ارزیابی 'المانیتور' از مناسبات تهران-ریاض ؛ آیا عربستان تنور مناسبات با ایران را گرم خواهد کرد؟

به گزارش نامه نیوز ، این گزارش می افزاید: برخلاف ژستی که «عادل الجبیر» وزیر امورخارجه عربستان در آخرین واکنش به سخنان «محمدجواد ظریف» وزیر امورخارجه ایران گرفت، نشانه هایی وجود دارد که چه بسا نوعی تغییر در مناسبات ریاض و تهران ایجاد شود و این تغییرات نیز خود ریشه در دگرگونی چشم انداز تحولات منطقه ای دارد. شاید «محمدبن سلمان»، ولیعهد عربستان می خواهد که زیان ها را در جنگ های پرهزینه سوریه و یمن کاهش دهد.

«استفان دی مستوره» نماینده سازمان ملل در بحران سوریه هفتم سپتامبر اعلام کرد؛ گستره جنگ سوریه در حال فروکاستن است و 'مفهوم این روند برای مخالفان بسیار روشن است: اگر برنامه این بود که جنگ را ببرند، واقعیت ها نشان می دهد که اینگونه نیست. پس اکنون زمانِ بردن صلح است'.

همچنین عربستان سعودی در تلاش است تا گروه های مخالف سوری را در حمایت از گفت و گوهای سازمان ملل برای دوران گذار سیاسی، یکپارچه سازد. در جنگ یمن نیز، پادشاهی سعودی به خاطر حمله های هوایی علیه اهداف غیرنظامی زیر ذره بین حقوق بشری قرار گرفته است.

پیامدهای مصیبت بار جنگ یمن از جمله گسترش وبا که بیش از پانصدهزار نفر از مردم را گرفتار کرده که نیمی از آن هم کودکان هستند، به یک کابوس بین المللی برای سعودی ها تبدیل شده که پایانی هم برای آن دیده نمی شود.

گزارش ادامه می دهد: یک نشانه دیگر از ایجاد تغییر در بادهای سیاسی یمن، نقشی است که «علی عبدالله صالح» رییس جمهوری پیشین بازی می کند. بسیاری از ناظران سیاسی بر این باورند که صالح در حال بازی با همه طرف های ماجرا از جمله عربستان سعودی است به این امید که نقش دیرپای خود بعنوان دلال قدرت نهایی یمن را حفظ کند.

دست آخر، نقطه اوج بحران برای سعودی ها، همان پیامدهای انزوای قطر است. ریاض و متحدانش با از هم گسیختن یکپارچگی شورای همکاری، عمق راهبردی خود را از دست دادند و باعث شدند که بسیااری از کشورهای عربی حوزه حلیج فارس خود به تعامل با تهران روی آورد.

اندیشکده المانیتور می افزاید: شگفت نیست که قطر در ابتدای این صف قرار دارد. عمان همیشه گفت و گو را به جای رویارویی برگزیده است و چه بسا که دوبی امارات متحده عربی که مناسبات مستحکم تجاری با ایران را حفظ کرده، سرانجام بر ابوظبی که رویکرد تندی در برابر ایران داشته، تاثیر گذارد.

همه اینها و فرایندهای دیگر، در جریان سفر امیر کویت به واشنگتن نمایان شد. گفت و گویی تلفنی که به میانجی گری «دونالد ترامپ» میان ولیعهد سعودی و امیر قطر سر گرفت، به نقطه مناسبی نکشید و موجب شد هر طرف اتهام های بیشتری بر دیگری وارد کند.

گزارش ادامه می دهد: به گذشته که نگاه می کنیم، نشست سران آمریکا و کشورهای اسلامی، نشان از توجه به مسائل منطقه ای داشت که پیش از آغاز، پایان گرفت. در پی این نشست، شورای همکاری، بدترین بحران تاریخ خود را به چشم دید. در این میان، ایران در حال ساختن شبکه ای از گروه های شیعه و سنی - عراق، سوریه، قطر، ترکیه و حماس- در منطقه است که ایران را بیش از پیش به کانون توجه تبدیل می کند.

گزارش در پایان تاکید می کند: ولیعهد سعودی که جریان بلندپروازانه ای از نوسازی اقتصادی و اجتماعی را در این کشور به راه انداخته، از هر کس دیگری هزینه کاهش دارایی های ملی را بهتر درک می کند. دلایل گسترده ای برای دشمنی سعودی- ایران وجود دارد و هیچ دوربرگردان سریعی هم بویژه در خاورمیانه رخ نخواهد داد اما شاید مزیت پل زدن و نه ویران کردن پل ها، همان درسی باشد که به نوعی به بازتنظیم مناسبات در ریاض، تهران و دیگر پایتخت های منطقه بیانجامد.

منبع: ایرنا