکید کردند. جوهر بیانیه شورای همکاری خلیج فارس اما هنوز خشک نشده بود که رسانه های آمریکایی بار دیگر تهران را به تیتر نخست اخبار رسانه های جهان بازگرداندند. وال استریت ژورنال این بار از ورود ایران به عرصه تجارت هسته ای نوشت و خبر داد که آمریکا از ایران 32 تن آب سنگین می خرد، اقدامی که بیش از پیش نشان دهنده ورود تهران و واشنگتن به دوران پسابرجام است. براین اساس، قراردادی به ارزش 8 میلیون و 600 هزاردلار میان ایران و یک شرکت خصوصی آمریکایی منعقد شد که بر اساس آن بیش از 32 تن از آب سنگین ایران به فروش می رسد. یورونیوز در این باره نوشت، ‌ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا با اشاره به مشکل ایران برای کاهش مواد و تجهیزات هسته‌ای خود، مطابق با تعهدات این کشور در برجام گفته است: «آب سنگین ایران را آزمایش کردیم. کاملا راضی کننده بود. اندکی از آن را می‌خریم. این کار ما مثل صدور یک بیانیه برای همه دنیا است که آن‌ها هم می‌توانند از ایران آب سنگین بخرند.» تحولات دو هفته اخیر کافی است تا نشان دهد که اعراب پس از برجام به طور کامل مواضع خود را از درقبال تهران تغییر داده اند و قرار نیست ایران پس از تحریم و انزوا را بپذیرند، عربستان با استفاده از لابی منطقه ای خود می خواهد جبهه ای تمام عیار در قبال ایران تشکیل دهد، ریاض به دنبال آن است تا از چند جهت تهران را تحت فشار قرار دهد، چه از منظر سیاسی و بستن سفارت خانه های عربی در تهران و چه اقصادی و بحران نفتی. حکایت غرب و اروپا اما چیز دیگری است، صفحه جدیدی در روابط تهران و اروپا آغاز شده است، ایران به عنوان کشوری مهم و تاثیر گذار در عرصه منطقه و بین الملل به رسمیت شناخته شده است و به لطف تلاش های دستگاه دیپلماسی کشورمان امروز ایران شرایط جدیدی را در عرصه بین المللی و معادلات منطقه ای پس از برجام ایفا می کند. هرچقدر اروپا و آمریکا تلاش می کند حسن نیت خود را به ایران ثابت کنند و دیوار اعتمادسازی با تهران بسازند این اعراب هستند که بر طبل اختلاف و تفرقه می کوبند. عمیق تر شد اختلاف میان ایران و همسایگان عربی خود اما دورنمای خوبی به همراه ندارد، دور شدن تهران و شرکا و دوستان عربش تنها به طولانی شدن بحران های منطقه منجر خواهد شد، بحران هایی که باور بسیاری از تحلیلگران و سیاستمداران حل نخواهد شد مگر آنکه میان ایران و اعراب آتش بسی برقرار شود و دو طرف در مسیر حل اختلافات قدم بگذارند.