در برزخ آمدن نیامدن خاتمی؛ پرچم اصلاحات بین نسل دومیهای اصلاحطلب دست به دست میشود/ هاشمی این بار پرچم اصلاحات را بلند خواهدکرد؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، در حالی که در روزهای آغازین طرح مباحث انتخاباتی، حضور یا غیاب جریان اصلاحات در یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری محل اصلی بحث اصلاحطلبان و انتخابات بود و حرف و حدیثهای انتخاباتی حول محور حضور در انتخابات یا تحریم انتخابات ازسوی اصلاحطلبان چرخ میزد، این روزها دیگر کمتر کسی است که در حضور فعال و همهجانبه جریان اصلاحات در انتخاب یازدهمین رئیس جمهور اسلامی ایران شکی داشته باشد. در آغاز دستهبندی میان اصلاحطلبان و نظرات متفاوت و مختلف آنها برای حضور یا عدم حضور در انتخابات، بحث جدی اصلاحطلبان برای این دوره از انتخابات ریاست جمهوری بود. آن روزها در حالی که برخی از اصلاحطلبان معتدل به دنبال راهها و سازوکارهای ممکن و اثرگذار برای حضور و فعالیت در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم بودند، افراطیون این جریان سیاسی دم از تحریم انتخابات میزدند و شرایط را برای حضور دوباره اصلاحات در جریان رقابت سیاسی نامناسب توصیف میکردند. اما این روزها اصلاحطلبان حداقل در یک موضوع به اجماع نظر و یکدستگی نسبی رسیدهاند و آن هم تلاش حداکثری برای حضور و نقشآفرینی در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم است. حالا تقریبا
بیشتر طیفها و دستههای مختلف جریان اصلاحات به این اتفاق نظر رسیدهاند که فعالیت حداکثری و حضور جدی در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم تنها راه مؤثر و قابل اعتنا برای بازگشت آنها به ساختار سیاسی است و هر یک میکوشند با سازوکارهای مورد نظر خود راههای حضور و فعالیت در این انتخابات را هرچه بیشتر هموار و قابل دسترس کنند. از برگزاری همایشها و گعدههای سیاسی تا طرح برنامههایی همچون مناسک و شکلگیری جمعهایی همچون شورای هماهنگی اصلاحطلبان. کواکبیان و مناسکی که شکست خورد کواکبیان و حزب مردمسالاری که در شروع فعالیتهای انتخاباتی احزاب و چهرههای سیاسی میکوشید پرچم انتخاباتی اصلاحات را به دست بگیرد، طرح مناسک را به عنوان راهکار مناسب و اثرگذار برای حضور اصلاحطلبان در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم مطرح کرد. ( اینجا ) این طرح که از ابتدا هم با استقبال جدی و قابل توجه میان اصلاحطلبان روبرو نشده بود، در نهایت در همایشی که با عنوان همایش ملی تبیین طرح مناسک برگزار شد، ناکارآمدی خود را برای گرد هم آوردن طیفهای مختلف اصلاحطلبان نمایان کرد. اصلاح طلبانی که با محوریت طرح مناسک، با هدف اجماع نظر بر روی کاندیدایی
واحد در انتخابات گرد هم جمع شده بودند، در نهایت بر سر هدف و محوریت طرح مصطفی کواکبیان هم اجماع نظر چندانی نداشتند و هر کدام انگار ساز خود را میزدند. ازسوی دیگر نه تنها برگزاری همایش مناسک اختلافات میان شرکتکنندگان را برجسته و البته علنی کرد، بلکه آنهایی که نامشان به عنوان بزرگان اصلاحات برده میشد، هیچ کدام در این همایش شرکت نکردند و همین غیاب بزرگان اصلاحات در همایش مناسک، در کنار تأکیدی که اصلاحطلبان بر نظر این افراد در انتخابات ریاست جمهوری داشتند، نشان داد که طرح مناسک کواکبیان راه به جایی نخواهد برد. ( اینجا ) کواکبیان که در نهایت از به نتیجه رسیدن طرح مناسکش ناامید شده بود، در روزهای پایانی 91 خودش اعلام کاندیداتوری کرد و شخصا وارد فعالیت انتخاباتی شد. ( اینجا ) این در حالی بود که کواکبیان از ابتدا همواره گزینه اول اصلاحطلبان را سید محمد خاتمی میدانست و میگفت که در صورت کاندیدا نشدن خاتمی، اصلاحطلبان باید از تشتت آرا و تعدد کاندیداها دوری کنند و با سازوکار مناسب و اجماع نظر، کاندیدایی واحد برای انتخابات ریاست جمهوری داشته باشند. خاتمی و حرف و حدیث بر سر آمدن یا نیامدنش سید محمد خاتمی،
رئیس دولتهای هفتم و هشتم و چهره محبوب اصلاحطلبان، جدیترین نامی بود که در میان کاندیداهای احتمالی جریان اصلاحات شنیده میشد. بیشتر طیفها و جریانهای اصلاحطلب در کشور از آغاز حرف و حدیثهای انتخاباتی، سید محمد خاتمی را اولین و جدیترین کاندیدای جریان اصلاحات برای ریاست جمهوری یازدهم معرفی میکردند و امیدوار بودند با کاندیداتوری خاتمی اصلاحطلبان بتوانند به اجماع نظر حداکثری و وحدت حول محور کاندیدای واحد برسند. اما کاندیداتوری خاتمی که از همان روزهای اول با اما و اگر بود، حالا هم که دو ماهی بیشتر به رأی گیری برای انتخاب یازدهمین رئیس جمهور باقی نمانده است، هنوز مبهم و نامشخص است. اطرافیان خاتمی و طیفهای مختلف اصلاحات هرکدام حرفی درباره آمدن یا نیامدن خاتمی میزنند. روزهای پایانی اسفند سال گذشته، محمدرضا خاتمی، برادر سید محمد خاتمی در مقابل پرسش از کاندیداتوری برادرش سکوت کرد و تنها گفت که اصلاحطلبان به اجماع رسیدهاند. همان زمان موسوی لاری، دیگر چهره اصلاحطلبان هم گفت که بعد از عید درباره کاندیداتوری خاتمی خبر خواهد داد ( اینجا ) و این دسته اظهارنظرها، در کنار ارائه اولین بخش از مجموعه برنامه تحلیلی
اصلاح طلبان با عنوان " بیمها و امیدها، باید و نبایدها" به خاتمی و موافقت او با این طرح ( اینجا )، احتمال کاندیداتوری خاتمی را کمی بیشتر از قبل مورد توجه ناظران سیاسی قرار داد. در حالی که با اظهارنظرها و خبرهای روزهای پایانی اسفند، احتمال کاندیداتوری خاتمی جدیتر شده بود، خاتمی در نشست نوروزی خود که تنها عده قلیلی از اصلاحطلبان در آن حضور داشتند، در پاسخ به دعوت کنندگان از وی برای کاندیداتوری گفت که کاندیداتوری من خلاف شعار جریان اصلاحات و خود من است که سال ها از لزوم چرخش نخبگان در کشور گفتیم و حالا بیایم دوباره پس از هشت سال کاندیدای ریاست جمهوری شوم. این اظهارنظر خاتمی باز هم به نوعی امید اصلاحطلبان برای کاندیداتوری او و وحدت و اجماع جریانهای مختلف اصلاحات را از میان برد. اما به نظر میرسد باتوجه به تأکید خاصی که اصلاحطلبان بر روی چهره خاتمی دارند و تصوری که از پایگاه رأی آوری او و استقبال مردمی از او دارند، در دو ماه مانده به برگزاری انتخابات باز هم قرار است شاهد تلاش اصلاحطلبان جهت اقناع خاتمی برای کاندیداتوری باشیم. هاشمی رفسنجانی و تکذیب پیاپی کاندیداتوری یکی دیگر از نامهایی که در میان
کاندیداهای احتمالی جریان اصلاحات همچنان به گوش میرسد، نام آیت الله هاشمی رفسنجانی است؛ رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، رئیس دولت پنجم و ششم جمهوری اسلامی و کاندیدایی که در انتخابات ریاست جمهوری 84 در مقابل محمود احمدینژاد شکست خورد و از دوباره نشستن بر صندلی ریاست جمهوری باز ماند. هنگامی که هاشمی رفسنجانی طرح دولت وحدت ملی را برای انتخابات ریاست جمهوری آینده و شکلگیری دولت یازدهم مطرح کرد، برخی بر این عقیده بودند که وی خرداد 92 بار دیگر در انتخابات ریاست جمهوری شرکت خواهد کرد. برخی از اصلاحطلبان نیز به کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی دل بسته بودند و همچون منتجبنیا بر این عقیده بودند که حضور هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری 92 طرح دولت وحدت ملی را نیز تا حدی عملیاتی خواهد کرد و موجب خواهد شد که نه تنها اصلاحات بر سر کاندیداتوری او اجماع کند، بلکه بخشهایی از اصولگرایان معتدل نیز با او همراه شوند و از کاندیداتوری هاشمی رفسنجانی حمایت کنند. با وجود اینکه برخی از اصلاحطلبان به کاندیداتوری هاشمی دل بسته بودند و حتی برخی از اصولگرایان معتدل نیز از آمدن او استقبال میکردند، اما کاندیداتوری هاشمی چندین بار
تکذیب شد. دفتر هاشمی رفسنجانی کاندیداتوری او را تکذیب کرد، پسرش محسن هاشمی اعلام کرد که پدرش قصد حضور در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم را ندارد و خود او هم چند باری تلویحا گفت که بار دیگر در میدان رقابت برای صندلی ریاست جمهوری قرار نخواهد گرفت. عارف، کاندیدایی که اصلاحات از او استقبال نکرد محمدرضا عارف از همان آغاز حرف و حدیثهای انتخاباتی تمایلش را برای کاندیداتوری در این انتخابات اعلام کرده بود. او بعد از مدتها دوری از رسانهها و سکوت و حفظ فاصله با سیاست روز کشور، ناگهان در رسانهها پررنگ شد، به اظهارنظرهای شبه انتخاباتی روی آورد و حرفهایی در رسانهها مطرح میکرد که بیشباهت به برنامههای انتخاباتی برای دولت آینده نبود. اما عارف، کاندیدای محبوب اصلاحطلبان نبود. عده نسبتا زیادی از اصلاحطلبان دوری او از جریان اصلاحات را نقطه ضعف جدی او و دلیل بیصلاحیتی او برای نمایندگی جریان اصلاحات میدانستند و حتی برخی میگفتند که با توجه به مواضع و جهتگیریهای مختلف، عارف دیگر جزئی از جریان اصلاحات نیست. در نهایت اسفند ماه سال گذشته، عارف شخصا اعلام کاندیداتوری کرد و گفت که در انتخابات ریاست جمهوری پیش رو
حضور خواهد یافت. او در هفتههای پایانی سال گذشته، تلاش کرد تا با اظهارنظرهایی که برای اصلاحطلبان خوشایند است، همچون اظهار امیدواری برای رفع حصر موسوی و کروبی، توجه و حمایت احتمالی جریانهای اصلاحطلب را به سمت خود جلب کند و با انتقاد از کارنامه دولت نهم و دهم و سیاستهای اقتصادی حاکم بر جامعه کوشید، از مهجوریت بیرون بیاید و اقبال مردمی و جریانی بیشتری را به سمت خود جذب کند. شانسی که اصلاحطلبان از دست خواهند داد در حالی که کاندیداهای جدی و مطرح میان اصلاحطلبان هم بیشتر از یک نفر و مغایر با طرح کاندیدای واحد هستند، در حاشیه این ماجرا کاندیداهای دیگری هم وجود دارند. اسحاق جهانگیری و محمدعلی نجفی دیگر کسانی هستند که نام آنها در میان کاندیداهای احتمالی اصلاحات شنیده میشود. اگرچه نجفی تاکنون اعلام کاندیداتوری نکرده و جهانگیری هم اعلام کرده که هنوز تصمیمی برای کاندیداتوری در انتخابات نگرفته است ( اینجا ) اما تا زمانی که اینها احتمال کاندیداتوری خود را به طور قطعی تکذیب نکردهاند، همین نظرات به گونهای اظهارنظرهای استمزاجی این کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری برای حضور یا عدم حضور در رقابت انتخاباتی است.
کاندیداهای احتمالی اصلاحطلبان متعدد است، تنها چهرهای که به نظر میرسد توانایی گرد هم آوردن طیفهای مختلف اصلاحطلبان و یکی کردن سبد رأی آوری جریان اصلاحات در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم را دارد، سید محمد خاتمی است که باتوجه به آخرین اظهارنظرش کاندیداتوری او در انتخابات بعید به نظر میرسد. هاشمی رفسنجانی که تا حدی مورد قبول جمع کثیری از اصلاحطلبان است حضور خود در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم را رد کرده و عارف و کواکبیان هم که حالا رسما کاندیداتوریشان را علنی کردهاند، هیچ کدام مورد اقبال و استقبال اصلاحطلبان قرار نگرفته و نتوانستهاند پرچم نمایندگی جریان اصلاحات در انتخابات را به دست بگیرند. با توجه به شرایط موجود در میان جریان اصلاحات، باید منتظر ماند و تاکتیک انتخاباتی رقیب سنتی اصولگرایان را مشاهده کرد.
دیدگاه تان را بنویسید