ولایتی: دیپلماتهای اخمو هیچگاه موفق نبودهاند/ هر دیپلمات به تعداد زبانی که مسلط باشد موفقتر است
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، علی اکبر ولایتی نامزد یازدهمین انتخابات ریاستجمهوری سوالات «اعتماد» را پاسخ گفت .
تیرماه امسال که فرا برسد تکلیف یازدهمین دوره انتخابات به طور کامل روشن شده است و «علیاکبر ولایتی» نیز وارد 68 سالگیاش میشود. چهره او پیشتر از آنکه چهره سایر نامزدهایی که در این دوره برای برعهده گرفتن سکان قوه مجریه فعالیت میکنند در ذهن مردم نقش ببندد نقش بسته بود. او یادآور سالهای جوانی است. جوانی بسیاری از سیاستمداران ایرانی که انقلاب را پایهریزی کرده بودند. چهره او یادآور پایان جنگ تحمیلی و آرامش مردم نیز هست. گرچه هنوز هم طبابت میکند و رییس بیمارستان مسیح دانشوری است اما همه او را بیشتر به دیپلمات بودن میشناسند و 16 سال تجربه در این زمینه پشتوانه همین لقب اوست. میگوید: «روابط بینالملل چیزی جز روابط انسانها نیست.»گرچه او از دانشگاه «جانهاپکینز» تخصص کودکان در طب گرفته است اما آن قدر در سیاست استخوان خرد کرده است که تجربهاش را به میدان آورده و توضیح دهد: «آنها که کار دیپلماسی کردهاند میدانند مذاکره جنبه تشریفاتی دارد و کار اصلی دیپلماسی در رفت و آمدهای غیررسمی و دوستانه شکل میگیرد». او البته خود این روابط دوستانه را هنوز با همکارانش در سایر کشورها حفظ کرده است. ویژگی دیگر این دیپلمات آن
است که خود نماینده مجلس شورای اسلامی در دوره اول نیز بوده و با قوه مقننه و اصول قانونگذاری و نظارت بر حسن اجرای قوانین هم آشنا است. گفتوگویی که با کسی که قرار بود نخست وزیر ایران در همان دوره مجلس اول شود و مردی که مدتها است مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل است در روزهایی که کاندیداها مرتب برنامههای تبلیغی و سخنرانی دارند محدود به محورهای کلی شد. با این حال او درباره یکی از مهمترین اتفاقات این دوره از انتخابات یعنی رد صلاحیت مهمترین شخصیت نظام بعد از رهبری، آیتالله هاشمیرفسنجانی نیز اظهارنظر کرد. او که هشت سال وزیر امور خارجه هاشمیرفسنجانی بوده معتقد است: «من که در رقابتهای سال 84 با ورود ایشان به احترام ایشان انصراف دادم میدانم که ایشان خیرخواه نظام هستند و امثال ما اظهارات افراطی علیه ایشان را قبول نداریم.» در این دوره از انتخابات سیاست خارجی بحث محوری شده بود و این همه سخن از تحریمهای خارجی و مذاکرات هستهیی به میان آمد. در این شرایط چرا مردم باید به دیپلماتها اعتماد کنند؟ مطابق نظرسنجیهایی که چند ماه پیش انجام شد مردم، اولویت اصلی رییسجمهور آینده را مسائل خارجی میدانستند. طبیعی هم
بود زیرا بخشی از مشکلات اقتصادی موجود ریشه در تحریمها دارد و اگر فردی با توانمندی دیپلماتیک که دنیا از او شناخت داشته باشد رییسجمهور شود اولا نوعی اعتمادسازی بینالمللی به وجود میآید و ثانیا او به پشتوانه برنامه و سوابق خود میتواند کاری انجام دهد. لذا آن موقع دوستان به من میگفتند که با توجه به چنین سابقهیی و همچنین تجریه مذاکرات نفس گیر 598 و از همه مهمتر اعتماد و لطفی که رهبری معظم انقلاب در این زمینه به من دارند وارد صحنه شوم. علاوه بر این، روابط بینالملل چیزی جز روابط انسانها نیست. همین الان با وزرای خارجه اسبق کشورهای موثر اروپایی، خوشبختانه هنوز ارتباط داریم. آنجا چون نظام حزبی برقرار است هنوز این آدمها بسیار موثرند. کسانی که کار دیپلماتیک کردهاند میدانند مذاکرات رسمی جنبه تشریفاتی دارد و کار اصلی دیپلماسی در روابط و رفت و آمدهای غیر رسمی و دوستانه شکل میگیرد. لذا میتوانیم از این ظرفیتها را در جهت منافع ملی خودمان استفاده کنیم. یعنی فکر میکنید ویژگی دیپلمات بودن چه تاثیری بر توان یک رییسجمهور میگذارد و آنچه فرمودید که ظرفیتهایی در روابط دوستانه بینالمللی را در جهت منافع ملی
خودمان استفاده کنیم چگونه عملی میشود؟ هنر دیپلماسی این است که چنین ظرفیتهایی را به سمت منافع ملی هدایت کند. دیپلماتهای اخمو هیچگاه موفق نبودهاند. هر دیپلمات به تعداد زبانی که مسلط باشد موفقتر است. به میزانی که از تاریخ و هنر و فرهنگ و حتی معلومات عمومی بهرهمند باشد موفقتر است. سرعت عمل شخصی و تیمی و مخصوصا پشتوانههای ملی، هوش و شاخصهایی از این دست هم مزید بر آنهاست. اینکه گفتهام دیپلماسی فقط صدور بیانیه و اعلام موضع نیست، از همین نکته ناشی میشود. خب اما همه ماجرا سیاست خارجی نیست. مردم در داخل کشور زندگی میکنند و اداره امور در داخل کشور هم نیازمند هوشمندی و تدبیر است. یک دیپلمات در مدیریت داخلی و در سیاست داخلی چگونه میتواند عمل کند و مردم از رییسجمهور شدن یک دیپلمات چگونه منتفع خواهند شد؟ سیاست داخلی و خارجی با یکدیگر عجیناند. هر کدام پشتوانه دیگری است. نمیشود در داخل، انسجام نداشته باشیم و روحیه ملی پایین باشد اما در سیاست خارجی موفق بود. در مذاکرات و چانهزنیها، همیشه پشت طرف مقابل خوانده میشود که چقدر متکی به ملت خود است. لذا اینکه میگوییم انسجام ملی، تولید قدرت ملی
میکند و قدرت ملی، امنیت پایدار به وجود میآورد ریشه در همین نکته دارد. اینکه گفته میشود در سیاست خارجی و مذاکرات باید «مقاومت» داشته باشیم را چگونه تحلیل میکنید؟ ما باید رویکرد «مقاومت مدبرانه» داشته باشیم. یعنی از یافتههایی که در سایه هدایتهای رهبر معطم انقلاب و فعالیت دانشمندان جوان و سیاست مقاومت که تاکنون داشتهایم عقب ننشینیم و در عین حال برای کاهش هزینهها از رفتار و ادبیات تند و پرخاشجویانه استفاده نکنیم. عدهیی میگویند باید عقبنشینی کرد ولی این حرف قابل قبول نیست. از غنیسازی، نباید عقبنشینی کنیم اما هنر دیپلماسی این است که هزینههای ملی را کاهش دهد. حال که مردم سه مناظره نامزدهای این دوره ریاستجمهوری را دیدهاند. آنچه به ویژه در مناظره سوم مطرح شد عمده تمرکز کاندیداها بحث سیاست خارجی و مذاکره با کشورهای 1+5 و مسائل هستهیی بوده است. سوال این است که چرا این همه باید در این باره صحبت شود در حالی که مردم و مشکلات مردم نقش تعیینکنندهیی در انتظارات از قوه مجریه دارد. برداشت من و خیلیهای دیگر این است که مردم آرامش میخواهند، از دعوا خسته شدهاند. حتی این مشکلات اقتصادی و معیشتی هم به
نحوی به چنین سبک مدیریتی برمیگردد. حاشیهسازی و افراطگری و ژست گرفتن، نشانههای ناکارآمدی است. اینکه گفته میشود سوءتدبیر وجود دارد اتفاقا سوءتدبیر هم از نتایج ناکارآمدی است. اگر شما رای بیاورید و سکان اداره امور اجرایی کشور را برعهده بگیرید با رویههای دولتهای گذشته چه کار خواهید کرد؟ برای نمونه با دستاوردهای دولت سازندگی و دولت اصلاحات چه کار خواهید کرد یا آنچه در دولت نهم و دهم روی داده و رقم خورده است؟ رویه غلطی در فرهنگ عمومی ما مرسوم است که کارمان را یکسره بر انکار گذشتگان بنا میگذاریم و فکر میکنیم با تخطئه آنان، خودمان را اثبات میکنیم. هر سه دولت، خدماتی داشتهاند و البته نقاط ضعفی هم داشتهاند. دولت سازندگی، خرابیهای پس از جنگ تحمیلی را با سرمایهگذاریهای زیربنایی جبران کرد. در دولت اصلاحات، رشد اقتصادی تداوم داشت و اعتبار بینالمللی ما افزوده شد. در حوزه داخل، البته افراط کارهایی بود و حتی برنامههای ساختارشکنانه داشتند هرچند شخص آقای خاتمی تلاش میکرد افراطگریهای اطرافیان خود را کنترل کند اما در بعضی جاها با وجود حسن نیت ناموفق بود. همه میدانند بنده به دلیل خاستگاه اصولگرایی،
جهتگیری اصلی آن دولت را قبول ندارم. حذف گسترده نیروهای غیر همفکر، از آن دولت شروع شد. خود این تفکر که ریشه در تفکرات چپ دارد سبب شد سرمایههای انسانی ریزش داشته باشد. اینها قبول اما اینکه وقتی به قدرت میرسیم رییس دولت وقت را عامل بیگانه بدانیم، مصداق جفا و بیانصافی است. حتی راجع به آقای احمدینژاد، با وجودی که امثال ما بسیاری از مواضع و عملکردهای ایشان را نادرست میدانند اما این هم بیانصافی است که خدمات او و دولتش را انکار کنیم. بالاخره دولت ایشان، مردمیتر بود. توجه به اقشار ضعیف وجود داشت. جهتگیری اصلی، دیپلماسی تهاجمی هم مورد تایید است اما حتی نقاط قوت دولت ایشان، به دلیل کم تدبیریها بعضا نتیجه عکس میداد. مثلا برداشت غلط از عدالت، عملا به توزیع فقر انجامید. عدالت، ایجاد فرصتهای برابر است، ثبات در تصمیمات است تا در سایه آن هر کس که استعداد بیشتری دارد، فرصتهای بیشتری جذب کند نه آنکه با تصمیمات خلق الساعه، مزیت اطلاعاتی برای کسانی که از بخشنامههای جدید ما مطلعاند ایجاد کنیم و آنان یکشبه ثروتهای غیرقانونی و غیرمشروع، تحصیل کنند. حال که سخن از دستاوردهای دولت گذشته شد موضوعی دیگر هم هست که
در این دوره انتخابات خیلی برجسته شد. موضوع آیتالله هاشمیرفسنجانی و رد صلاحیت ایشان این سوال را مطرح میکند که آینده او در نظام ما چه خواهد شد. نظر خودتان درباره ایشان و آینده سیاسی او چیست؟ نقش آقای هاشمی در روند انقلاب بر کسی پوشیده نیست. بنده وزیر ایشان بودهام و طبیعی است برایشان احترام قائل باشم. در رقابتهای سال 84 هم به احترام ورود ایشان، انصراف دادم. ایشان در حال حاضر رییس مجمع تشخیص مصلت نظام است. جایگاه مهمی که با حکم رهبر معظم انقلاب صورت میگیرد. ایشان بارها نشان داده است که خیرخواه انقلاب است. امثال ما اظهارات افراطی علیه ایشان را قبول نداریم و اگر دقت کرده باشید هیچگاه از جاده ادب خارج نمیشویم و متوجه جایگاه پیشکسوتی ایشان هستیم، حتی اگر به برخی مواضع ایشان منتقد باشیم. با توجه به توضیحاتی که درباره رویه شما درباره دستاوردهای دولتهای گذشته دادید سوال این است که در دولت شما تا چه اندازه میتوان شاهد افرادی باشیم که علاوه بر تخصص و ویژگیهای مورد نظر شما از جریان اصولگرایی نباشد و به طور مثال از اصلاحطلبان باشند؟ دولت آینده باید بتواند جامع همه نحلههای معتقد به انقلاب و نظام و
قانون اساسی و ولایت فقیه باشد. مدیران با تجربهیی وجود دارند که الان خانهنشین شدهاند. اگر آنان حضور پیدا کنند سبب میشود انسجام ملی افزایش یابد. من روی این نکته تاکید دارم زیرا اگر با این روشها انسجام ملی بالا رود، اعتماد مردم بازسازی میشود و این تقویتکننده امنیت و منافع ملی است. در این دوره از تبلیغات ریاستجمهوری محور بسیاری از مسائل اقتصاد در آشفتگیهای مربوط به تصمیمات اقتصادی دولت، گرانی و تورم بود. شما چه راهکار عملی برای بهبود وضع اقتصادی به جز راهکار دیپلماسی برای رفع تحریم دارید؟ این که من اصرار دارم برنامهها و حتی وزرا را با مشورت صنف مربوط انتخاب میکنم، آْنان را به حاکمیت نزدیکتر میکند و خود را صاحب کار میبینند. اتکای به صنف فقط جنبه تشریفاتی ندارد. عقل، اقتضا میکند. کار صنف این است که مطالبات را دستهبندی میکند، اولویت آنها را تعیین میکند، برای حل مشکلات، چارههای خود را نیز بیان میکند. یک صنف وقتی ببیند دولت به جای اینکه به اصطلاح چرخ را دوباره اختراع کند از برنامهها و افراد پیشنهادی آنان استقبال میکند طبعا همدلی بیشتری ایجاد میشود. با این توضیح که درباره تکیه بر
اصناف دادید درباره سلامت که به نوعی تخصص شما هم هست یا درباره مطبوعات یا سینما که هر دو در دو دوره ریاستجمهوری اخیر مشکلات پیچیدهیی را تجربهکردهاند چه سیاستی برای اجرا در پیش خواهید گرفت؟ این سیاست کلی دولت من خواهد بود. در حوزه پزشکی، راه و شهرسازی، مطبوعات، سینما و خیلی موضوعات دیگر میتوان به صنوف تکیه کرد. مثلا اتاق بازرگانی، برآمده صنف بازرگان و تولیدگران است. ما برای اینکه به اقتصاد رونق بخشیم باید تولید محور باشیم. به تبع آن خود بخود واحدهای تولیدی به ویژه کوچک و متوسط که الان با ظرفیت زیر 60- 50 درصد کار میکند فعال میشود. این به سرمایهگذاری جدید هم نیاز ندارد زیرا زیرساخت، موجود است. در آن صورت بیکاران به کار بر میگردند و عرضه زیاد میشود، یعنی همزمان، دو مشکل حل میشود. طبیعی است برای اجرایی کردن این سیاست باید از اتاق بازرگانی استفاده کرد. مثالهای دیگر هم همین طور. بدیهی است اهل سینما اولویتهای سینما را بهتر از ما میفهمند. ما که عقل کل نیستیم. تشکلهای صنفی در هر حوزه، نهاد تخصصی آن حوزه است و لذا موضوع خانه سینما را باید در اسرع وقت به جای پاک کردن صورت مساله با نگاه حاکمیتی و
مرضیالطرفین حل کرد و سپس کار را به اهل سینما سپرد. نهادهای انتخاباتی مثل نظام پزشکی، نظام مهندسی، نظام کشاورزی، اتاق بازرگانی، خانه سینما و مثل اینها باید میداندار باشند. لذا همانطور که عرض کردهام یکی از نخستین اقدامات من، علاوه بر جلب مشارکت نهادهای موجود، تاسیس چنین نهادهایی است در حوزههایی که الان نداریم. مثلا لایحهیی تقدیم مجلس میکنیم که «نظام صنفی رسانهیی» ایجاد شود. حسن این نظامهای انتخابی علاوه بر موارد قبلی، این است که از ورود حاکمیت به حوزه تخلفات حرفهیی جلوگیری میکند.
دیدگاه تان را بنویسید