روي ديگر ديپلماسي لبخند

نگاه متفاوت حسن روحاني و باراك اوباما برجام را به ارمغان آورد كه امروز تمام كشورهاي دنيا اين ديپلماسي جهاني را روندي روبه پيشرفت براي همه مي‌دانند.حدود يك سال از برجام مي‌گذرد، در ايران دلواپس زياد داشته و دارد اما نگراني مردم از دلواپس‌ها موجب شد اين گروه با راي مردم در دو انتخابات پي در پي از صحنه تصميم‌گيري كشور خارج شوند. به گزارش نامه نیوز، در شرايط فعلي ايران مطابق با گزارش‌هاي آژانس بين‌الملي انرژي پايبند به تعهدات روي ميز مذاكره مانده است. اما دلواپسان واشنگتن‌نشين همچنان قدرت دارند و به دنبال آسيب به برجام هستند. همه‌چيز از تمديد تحريم‌هاي ISA آغاز شد، تحريم‌هايي با قدمت بيست ساله كه حالا با اين تمديد سي سالگي را هم خواهند ديد. دولت آمريكا مي‌گويد اين تمديد برجام را نقض نمي‌كند، نمايندگان سنا مي‌گويند براي حالتي است كه ايران از تعهداتش سرباز زند، اتحاديه اروپا، چين و روسيه هم حفظ برجام را مورد تاكيد قرار دادند. در ايران برخي سرمست از اين اقدام بودند و پايان برجام را طلب مي‌كردند، افرادي كه افزايش ۲/ ۵ برابري صادرات نفت و بي‌اعتنايي غول‌هايي نفتي چون توتال و شركت‌هاي هواپيمايي همانند ايرباس و بوئينگ به اقدامات آمريكا را نديدند و نظر آمريكا را يگانه نظر صحيح تلقي كردند. اما دولت روحاني كه نشان داده دولت ديپلماسي است و نه تصميم‌هاي احساسي، از تشكيل كميته نظارت بر برجام خبر داد تا واكنش لازم نسبت به اقدامات مجلس سنا بررسي شود. هرچند ديروز جان كربي سخنگوي وزارت خارجه آمريكا در نشست خبري با اشاره به اينكه قرار نيست با تغيير دولت تغيير محسوس و عملي در رويكردهاي سياست خارجي اين كشور ايجاد شود، گفت:«پايبندي آمريكا به تعهداتش در برجام از جمله اين رويكردهاست.» اما همين ديروز واكنش روحاني هم به هرگونه نقض برجام اعلام شد تا نشان دهد ديپلماسي لبخند در مسير منافع ايران لبخند مي‌زند و در غير اين صورت واكنش به گونه ديگري است. ‌احكام جداگانه‌ به وزارت خارجه و سازمان انرژي اتمي دكتر روحاني ديروز در احكام جداگانه به محمد جواد ظريف وزير خارجه و علي اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي كشور گفت: نظر به اينكه دولت آمريكا نسبت به اجراي تعهدات خود در برجام تاكنون تعلل و اهمال نموده و با توجه به ‏تمديد اخير قانون تحريم‌هاي ايران (ايسا) ‌كه جمهوري اسلامي ايران از پيش چنين اقدامي را به عنوان نقض ‏برجام اعلام كرده بود، در اجراي مصوبات شوراي عالي امنيت ملي و هيات نظارت بر اجراي برجام، به وزارت ‏امور خارجه دستور داده مي‌شود نسبت به اجراي مراحل پيش‌بيني شده در «برجام» براي رسيدگي به موارد ‏نقض، اقدام نموده و ديگر پيگيري‌هاي حقوقي و بين‌المللي لازم را نيز به‌طور جدي معمول دارد. مقتضي است گزارش اقدامات را ظرف يك ماه به اينجانب ارائه نماييد. علاوه بر اين در متن رئيس دولت يازدهم به سازمان انرژي اتمي هم آمده است:« به سازمان ‏انرژي اتمي ايران دستور داده مي‌شود در توسعه برنامه صلح‌آميز هسته‌اي كشور در چهارچوب تعهدات ‏بين‌المللي جمهوري اسلامي ايران، ماموريت‌هاي زير را اجرا ‌نمايد: ۱- برنامه‌ريزي براي طراحي و ساخت پيشران هسته‌اي جهت بهره‌گيري در حوزه حمل‌ونقل دريايي، با ‏همكاري مراكز علمي و تحقيقاتي. ‏۲- مطالعه و طراحي «توليد سوخت» مصرفي پيشران هسته‌اي، با همكاري مراكز علمي و تحقيقاتي. مقتضي است طرح و برنامه‌ زمان‌بندي شده جهت تحقق بندهاي فوق را حداكثر ظرف سه ماه به اينجانب ارائه ‏نماييد. ‏ ‌بايد خويشتنداري كرد در همين زمينه علي بيگدلي تحليلگر روابط بين‌الملل در گفت‌وگو با «آرمان امروز» گفت: «با توجه به اينكه هنوز تحريم‌هاي «ایسا» به امضاي رئيس‌جمهور آمريكا نرسيده است به نظر مي‌رسد اين دستورات به نوعي ابلاغ نگراني ايران به آمريكا است كه نبايد مسير دور زدن برجام را پيش بگيرد. از طرف ديگر بايد توجه داشت با توجه به شرايط فعلي كه تعاملات اقتصادي بسيار خوبي در سايه توافق هسته‌اي، با اروپا در حال شكل­‌گيري است نبايد اقداماتي با ضريب ريسك بالا انجام شود چرا كه براي مثال گفته مي‌شود ساخت پيشران هسته‌اي نياز به غني‌سازي ۵۰ درصدي دارد و چنين اقدامي اگر صورت گيرد ايران را ناقض اصلي برجام معرفي خواهد كرد كه مي‌تواند طرف‌هاي اروپايي را از سرمايه‌گذاري در ايران نگران كند.» بيگدلي افزود:«به نظر مي‌رسد اين اقدام روحاني نوعي ژست سياسي است كه در دنياي روابط بين‌الملل از سوي سياسيون شناخته شده است و طرفين ابزارهاي خود را به رخ طرف مقابل مي‌كشند.» او خاطرنشان كرد: «با توجه به اينكه آمريكا در شرايط انتقال به قدرت است و ترامپ به زودي در اين كشور رئيس‌جمهور مي‌شود نياز است كه با خويشتنداري اقدامات پيگيري شود و فعاليت‌هاي ظريف در وزارت خارجه در گفت‌وگو با طرف‌هاي آمريكايي به‌ويژه جان كري مي‌تواند كارساز باشد و شرايط بهتري را رقم بزند.» ‌برجام مي‌ماند آنچه در احكام رئيس‌جمهور است نشان مي‌دهد دولت از ابتداي امر و در روند مذاكرات همه گزينه‌هاي احتمالي را مدنظر داشته است. برخلاف عده‌اي كه لغو برجام را آرزوي خود مي‌دانند مسير ديپلماسي روحاني برپايه رابطه‌اي متقابل است. وقتي برجام يك بازي برد- برد است قطعا آمريكا بايد بداند نقض آن هم يك بازي باخت- باخت است. حضور دولت ترامپ و تصميم‌گيري‌هاي او مي‌تواند معادلات حل‌نشده آينده برجام را حل كند. اما بعيد به نظر مي‌رسد دو طرف بخواهند از خير اين پيروزي ديپلماسي بگذرند. برجام دقيقا همان نقطه‌اي است كه ايران و آمريكا بايد ياد بگيرند يكديگر را تحمل كنند.

منبع: روزنامه آرمان