انتحار کرباسچی و دوستان

مشرق نوشته است : از میان اصلاح‌طلبان شهیر داخلی که پای این «تسلیم‌نامه» را امضا کرده‌اند، می‌توان به غلامحسین کرباسچی، جلال جلالی‌زاده، احمد منتظری، عیسی سحرخیز و محمدصادق جوادی‌حصار اشاره کرد.

نامه این افراد اما واکنش‌های وسیعی را در میان اصلاح‌طلبان و دولتی‌ها پدید آورده است.

«علی صوفی»، فعال چپ و از وزرای دولت اصلاحات طی اظهاراتی از این گفته است که معنای نگارش این نامه در شرایطی که آمریکا روز به روز بر تحریم‌های خود علیه ایران می‌افزاید،‌ تسلیم شدن و بالا بردن دست‌ها در برابر آمریکا است.

«محمدباقر نوبخت»، سخنگوی دولت رئیس‌جمهور روحانی هم در واکنش به این نامه گفته است: عقل سیاسی هم در این زمینه کامل نیست که چنین توصیه‌ای می‌کنند. باید بایستیم مقاومت کنیم.

«محمدرضا تابش»، نماینده اصلاح‌طلب مجلس نیز با اشاره به این نامه تأکید کرده است که محتوای آن «ساده‌انگاری» است.

«عباس عبدی»، از تئوریسین‌های اصلاح‌طلب، نفر بعدیست که در این باره با تأکید بر بسته شدن راه گفت‌وگو میان ایران و آمریکا از این گفته است که نگاه اصلاح‌طلبان با این نامه همسو نیست!

*درباره این نامه عجیب و غریب باید دانست که اصلاح‌طلبان در زمینه نوشتن تسلیم‌نامه ید طولایی دارند و نظیر این رفتار در ماجرای نامه موسوم به «نامه 2003» نیز مسبوق به سابقه است.

با این حال اما نکاتی وجود دارد که نشان می‌دهد می‌توان اهداف دیگری را هم در پشت پرده این نامه عجیب و غریب متصور بود.

از جمله آن نکات اینکه نویسندگان و امضاکنندگان این نامه حتما می‌دانسته‌اند که این نامه در شرایط فعلی یک محتوای غیر معقول است و هیچ پذیرشی در داخل ایران نخواهد داشت.

مسئله دیگر آنست که امضاکنندگان این نامه اگرچه برخی از آنها در زمره اصلاح‌طلبان داخلی بوده‌اند اما هیچیک نقش راهبری یا محوری در جبهه اصلاحات نداشتند و در کلام سیاسی همگی آنها «مهره‌های سوخته» هستند.

مهمترین نکته این نامه نیز آنست که مردم و محافل مختلف ایران، ادبیات و محتوای این نامه را طی 5 سال گذشته بارها و بارها به کرّات شنیده‌اند و تنها فرق این نامه با محتوای پمپاژ شده از سوی دولت و اصلاح‌طلبان طی 5 سال گذشته، نشستن نام «ترامپ» به جای نام «اوباما» است.

اما این دانه‌های تسبیح با یک نخ به یکدیگر متصل می‌شوند و آن اینکه تمام اصلاح‌طلبانی که طی روزهای گذشته با این نامه به مخالفت برخاسته و حتی آقایان عبدی و نوبخت و صوفی و غیره... تماما جزو اصلی‌ترین حامیان «برجام روحانی» بوده‌اند اما امروز خود رو منتقد گفت‌وگو با آمریکا و مخالف تسلیم‌نامه کرباسچی و یارانش نشان می‌دهند.

سه فرض مطرح شده و گزینه رابط میان آنها، این گمان و ظن را تقویت می‌کند که تسلیم‌نامه فعلی می‌تواند کلید پروژه‌ طراحی شده در ستاد مشترک برجام باشد برای اینکه «برجامیان» را از فضای انسداد سیاسی خارج کند.

خاصّه اینکه نه تنها با خروج آمریکا از برجام و شکست عملی این پروژه، بخش زیادی از افکار عمومی علیه دولت و اصلاح‌طلبان شکل گرفته بلکه نهادهای کلان نظام نیز بواسطه دستگیر شدن جاسوس در تیم مذاکره‌کننده، تقبیح فعالیت‌های موشکی کشور توسط کسانی از دولت و اصلاح‌طلبان و جواب‌های سربالای برخی مقامات جاضر در مذاکرات پیرامون شبهات مربوط به فرجام برجام؛ نسبت به ستاد مشترک برجام دچار حساسیت شده‌اند.

تمام این مسائل می‌تواند ثابت کند برجامیان نیاز داشته‌اند که از فضای انسدادی اشاره شده خارج شوند و چه چیزی بهتر از این که با فدا شدن چند مهره سوخته، خود را منتقد جریان خواهان مذاکره با آمریکا جلوه دهند؟!

قضیه جالب‌تر هم می‌شود وقتی که بدانیم ستاد برجام طی ماه‌های گذشته مشغول القای این خط بوده است که برجام نه تصمیم روحانی که تصمیم رهبری نظام بوده است.

و اکنون با انتقاد برجامیان از محتوای یک نامه که فقط در حد یک نام با تمام مواضع 5 سال گذشته آنها توفیر دارد! قرار است مشخص نباشد که اساساً چه کسانی در کشور پیگیر برجام بودند و چه کسانی آنرا به نظام اسلامی و مردم تحمیل کردند؟

بر مبنای این تئوری، اینکه کرباسچی چطور حاضر شده در مقطع فعلی نقش کامیکازی را برای ستاد مشترک دولت و اصلاح‌طلبان بازی کند بر ما پوشیده است و برای پاسخ به آن باید منتظر زمان بود.

*کامیکازی‌ها خلبانان ژاپنی بودند که در خلال جنگ جهانی دوم، برای اهداف ارتش ژاپن عملیات انتحاری انجام می‌دادند.