واکنش روزنامه های صبح تهران به تصمیم ترامپ/ کودتای مجنون/ خروج مزاحم از برجام/ ضرب الاجل ایران برای خروج از برجام/ باید تفاله برجام را دور بیندازیم/ عاقبت «هیچ»/ تصمیم منطقی تهران/ برجام ماند آمریکا رفت/اكنون وقت سرزنش روحاني نيست

گروه سیاست نامه نیوز : شب گذشته ترامپ تصمیمش برای خروج از برجام را عملی کرد . او در قاب تلویزیون ظاهر شد و گفت مهلتی که برای پایان برجام در نظر داشته تمام شده و از حالا به بعد ایالات متحده دیگر در برجام نخواهد بود .

با توجه به اینکه ترامپ از یک روز قبل اعلام کرده بود که سه شنبه این تصمیم خود را اعلام خواهد کرد روزنامه های تهران همگی تا انتهای شب برای پوشش این تصمیم و تحولات پس از آن، کادر فنی و تحریریه خود را نگه داشتند تا تیتر اصلی ویترین خود را به این ماجرا اختصاص دهند.

در این گزارش نگاهی داریم به نوع پوشش این خبر در روزنامه های امروز .

خروج مزاحم از برجام

روزنامه اصلاح طلب اعتماد بخشی از سخنان را روحانی را به عنوان تیتر نخست خود برگزیده است. این روزنامه تلاش کرده که خروج ترامپ از برجام را پایان برجام تفسیر نکند.

این روزنامه در همان صفحه نخست ، یادداشت اصلی را به بهشتی پور اختصاص داده و به نقل از او در تحلیل شرایط فعلی نوشته است :« ترامپ، رييس‌جمهور امريكا در بازي‌هاي رسانه‌اي بسيار متبحر است و بازي رسانه‌اي و تبليغاتي بسيار هنرمندانه‌اي را عليه ايران انجام مي‌دهد. تصميم ترامپ براي خروج از برجام با اين انگيزه است كه حداكثر فشار را عليه ايران اعمال كند و با افزايش اين فشارها، چهار شرط مدنظر خودش را عملي كند. براي دولت ترامپ روشن است كه در شرايط كنوني جمهوري اسلامي ايران تن به اين شروط چهارگانه نخواهد داد، اما نهايتا تصور مي‌كند كه ...اگر در ميان مدت تحريم‌ها عليه ايران اعمال شود، ايران مجبور مي‌شود كه به خواسته‌هاي دولت ترامپ تن دهد. ترامپ تصور مي‌كند بعد از خروج از برجام دست بازتري براي اعمال هر تحريم جديدي عليه ايران دارد. اما اين يك محاسبه غلط است، همان اشتباهي كه جورج دبليو بوش هم مرتكب شد. دولت بوش هم اصرار داشت كه ايران بايد ابتدا غني‌سازي را كنار بگذارد و بعد از آن پاي ميز مذاكرات بيايد. سياست دولت بوش زماني شكست خورد كه امريكا به خود آمد و ديد با وجود همه تحريم‌ها ايران ظرفيت غني‌سازي خود را به ٢٠ هزار سانتريفيوژ رساند. همين نكته را در سخنان جان كري، وزير خارجه پيشين امريكا هم مي‌توان ديد، زماني كه توضيح داد ما با ١٦٤ سانتريفيوژ ايران موافقت نكرديم و يك دهه بعد با ٢٠ هزار سانتريفيوژ ايران مواجه شديم. همان اشتباه تاريخي و محاسباتي كه در دوران بوش پسر انجام شد، در دوران باراك اوباما اصلاح شد تا نهايتا توافق برجام حاصل شد. حالا ترامپ تصميم گرفته است كه آن مسير اصلاحي را دوباره به عقب بازگردد و تجربه شكست‌خورده گذشته را به بدترين شكل تكرار كند. الان شرايط امريكا حتي از دوران بوش پسر هم ضعيف‌تر است، چرا كه در آن دوران به دليل پرونده‌سازي‌هاي هسته‌اي كه عليه ايران شده‌بود، اروپايي‌ها همراه امريكا بودند؛ اما امروز نه اروپا و نه هيچ كشور ديگري همراهي نمي‌كند. شايد نهايتا اروپايي‌ها در شرايط كنوني مجبور شوند به دليل قدرت اقتصادي امريكا به بازگشت تحريم‌هاي ثانويه تن دهند، اما نهايتا به دليل فقدان مبناي استدلال در مورد برنامه هسته‌اي ايران، قدرتمندانه در كنار امريكا براي فشار به ايران حضور نخواهند داشت. »

تفاله برجام

روزنامه کیهان اما موضعی متفاوت و عکس روزنامه اعتماد نسبت به این رخداد داشته است.

کیهان سرمقاله ای هم به قلم حسین شریعتمداری دارد که در آن نوشته است:« دیشب ترامپ برجام را پاره کرد! اما نه اینکه به نقطه قبل از برجام بازگردد! بلکه آمریکا در حالی از برجام خارج می‌شود که ده‌ها امتیاز نقد از ایران گرفته است، برنامه هسته‌ای کشورمان را نابود کرده است و نه فقط به هیچیک از تعهدات خود در برجام عمل نکرده و تحریم‌ها را که لغو آن موضوع مذاکرات بود لغو نکرده است، بلکه ده‌ها تحریم جدید هم به آن افزوده است. و به وضوح می‌توان دید که هیچیک از امتیازاتی که داده‌ایم قابل برگشت نیست و یا اینکه بازگشت آنها با دشواری و صرف هزینه‌های فراوان همراه است. به بیان دیگر، آمریکا شیره برجام را تا آخرین قطره مکیده است و حالا تفاله آن را دور می‌اندازد!حالا جای این سؤال است که آیا می‌توان انکار کرد، امروز که آمریکا خرش از پل گذشته است، برگشته و دارد به ریش ما می‌خندد؟! »

تیتر متفاوت جوان

روزنامه جوان هم موضعی قابل توجه در مورد اقدام ترامپ داشته است . این روزنامه که به مدیر مسئولی عبدالله گنجی منتشر میشود در انتهای گزارش اصلی خود نوشته است :« اكنون وقت سرزنش روحاني نيست. وقت سرزنش اصلاح‌طلبان هم نيست. آنها هيچ گاه همه ملت ايران نبوده‌اند كه حرف‌ها و احساساتشان را بتوان كاملاً جدي گرفت. مي‌دانيم كه اگر مثنوي‌هايي را كه در سرزنش دلواپسان برجام سرودند، فقط با پست به در خانه‌هايشان بفرستيم، بايد همه تمبرهاي تاريخ را به پشت بسته‌هاي پستي بچسبانيم. نه! حالا وقت روحاني و اصلاح‌طلبان نيست. وقت امريكا و اروپا هم نيست. حالا وقت ايران است، فرصت ايران است، امكان ايران است و ايران دوباره متولد شده است. اين «مرگ بر امريكا»يي كه مي‌گفتيم حالا نه شعار ما كه عمل ما شده است، امريكا مرد! »

کودتای مجنون

روزنامه همدلی تیتر جالبی را روی صفحه نخست خود قرار داده است :«کودتای مجنون»

این روزنامه موضع خود را اینگونه اعلام کرده است :« رئیس جمهور آمریکا با حمله تند به برجام و خروج از آن، یکی از بزرگترین پیمان‌شکنی‌های تاریخ را به ثبت رساند »

ضرب الاجل

روزنامه اصولگرای خراسان نیز موضعی میانه در مورد تصمیم ترامپ اتخاذ کرده است.\

عاقبت هیچ

روزنامه اصولگرا وطن امروز تیتر خود را از سخنان جنجالی سیف به عاریت گرفته است :«عاقبت هیچ»

موگرینی : در برجام می مانیم

روزنامه آرمان اما ترجیح داده است عکس موگرینی را برای ویترین خود انتخاب کند.

در واقع این روزنامه تلاش کرده توجه مردم را به وزنه غرب و اتحادیه اروپا مقابل آمرکیا جلب کند.

در گزارش روزنامه آرمان آمده است : «سرانجام دونالد ترامپ به زمانی رسید که در رقابت‌های انتخاباتی خود وعده داده بود. او گفت از برجام خارج می‌شود. از همان زمان که ترامپ مخالفت‌های خود را با برجام علنی کرد که دستاوردی مهم برای ایران و 1+5 به‌شمار می‌آمد، پیدا بود تا چه اندازه تحت تاثیر لابی پرکار صهیونیستی و دلارهای عربستانی است. از آخرین باری که ترامپ تعلیق تحریم‌ها را امضا کرد گفت که برای آخرین بار تمدید تعلیق‌ها را امضا می‌کند، اروپایی‌ها که در شکل‌گیری برجام نقش مهمی داشتند، در تلاش برآمدند که ترامپ را راضی به ماندن کنند. اما ترامپ که قبلا از پیمان آب‌وهوایی پاریس خارج شده بود و با این کار نشان داده بود برای معاهده‌های جهانی ارزشی قائل نیست، همچنان برسر حرف خود ماند.»

تصمیم منطقی تهران

روزنامه اصلاح طلب آفتاب یزد نیز با قرار دادن تصویر روحانی و موگرینی تلاش کرد تا عدم همراهی غرب با ترمپ را پررنگ کند.

تصمیم آخر

روزنامه ابتکار در موضعی مشابه با رسانه های دیگر اصلاح طلبان تیتر خود را از سخنان روحانی به عاریت گرفت:«برجام منهای آمریکا»

امپراطوری دروغ

روزنامه اطلاعات که روی جلد خود مهر چاپ دوم را زده است تصویری از روحانی و ترامپ را روی ویترین قرار داده است.

برجام بدون آمریکا

روزنامه شرق هم مانند روزنامه اصلاح طلب اعتماد عنوان کرده که برجام بدون آمریکا ادامه دارد و ترامپ نتواسته به عمر برجام پایان دهد.

در ابتدای گزارش روزنامه شرق در این مورد آمده است :« کوتاه، با ضرباهنگي تند، با همان ادعاهاي هميشگي و صريح عليه جمهوري اسلامي ايران و البته با پيامي کاملا صريح. دونالد ترامپ ديشب از پشت تريبونش در سالن مياني کاخ سفيد گفت که «آمريكا از برجام خارج مي‌شود». رئيس‌جمهوري آمريكا اين خبر را در ميانه ادعاهايي واهي عليه ايران و جمهوري اسلامي مطرح کرد و مانند نطق‌هاي پيشينش، ايران را متهم به خرابکاري در منطقه و نقض توافق و دستيابي به سلاح هسته‌اي کرد؛ ادعاهايی که علاوه بر اتهام‌زني به ايران، دال بر معيوب‌بودن توافق و تخريب تيم مذاکره‌کننده سابق هسته‌اي آمريكا نيز بود. او پشت‌بند اعلام خروج از توافق، فرمان بازگرداندن تحريم‌هاي هسته‌اي ايران را امضا کرد. اما دقايقي بعد از اعلام نظر ترامپ، فدريکا موگريني، مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا در نشست خبري کوتاه و صريح تأكيد کرد که درباره بازگرداندن تحریم‌‌ها نگرانيم و بدون آنکه آمريكا يا ايران را خطاب قرار دهد، توصيه کرد تا به تعهدات‌شان متعهد بمانند. اما در تهران، حسن روحاني از ادامه‌يافتن برجام بدون آمريكا و فرصت چند‌هفته‌اي براي بررسي وضعيت خبر داد. »

البته شرق سرمقاله ای هم به قلم حسین مرعشی دارد . مرعشی در بخشی از این مقاله خود نوشته است:« امروز، روز تنهايي ترامپ است. اولين دستاورد نقض عهد رئيس‌جمهوری تازه‌کار ايالات متحده، افول جايگاه اين کشور در عرصه بين‌المللي است. اين همان آمريكايي است که روزي قادر بود به گونه‌اي عليه ايران اجماع جهاني ايجاد کند که چندين قطع‌نامه تحريم در شوراي امنيت سازمان ملل تصويب شود. دايره آن اقدامات به حدي بود که همه کشورهاي جهان خود را ملزم به رعايت آن مي‌دانستند و حتي دوستان ايران مثل روسيه و چين نيز نه‌تنها امکان استفاده از حق وتو را نداشتند، بلکه به اين قطع‌نامه‌ها رأي مثبت مي‌دادند. سياست‌هاي يک‌جانبه و غيرخردمندانه ترامپ، چند ضربه کاري به اين کشور وارد کرد؛ نخست، آمريكا را از موقعيت رهبري جهان و قدرت اجماع‌سازي عليه کشورها، به کشوري تنها تبديل کرده که به‌تنهايي تصميم به خروج از توافقي گرفته که دولت قبلي همين کشور، حامي اصلي آن بود و پشتوانه قطع‌نامه شوراي امنيت را دارد. هيچ‌يک از متحدان اروپايي با اين شيوه او همراه نشدند. »

مذاکره جدید

روزنامه دولتی ایران با انتخاب تیتر برجام بدون مزاحم همان ایده روحانی را دنبال کرده که برجام را می توان حتی بدون آمریکا داشت .

این روزنامه در گزارش خود آورده است :« با وجود عهدشکنی رسمی و آشکار دولت امریکا، رئیس جمهوری کشورمان طی سخنانی بر پایبندی جمهوری اسلامی ایران به توافقی که جز امریکا سه کشور اروپایی در کنار روسیه و چین اضلاع دیگر آن بودند تأکید کرد؛ اما ادامه یافتن این تعهد را به رایزنی‌های آتی با کشورهای اروپایی و امکان تأمین منافع ملی ایران از قبال برجام منهای امریکا مشروط دانست. »

برجام ماند

روزنامه همشهری هم که با یک کادر اصلاح طلب اداره می شود با انتخاب تیتر «برجام ماند آمریکا رفت» این نکته ار پررنگ کرد که ترامپ همراهی اروپا را برای خروج از برجام به همراه ندارد.