کد خبر: 35784
تاریخ انتشار :

خیابان‌های یک‌طرفه؛ تعریف دستگاه سیاست خارجی ایران از عزت چیست؟

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه به نقل از هفته‌نامه متن چندی قبل علی‌اکبر صالحی، وزیر خارجه در توجیه اینکه چرا ایران، اقدام به لغو یکطرفه روادید با مصر کرده است و آیا این کار، عزت ما را زیر سوال نمی‌برد، گفت: «چرا عزت ما را زیر سوال ببرد؟ چرا بگوییم برادران و خواهران مسلمان ما نیایند به ایران؟» آقای وزیر حالا به این سوال پاسخ بدهد آیا عزت ایران و ایرانی، با این همه گشادهدستی تهران، حفظ شده؟ آیا اینکه وزیر گردشگری مصر بگوید: «اگر مشکلی در رفت و آمد ایرانیها، بروز کند، به سادگی جلوی سفرشان را میگیریم» یعنی حفظ عزت ایرانی؟ وزارت خارجه برای حفظ شأن و اعتبار ایران چه کرده؟ کجای دنیا دیده اید که توریستی را به کشوری راه بدهند، اما میزبان، او را برای گشت‌وگذار، به شدت محدود کند و حتی از رفتن و دیدار از مشهورترین مکان گردشگری، بازدارد؟ جالبتر آنکه گردشگران همین کشور اگر به کشور مهمانان خود بروند، لازم نیست که روادید بگیرند و در عین حال، آزادند از هر مکان تاریخی که دلشان میخواهد، دیدن کنند و تازه هم هنگام آمدن و هم موقع رفتن، کلی هم سلام و صلوات، بدرقهشان شود. اگر تا حالا چنین چیزی را ندیده و نشنیدهاید، باید بدانید که کشور ما ایران در این زمینه، صاحب عنوان شده است! پس دیگر با یک پدیده و موضوع غریب و نشنیده و نادر مواجه نیستید. بحث بر سر برقراری رابطه ایران و مصر است. نزدیک به 30 سال، دو کشور به دلیل مسائل سیاسی با یکدیگر ارتباط نداشتند، ولی اکنون پس از نزدیک به هشت سال تلاش بیوقفه دولت-های نهم و دهم و البته به برکت سقوط حسنی مبارک، دیکتاتور مصر در جریان انقلاب‌های عربی، سرانجام طلسم شکسته شد و دولت محمود احمدینژاد توانست به آرزوی دیرینه خود؛ یعنی برقراری رابطه تجاری و توریستی و البته سیاسی با سرزمین فراعنه مصر برسد. هرچند دو کشور هنوز به‌خاطر مخالفت و معذوریت‌هایی که مصر دارد، سفارتخانه‌ای در خاک یکدیگر ندارند و به داشتن همان دفاتر حافظ منافع که نزدیک به سه دهه فعال است، رضایت دادهاند، اما محمود احمدینژاد به عنوان نخستین رئیس‌جمهوری ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اواخر سال گذشته، توانست به مصر برود و چهار روز در این کشور بماند. هنگام همین سفر، علی‌اکبر صالحی، وزیر خارجه و برخی اعضای هیات اعزامی به مصر، اعلام کردند که تهران اقدام به حذف روادید برای مصریها کرده است. این خبر در حالی منتشر شد که خبری از اتخاذ چنین تصمیمی از سوی طرف مصری نبود. برای همین، بسیاری به انتقاد از دستگاه وزارتخارجه کشورمان پرداختند که نسنجیده، اقدام به حاتمبخشی میکند و بدون در نظر گرفتن شأن ایرانی، فقط به کشورهای مختلف از جمله مصر، باج می-دهد. اما گوش وزارت‌ خارجه به این حرف‌ها بدهکار نبود و از اینکه مفتخر(!) به گشودن قفل روابط تهران- قاهره شده، سرمست بود، هم اجازه داد شهروندان مصری بدون نیاز به کسب روادید به ایران بیایند و هم خطوط هوایی مستقیم بین دو کشور را برای اولین بار، در ایام نوروز، به راه انداخت. این درحالی بود که تهران، بعد از سقوط حسنی مبارک، به دفعات میزبان هیات‌های اقتصادی، تجاری و حتی شهروندان عادی و جوانان مصری شده بود؛ آن هم به خرج و دعوت میزبان و بدون اینکه با درخواستی مبنی بر سفر به ایران از سوی مصریها مواجه شده باشد. تا اینکه اعلام شد همزمان با شروع سال نو، برای نخستین بار گردشگری ایرانی به مصر می‌روند. اما شنیدن این خبر، وقتی که رسانههای مصری اعلام کردند، توریست‌های ایرانی حق بازدید از اهرام ثلاثه، قبر منتسب به حضرت زینب و همچنین مسجد معروف امام حسین(ع) را ندارند، نه‌تنها باعث خوشحالی نشد، بلکه بیش از پیش، نگاههای عصبانی را به سوی دستگاه وزارتخارجه ایران معطوف کرد. 58 توریست ایرانی فقط توانستند تحت تدابیر شدید امنیتی، از شهر الاقصر در جنوب مصر دیدن کنند. این در حالی بود که وزارت-خارجه ایران از طریق نماینده دیپلماتیک خود در مصر، خواهان دادن مجال به توریست‌های ایرانی‌ که تعداد حضور سالیانه آنها یک میلیون نفر تخمین زده می‌شود، برای حضور در تمامی مناطق مصر، بدون هیچ قید و شرطی شده بود. اما این تلاش‌ها به نتیجه نرسید و هشام زعزوع، وزیر توریست مصر، به رسانههای این کشور گفته بود : «دولت مصر، فقط اجازه حضور ایرانیان در مناطقی مانند آثار تاریخی و ساحلی را می‌دهد و اجازه نزدیک شدن به مساجد آل البیت را ندارند.» گروه‌های سلفی مصر، نگاهی ضدایرانی دارند و بر دستگاه‌های دولتی نیز، بدین شکل اعمال نفوذ می‌کنند. رفتار مصریها با توریست‌های ایرانی در عرف جهانی، توهین‌آمیز محسوب می‌شود، اما دریغ از اینکه وزارت خارجه ایران، نسبت به آن انتقاد کرده و واکنشی نشان دهد و این در حالی بود که حتی محمد البرادعی، سیاستمدار مصری برنده جایزه صلح نوبل، از اینکه گردشگران ایرانی از دیدار بعضی مکان‌های مذهبی مصر منع شده‌اند، به شدت انتقاد کرد و گفت: «چطور ما سنیان و شیعیان می‌توانیم با هم مناسک حج را انجام دهیم، ولی ایرانیان را از بازدید خانه خدا (مساجد شیعیان) منع می‌کنیم؟» در همین کش و قوس، ایرانیهای به اصطلاح توریست(!) به کشور برگشتند و به فاصله اندکی پس از آن، گروهی از معترضان مصری در مقابل محل اقامت مسئول دفتر حافظ منافع ایران در قاهره تجمع کرده و به سمت ساختمان سنگ پرتاب کردند. تجمع‌کنندگان همچنین، پرچم مخالفان دولت سوریه را بالای در ورودی محل اقامت مسئول دفتر حفاظت ایران در مصر نصب کردند، اما نیروهای امنیتی این پرچم‌ها را پایین آوردند. ایران نیز در پی این اقدام، یک یادداشت اعتراض رسمی به دولت این کشور داد و با تاکید بر اینکه رفتار معترضان، مخالف قوانین بین‌المللی و عرف جهانی بوده، خواستار پیگیری این اقدام شد. به نظر می رسد مماشات بیش از اندازه دستگاه سیاست خارجی ایران در قبال کشورهای منطقه و خود را محتاج رابطه با کشورهایی نظیر مصر نشان دادن، باعث شده تا این کشورها، تلاشی متقابل برای حفظ این رابطه از خود نشان ندهند. اعلام اعتراض کتبی به مصر، اگرچه اقدامی دیپلماتیک است اما گویی نوشداروی پس از مرگ سهراب است که اگر این چنین نبود، نباید در مقابل این همه امتیازاتی که به قاهره داده، با سفر نامتعارف توریست‌های ایرانی به مصر، موافقت میکرد. نکته جالب آنکه چند روز پس از این اتفاقات، وزیر گردشگری مصر اعلام کرد شرکت‌های گردشگری ایران در اعتراض به حمله اخیر برخی جوانان وابسته به جریان سلفی به منزل رئیس دفتر حافظ منافع ایران در قاهره، سفرهای خود به این کشور را تا یک ماه‌و‌نیم آینده، به حالت تعلیق درآوردند. تعلیق سفر توریست‌ها به مصر تصمیمی بود که باید از سوی وزارت-خارجه ایران گرفته می‌شد و نه توسط شرکت‌های بخش خصوصی؛ گویی آنها بیشتر به فکر حفظ اعتبار و شأن ایرانی هستند. نمونه این رفتارها در میان برخی کشورهای همسایه و منطقه زیاد است. بازهم در همین تعطیلات نوروز، جمهوری آذربایجان، میزبان برگزاری نشستی با عنوان «آذربایجان جنوبی» با حضور اپوزیسیون ایران و تجزیه‌طلب‌ها بود. این نشست اگرچه غیردولتی بود اما وقتی دولت جمهوری آذربایجان با برگزاری آن مخالفتی نکرده، یعنی باطنا ارزشی برای تمامیت عرضی کشور ایران قائل نیست. اوضاع مشابهی هم در کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس وجود دارد. افزایش تکرار زیاده-خواهی برخی کشورهای عرب درباره جزایر همیشه ایرانی، تحرکات ضد ایرانی این کشورها و همراهی آنان با غرب، جهت راهاندازی یا تجهیز پایگاههای نظامی در جنوب خلیج فارس، از دیگر نمونه-هایی است که نشان می-دهد دستگاه سیاست خارجی ایران، قوی ظاهر نشده است. رسیدن به این وضعیت، هشداری است که مدت‌هاست ناظران و کارشناسان حوزه دیپلماسی، به وزارت-خارجه ایران داده اند. از جمله علی جنتی، سفیر سابق ایران در کویت، که چندی قبل در گفتوگویی تاکید کرده بود: «روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر بدترین وضعیت را در طول سه دهه گذشته دارد؛ یعنی ما الان برای خودمان دوستی در دنیا نگذاشته‌ایم. وضعیت اروپا که کاملا روشن است و حتی در حد معاون وزیر هم نمی‌توانیم رفت و آمدی داشته باشیم. با شرق آسیا هم وضعیت مشابهی داریم. انتظار می‌رفت ایران، حداقل رابطه متعادلی با همسایگان به‌خصوص همسایه‌های عرب حوزه خلیج فارس برقرار کند، اما نوع عملکردمان به گونه‌ای بوده که تقریبا همه این کشورها اکنون علیه ما بسیج شده‌اند.» پاسخ وزیر امور خارجه و دستگاه سیاست خارجه ایران به این نقدها، چیست؟

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها