هشت سال تندروی در دو دولت احمدینژاد و سایه سنگین تنشهای سیاسی بر اقتصاد کشور/ مردم از انتخابات 92 چه میخواهند؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه به نقل از هفته نامه متن با بررسی همه انتخاباتهای ریاستجمهوری برگزاری شده در تاریخ جمهوری اسلامی ایران، این اجماع نظر بین همه کارشناسان و صاحبنظران سیاسی ایجاد میشود که انتخابات ریاستجمهوری در ایران و عوامل موثر در آن، حالت و شرایط ویژه و منحصربهفردی دارند که در برخی از ویژگیها مشترک با سایر کشورها و در ویژگیهای دیگر، شرایطی کاملاً متفاوت و منحصربهفرد دارد. در اولین شماره هفتهنامه «متن» در سال 92 و در گزارشی با عنوان «نسخههایی برای رئیسجمهور شدن در ایران» به بررسی بسیاری از این عوامل و فاکتورهای موثر در انتخاب مردم ایران پرداختیم. در بین این عوامل تاثیرگذار «نبضگیری جامعه و رسیدن به نقطه اصلی مشکلات و دغدغههای مردم»، «حرف زدن به زبان مردم» و «پرهیز از طرح شعار گنگ» بهعنوان سه عامل مهم تاثیرگذار در انتخاب مردم مطرح شد که ارتباط ویژه و مستقیمی با یکدیگر دارند.
به عبارت بهتر، اگر کاندیدای انتخابات ریاستجمهوری و تیم متبوعش بتوانند از مردم نبضگیری صحیحی داشته باشند، میتوانند مسیر درستی برای حضور در انتخابات ریاستجمهوری ترسیم کرده و به تبع آن با تدوین استراتژی صحیح، در جریان برگزاری انتخابات به زبان آنها سخن بگویند و همچنین شعارهای واضحی در راستای حل مشکلات مردم مطرح کنند.
مردم حرفهایی دارند که برخی مواقع به زبان هم نمیآورند و فقط در ضمیر ناخودآگاه خود با آن کلنجار میروند. بسیاری از دیالوگهای ذهنی مردم، از سوی گروهها و شخصیتهای سیاسی و همچنین رسانهها یا نادیده و کماهمیت گرفته شده یا سانسور میشود.
در انتخابات ریاستجمهوری، کاندیدایی میتواند موج حمایت مردمی را مانند فروریختن یک دومینوی بزرگ همراه خود ببیند که از این مشکلات و دغدغههای توده مردم باخبر باشد و محور شعارها، برنامهها و فضاسازی انتخاباتی خود را بر آن اساس استوار کند.
نبضگیری صحیح احمدینژاد در سال 84
محمود احمدینژاد در جریان رقابتهای انتخاباتی سال 84، از یک سو تلاش کرد فاصله ذهنی مردم بین خودشان با رده بالای مدیریتی کشور را کاهش دهد و اعلام کند دولت احتمالی او فاصلهای با مردم ندارد و نوکر مردم است. از سوی دیگر، احمدینژاد به خوبی به نیازهای اقتصادی طبقات پایینی جامعه پی برده بود و با مطرح کردن این بحث که «کشور ما بیپول نیست؛ امسال بیش از 30میلیارد دلار درآمد نفتی ما بوده است. قیمت نفت پایین و بالا میرود، اما وضع زندگی مردم همین است.» شعاری هوشمندانه مانند «آوردن نفت بر سر سفره مردم» را مطرح کرد.
وی در برخی سخنانش نهتنها یک هدف، بلکه چندین نقطه در فضای ذهنی مردم را هدف میگرفت و این گونه بود که با استقبال مردم مواجه شد. وی در یک گفتوگوی رسانهای در سال 84 گفته بود: «در یک جامعه نمونه اسلامی نباید از فقر و فساد و تبعیض خبری باشد، ولی متاسفانه علیرغم خدمات زیادی که انجام شده در 10 یا 15 سال گذشته، آمار نشان میدهد که فقر، فساد و تبعیض بیشتر شده است و ما اکنون باید به سمت انقلاب سوم برویم.»
محمود احمدینژاد در این صحبت، ابتدا از این ذهنیت مردم که هنوز چهره فقر از جامعه پاک نشده سخن میگوید، به خصوصیات جامعه اسلامی اشاره میکند و در آخر با طرح حرکت به سمت انقلاب سوم که به گفته خودش «این انقلاب بدون شک باید در عرصه مدیریت و اداره کشور صورت گیرد»، امکان تغییر فضا به عنوان عنصری مطلوب برای مردم را در ذهن مخاطب تداعی میکند.
این سخنان وی با طرح صحبتهایی از وی که به سادهزیستی اشاره دارد و همچنین موج تبلیغات رسانهای که وی را سادهزیست و رجایی دوم معرفی میکند، مولفهای اعتمادساز ایجاد کرده و باعث اعتماد ذهنی مردم به همه حرفها و نظرات وی میشود.
او در زمان آغاز دور دوم انتخابات ریاستجمهوری گفته بود: «فعلا که ورود به منطقه ممنوعه تحت بمباران سنگین است و تا پایمان را در آن گذاشتهایم آتش از زمین و هوا میآید.» این گونه جوسازی وی که به مخاطب القا میکرد، در دایره قدرت حضور ندارد و افرادی نمیخواهند او و همسطحانش رئیسجمهور شوند، در سبد رای وی بسیاری تاثیرگذار بود.
از تاکتیکهای عملیات روانی احمدینژاد که بگذریم، ظاهر حزباللهی وی و آغاز سخنانش با دعای فرج برای ظهور امام زمان(عج) چهره مذهبی وی را تقویت کرد.
هشت سال تندروی در دو دولت احمدینژاد
احمدینژاد در بازههایی از تبلیغات انتخاباتی، خود را بر هم زننده بازیهای سیاسی معرفی میکرد که کانون قدرت نمیخواهد بر سرکار بیاید. وی در دور دوم تبلیغات انتخاباتی، در دو قطبی با آیتالله هاشمیرفسنجانی در موضع فردی خارج از دایره سیاست و قدرت ایران در برابر فردی قرار گرفت که پس از انقلاب، همواره در موقعیتهای گوناگون نقشآفرین بوده است. در این رقابت، او را مرکز کانون قدرتی نامید که نمیخواهد بگذارد امثال احمدینژاد بر سر کار آیند و با ایجاد این حس توانست به فرد پیروز در رقابت با هاشمی تبدیل شود.
اما احمدینژاد با پیروزی در این رقابت، این صحنه را رها نکرده و از فردا پیروزی ضمن حمله به تمام دولتهای پیشین و دستاوردهای این دولتها، وارد چالشهای گوناگونی در صحنه داخلی و بینالمللی شد.
چهار سال اول احمدینژاد یعنی دولت نهم، بیشتر با ماجراجوییهای احمدینژاد در عرصه بینالمللی و داخلی گذشت. با نگاهی به این چهار سال، درمییابیم احمدینژاد از هیچ تلاشی برای قرار گرفتن در مرکز توجه افکار عمومی داخلی و بینالمللی فروگذار نکرد.
در فضای داخلی، حضور احمدینژاد و تهدیدهای مداوم وی از جمله تهدید به افشای فهرست مفسدان اقتصادی که البته از جیبش خارج نشد یا «بگم بگم»های رایج او از یکسو و سیاست افراط و تفریطگرایانه وی در عرصه خارجی از سوی دیگر، بیش از هر چیز تشنج را به فضای سیاسی تزریق کرد.
برخی بر این باورند که اگر حرکتهای رادیکال احمدینژاد در تخریب دستاوردهای گذشته و ادامه دادن مسیر چهارساله تخریب تا شب مناظره تاریخی سال 88، وجود نداشت، مسائل بعد از انتخابات 88 و حرکتهای رادیکال آن مقطع نیز به وقوع نمیپیوست.
در دولت دهم یعنی چهارساله دوم احمدینژاد، این بار نوک تیز تندروی و حرکتهای رادیکال در دولت احمدینژاد اصولگرایان را هدف گرفت.
ماجراهای مربوط به انتخاب مشایی به معاون اولی در آغاز دولت، اخراج وزیر اطلاعات و فرهنگ و ارشاد اسلامی در روزهای پایانی دولت نهم، ماجرای مربوط به خانهنشینی 11روزه وی، چند نوبت حضور وی در مجلس، جنجال مربوط به افشاگری علیه رئیس مجلس، درگیری با سایر قوا از جمله قوه قضائیه، حمایت تمام قد از مشایی در همه صحنهها از جمله در آستانه انتخابات ریاست جمهوری یازدهم، همه و همه اتفاقاتی بود که تشنج را به میان اصولگرایان آورد.
به صورت خلاصه میتوان گفت، احمدینژاد چهار سال اول دولت خود را با تندروی در تخریب دولتهای گذشته، رویارویی با اصلاحطلبان و مشخصاً جدال با آیتالله هاشمیرفسنجانی و تیم وی و تندروی در سیاست خارجه پشت سر گذاشت، ولی نوک پیکان تندروی در چهار سال دوم دولت وی، اردوگاه اصولگرایان را هدف گرفت و لجبازی وی در حمایت از مشایی و سایر سیاستهای اتخاذشده تا جایی پیش رفت که اصولگرایان، احمدینژاد و حامیانش را جریان انحرافی نامیدند و این نام به عنوان شناسنامه این گروه در ادبیات سیاسی ایران ثبت شد.
این تندرویها، در سال پایانی دولت از حد اختلافات درونگروهی فراتر رفته و به اختلافات بین قوای مختلف کشیده شد که با چند نصیحت مستقیم رهبر انقلاب، تنشها قطع شده و ادامه پیدا نکرد.
سایه سنگین تنشهای سیاسی بر اقتصاد کشور
تنشهای فضای سیاسی کشور، به صورت مستقیم حوزههای دیگر را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. اقتصاد به شدت از فضای سیاسی تاثیرپذیر است و وقتی در فضای سیاسی تنشها به اوج خود میرسد، سایه این تنشها اقتصاد کشور را نیز متشنج میکند. بورس، ارز و ... از نوع، لحن و ادبیات چهرهای مانند رئیسجمهور تاثیر میپذیرد و در کل فضای سیاسی، سایه سنگینی بر اقتصاد کشور دارد.
فضای آرام سیاسی، به اقتصاد نیز آرامش میدهد و تنشهای سیاسی، اقتصاد را نیز متلاطم کرده و با ایجاد تنش در بازار، قطعات اقتصاد این تنش را مانند یک دومینو به همه اجزای اقتصادی منتقل میکند.
از سوی دیگر، به هم خوردن آرامش اقتصادی، بر وضعیت امنیت اجتماعی تاثیر مستقیم دارد. مطالعات جهانی نشان داده تورم و فاصله طبقاتی، نقش موثری در افزایش وقوع جرائم به خصوص جرائم خشن دارد که این ادعا مورد تایید مقامات انتظامی ایران نیز قرار گرفته است.
سردار احمدیمقدم، فرمانده نیروی انتظامی در نشست فرماندهان پلیس پیشگیری کشور با اعلام اینکه نزاع در چند سال اخیر افزایش داشته، گفته بود: افزایش نزاع تابع تورم، شرایط جوی و خشکسالی و در برخی از مناطق به علت مشکلات فرهنگی و کاهش آستانه تحمل مردم، افزایش یافته که پیامد این امر، بالا رفتن نرخ قتل در کشور است.»
تنش در عرصه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در عمل زندگی مردم را از زوایای مختلف تحت تاثیر قرار داده است.
فضای ذهنی مردم در آستانه انتخابات 92 چگونه است؟
واقعیت این است که مردم از شعار، تنش و ناآرامی ذهنی و روحی خسته شدهاند. مردم در طبقات مختلف، اکنون متحمل حجم بیشتری از تنشها در سطوح مختلف زندگی خود شدهاند.
تنشهای فضای سیاسی مردم را آشفته و سیاستزده کرده و آرامش ذهنی آنها را از بین برده است.
بالاخره در همه کشورهای دنیا، احزاب سیاسی سالیان دراز با یکدیگر رویارویی و تقابل دارند، ولی رعایت قواعد فعالیت سیاسی، اخلاقمداری و... باعث میشود، رویارویی سیاسی آنها برای مردم فضای تنش و ناآرامی ایجاد نکند.
مردم ایران در شرایط فعلی بیش از هر زمانی سیاستزده شدهاند و هر کاندیدایی که بتواند به این فضای متشنج سیاسی، آرامش ببخشد، میتواند رای خوبی به دست آورد.
از سوی دیگر، تاثیرات تنشهای سیاسی، تصمیمات شتابزده مدیران سیاسی برای اقتصاد و سایر مشکلات اقتصادی، آرامش را از بازار و فضای کسب و کار ایرانیان سلب کرده است.
نوسانات همهروزه و پی در پی نرخ ارز، طلا و ... از یکسو و کاهش ارزش پول ملی در برابر سایر ارزها از سوی دیگر، برای طبقه متوسط به معضل بزرگی تبدیل شده است. تغییرات مداوم و پیدرپی قیمتها، از یکسو، قدرت خرید آنها را کاهش داده و از سوی دیگر، امکان برنامهریزی برای آینده را سلب و امنیت شغلی را با خطر مواجه کرده است.
وضع برای طبقه ضعیف به مراتب بدتر است. بیکاری دامن این طبقه جامعه را گرفته و تورم، بخشهایی از سفره او را جدا کرده و سفره او محدودتر شده است.
استفاده از فرصت تورمی، شاید بخشی از جامعه را که قدرت پولی و مالی بالاتری دارد، ثروتمندتر کرده، ولی بخشهایی از طبقه بالای اقتصادی نیز آرامش ندارند. برخی واحدهای تولیدی این طبقه به دلایل مختلف با خطر ورشکستگی مواجه هستند و نوسانهای بازار، کسب و کار بخشی از طبقه مرفه را نیز با مشکلاتی مواجه کرده است.
افزایش دائمی هزینههای تولید آرامش صنعتگران را میگیرد و به تبع آن، قراردادهای سفید امضای آنها با کارگرانشان، آرامش کارگران را سلب میکند.
در مجموع، بیثباتی اقتصادی آرامش ذهنی مردم را هدف قرار داده و برنامهریزیهای آنها را نیز با مشکل مواجه کرده است.
از سوی دیگر، افزایش بزهکاریهای اجتماعی نیز به هم خوردن آرامش جامعه را تشدید میکند.
سعید معیدفر، جامعهشناس و دانشیار سابق گروه جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در گفتوگویی علت افزایش آمار جرائم طی یک سال گذشته را ناشی از نوعی ناهنجاری در جامعه دانسته و معتقد است: «خشونت و بزهکاری سازمانیافته مربوط به اقشار برخوردار جامعه است که تعدادشان هم زیاد نیست، اما اکنون شرایط به گونهای شده که ۱۰هزار تومان پول نقد در جیب هم میتواند با خطر زورگیری مواجه شود.»
این جامعه شناس در مورد علل و عوامل رخداد این آسیبها گفته بود: «وقتی تلقی فرد از جامعه این باشد که هر چیزی حساب و کتاب خود را دارد و اگر بخواهد موفق شود باید تن به مقررات و قوانین بدهد، فرد آمادگی تبعیت از نظم اجتماعی را پیدا میکند. اما اگر این معیارهای اجتماعی به هم بخورد و فرد بفهمد که با تبعیت از مقررات به جایی نمیرسد و قانون در تمام سطوح رعایت نمیشود، این موضوع باعث ایجاد هرج و مرج میشود.»
آرامش، شاهبیت خواستههای مردم از انتخابات 92
مسلما مردم در دوره دولتی که حتی در کابینه خودش نیز آرامش وجود ندارد و هر لحظه ممکن است عالیترین وزیرش بهخاطر مسائل حاشیهای برکنار شود، احساس آرامش نمیکنند.
دولت احمدینژاد، سازمان مدیریت و برنامه و بودجه را منحل کرد، برنامهریزیهای پنجساله توسعه کشور را نادیده گرفت و با تصمیمات خلقالساعه، امکان برنامهریزی بلندمدت شهروندان را نیز سلب کرد.
بازگشت آرامش به عرصه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ... مهمترین خواسته مردم از انتخابات 92 است که اگر نامزدهای انتخابات میخواهند با برنامهریزی مناسب به پیشواز این انتخابات بروند، باید این خواسته مردم را مدنظر قرار دهند.
توجه به علوم و نظریههای ثابت شده علمی مانند علم اقتصاد، توجه به برنامهریزی و ماهیت برنامهریزی در کشور، ارایه آمارهای صحیح و دقیق به مردم، تلاش دولت در جهت افزایش سطح اعتماد مردم به دولت، اولویت دادن تصمیمات کارشناسی به تصمیمات شخصی و جلوگیری از تصمیمات خلقالساعه بدون پشتوانه کارشناسی، اهمیت دادن به تبعات هرگونه تصمیم و همچنین سخنی که از سوی مقامات مطرح میشود، پرهیز از تنش سیاسی در سطح قوای سهگانه و ارتباط موثر و مفید با سایر قوا و ... همه خواستههای مردم از دولت یازدهم است که این موارد میتواند آرامش را در فضای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ... کشور ایجاد کند.
نامزدهای انتخابات 92 چقدر آرامشبخش هستند؟
آنچه مسلم است، تلاشهایی از جنس تلاشهای سال 84 احمدینژاد برای ریاستجمهوری و استفاده از ابزارهای عملیات روانی، قطعا در این دوره از انتخابات نمیتواند موثر واقع شود.
مردم دریافتهاند که اداره کشور نیاز به افراد متخصص، با برنامه و مدبر در حوزههای گوناگون دارد تا بتوانند آرامش را به زندگی ایرانیان، بازار و سایر روندهای مرسوم در کشور باز گردانند.
ارایه برنامه صریح و شفاف برای حل مشکلات گوناگون فعلی کشور و همراه داشتن یاران و تیمهایی که در حوزههای گوناگون به خصوص در زمینه اقتصادی صاحب علم و تجربه باشند، میتواند منجر به اعتماد مردم به کاندیدای انتخابات 92 شود.
مهمترین خواسته مردم از انتخابات 92 رسیدن به آرامش در سطوح مختلف زندگی است و مردم این آرامش را در تخصص، تجربه، برنامه و تیم هر یک از نامزدهای انتخابات ببینند، او را برای رسیدن به خیابان پاستور انتخاب خواهند کرد.
دیدگاه تان را بنویسید