ملاحظات حقوقی درباره اصلاحیه قانون انتخابات
احمدی: طرح جدید فقط طنز انتخابات را حذف می‌کند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) : 
به گزارش نامه، نعمت احمدی، حقوقدان تاکید دارد طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری که مجلس نهم آن را پی‌گیری می‌کند، هیچ مزیتی ندارد و درواقع شوری است که در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم بین برخی نمایندگان به وجود آمده است. متن کامل گفت‌وگوی «متن» با این حقوقدان و وکیل دادگستری را پیش رو دارید.
آیا این قوانین جدید در زمینه محدودیت سن و شرایط تحصیلات و... کاندیداهای انتخابات ریاست‌جمهوری باعث محدوددیت کاندیداتورها خواهد شد؟ این مقررات چه وجود داشته باشد و چه وجود نداشته باشد، باعث محدودیت خاصی نمی‌شود. زمانی که اساسا تایید صلاحیت کاندیداها برعهده شورای نگهبان است، آنها مجوز کاندیدای شرکت‌کننده در انتخابات را می‌دهند و درواقع تعریف رجل سیاسی که در قانون اساسی مطرح شده، توسط آنها اجرا می‌شود. بنابراین این قوانین جدید هم به‌لحاظ شکلی تاثیر چندانی در اصل و ماهیت مساله نخواهد داشت. به نظر شما این قوانین شرایط رقابت کاندیداها را تنگ‌تر خواهد کرد یا به‌لحاظ ماهیتی ظرفیت حذف رقبا را ایجاد می‌کند؟ نه اصلا این‌طور نیست که باعث حذف رقابت شود. انتخابات ریاست‌جمهوری همیشه تعداد شرکت‌کنندگان زیادی داشته، اما هیچ‌گاه کاندیداهایی بیش از هشت نفر از فیلتر شورای نگهبان عبود نکرده‌اند و درنهایت یا چهار نفر بودند یا هشت نفر و نه بیشتر و درواقع این قوانین، رقابت را حذف نمی‌کند. در اینجا تایید شورای نگهبان تاثیرگذار است. شورای نگهبان هم به ظاهر مساله و قسمت سخت‌افزاری موضوع توجهی نمی‌کند و شرط رجل سیاسی را احراز می‌کند، اما این‌که هرگونه طرحی درخصوص اصلاح قانون انتخابات باعث شود کاندیداها به‌صورت رقابتی حذف شوند، خیر چنین امری رخ نخواهد داد. آیا این قوانین پشتوانه کارشناسی و علمی یا محاسنی دارد؟ به نظر می‌رسد طرح جدید، محاسن خاصی نداشته باشد. برای مثال چنانچه به فهرست شرکت‌کنندگان کاندیداهای ریاست‌جمهوری هر سال نگاهی شود، در طول این سال‌ها کسی نبوده به‌صورت رسمی قصد شرکت در انتخابات را تحت‌عنوان کاندیدا داشته باشد و درواقع شاید بتوان گفت تنها مزیت این قانون این خواهد بود که جلوی کسانی را که عمدتا به‌صورت طنز وارد این مساله می‌شدند، را خواهد گرفت. برای مثال کسانی که جلوی دوربین صدا و سیما صحبت کرده و بازیچه دست خبرنگار هم می‌شدند و در بیان شغل خود می‌گفتند کشاورزند و زمانی که از آنها سوال می‌شد به چه کسی رای می‌دهید، اسم یکی از کاندیداها را می‌گفت، در حالی که خودش هم کاندیدا بود. خوب مسلما این فرد گزینه‌ای جدی و رسمی نیست. بنابراین من از این جهت با این قوانین موافقم که مانع حضور و شرکت هرکسی با هر عناوینی برای کاندیداتوری انتخابات ریاست‌جمهوری می‌شود وگرنه پشتوانه خاصی برای مطرح شدن وجود ندارد. در مورد میزان حضور مردم چطور؟ فکر می‌کنید تاثیرگذار خواهد بود؟ خیر. چون مردم به هر حال گزینه معرفی‌شده و تاییدصلاحیت‌شده شورای نگهبان را انتخاب می‌کنند و درواقع انتخاب آنها از این گزینه‌ها خواهد بود. اخیرا گزینه‌ای مطرح می‌شود که قرار است برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری از دست دولت خارج شود. آیا می‌توان این‌گونه تحلیل کرد که ایجاد این قوانین اهداف پنهانی در این زمینه داشته باشد؟ من خودم از جمله کسانی هستم که معتقدم مجری انتخابات نباید دولت باشد. در اکثر کشورهای دنیا هم، وزارت دادگستری یا دیوان عالی کشور باید برگزارکننده انتخابات ریاست‌جمهوری است. درواقع زمانی که دولت خودش مجری انتخابات باشد، ذی‌نفع است و می‌تواند شائبه‌هایی ایجاد کند. بنابراین چنانچه ترتیبی اتخاذ شود که نهاد برگزاری انتخابات از سه قوه جدا باشد، یا حداقل نهادی به لحاظ عملیاتی مستقل‌تر از وزارت کشور بوده و خودش عامل اجرا نباشد، به حقیقت و واقعیت نزدیک‌تر است. اما از این قانون چنین استنباطی صورت نمی‌گیرد. درنهایت با توجه به گفته‌های شما مبنی بر ختم شدن همه راه‌ها به شورای نگهبان و تایید آنان، آیا می‌توان گفت این قوانین به نوعی می‌تواند صوری بوده یا قابلیت اجرایی به صورت جدی را نداشته باشد؟ معمولا پیش از انتخابات شوری ایجاد می‌شود و یک‌سری قوانین و متون تهیه و تصویب می‌شود و هیچ‌یک هم براساس منافع مردم عنوان نمی‌شود و فقط شوری است که اکنون هم پیش از انتخابات مطرح شده و چندان نمی‌توان آن را جدی تلقی کرد.
دیدگاه تان را بنویسید