هفدهم شهریور؛آغاز انقلاب

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه، اعتصاب سراسری در روز 16 شهریور که به دعوت روحانیون انجام شد، زمینه ساز شکل گیری واقعه 17 شهریور و کشتار مردم شد. طبق اسناد متشر شده ساواک در مورد این حرکت اجتماعی آمده است: همچون راهپیمایی بزرگ عید فطر که در سیزدهم شهریور سال 57 انجام شد،مردم بار دیگر نفی سلطنت و تغییر نظام حکومتی را خواستار شدند و نیز با گل و گلاب و نقل از نظامیانی که در خیابان‌ها مستقر بودند استقبال کردند. این شیوه از مخالفت که با دفع حکومت و جذب ارتش همراه بود هر چه زودتر می‌باید متوقف می‌گردید. چرا که ادامه آن موجب تزلزل هر چه بیشتر پایه های حکومت می‌شد. برپایی حکومت نظامی تنها چاره پیش رو بود. مقامات بلند پایه نظامی و امنیتی حکومت بیش از دیگر دولتمردان به ایجاد حکومت نظامی تأکید داشتند. در واپسین ساعات روز شانزدهم شهریور اعلامیه برقراری حکومت نظامی در تهران و11 شهر دیگر نوشته شد. در اولین ساعات جمعه 17 شهریور سال 1357، ارتشبد غلامعلی اویسی از رادیو اعلام حکومت نظامی کرد و اطلاعیه فرمانداری نظامی را اعلام کرد. مردم تهران که از حکومت نظامی اطلاع نداشتند، پیش از ساعت 6 صبح و پس از ادای فریضه نماز برای چهارمین روز متوالی، از خانه ها بیرون آمده و سیل آسا روی به خیابان ها آوردند. مرکز تجمع آنان میدان ژاله (میدان شهدای کنونی) بود، همین که مردم به خیابان ها رسیدند، ناگهان با دیدن تانک ها و زره پوش های نظامی و ماموران مسلسل به دست حکومت نظامی غافلگیر شدند. ماموران با اخطارهای خود به مردم هشدار می دادند که به خانه خود برگردند، که بی اعتنایی مردم به حکومت نظامی و در خواست نظامیان سبب ایجاد درگیری و گشودن آتش به سوی مردم توسط ماموران حکومت محمد رضا پهلوی شد. رژیم تعداد کل شهدای 17 شهریور را 58 نفر و مجروحان این فاجعه را 205 نفر اعلام داشت و تجمع گسترده و عظیم مردم تهران را نقشه خارجی اعلام کرد. شمار دقیق قربانیان مظلوم حادثه 17 شهریور در میدان شهدا و خیابان های اطراف، هیچ گاه مشخص نگردید، لیکن، این رقم از چهار هزار نفر افزون تر بود و یکی از بزرگ ترین فجایع تاریخ انقلاب در جمعه سیاه اتفاق افتاد. حادثه 17 شهریور، در سال آخر حکومت محمد رضا شاه دارای اهمیت فراوانی است. مخالفین شاه بعد از وقوع این حادثه دیگر راه بازگشت برای شاه و امکان آشتی ملی را منتفی دانستند. درهمین رابطه امام خمینی (ره) در پیامی به مردم ایران و حادثه دیدگان این فاجعه دولت شریف امامی که معروف به دولت آشتی ملی بود را غیر قانونی اعلام کردند. مشاور امنیت ملی آمریکا، زبیگنیف برژینسکی نیز بعد از حادثه میدان ژاله گفت:واقعه میدان ژاله چنان خونین و مرگ‌بار بود که کشمکش‌های گذشته میان دولت و مخالفان را از یاد برد. این واقعه، پایان شورش‌های پراکنده و مقطعی و آغاز انقلاب واقعی بود.