محمد مرندی : آقای ترامپ، بالاخره برجام خوب است یا بد؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
سید محمد مرندی استاد دانشگاه تهران در روزنامه ایران نوشت: در شرایطی که جمهوری اسلامی به دلیل اقدامات ناکافی شرکای اروپایی در چارچوب برجام در اقدامی تلافیجویانه اجرای بخشی از تعهدات برجامی خود را متوقف کرده است و انتظار میرود که بخش دیگری از تعهداتش را نیز در 16 تیرماه متوقف کند، امریکاییها به این اقدام ایران واکنش نشان داده و معترض به از سرگیری بخشی از فعالیتهای هستهای ایران شدهاند؛ فعالیتهایی که پیشتر به دلیل تفاهم ایران و قدرتهای بزرگ در قالب این توافق هستهای متوقف شده بود و به این ترتیب به نگرانی ادعایی طرفهای غربی برجام مبنی بر خطرناک بودن روند این فعالیتها خاتمه داده بود. موضع متناقض دولتمردان امریکایی که به گامهای رو به عقب ایران در چارچوب برجام معترض شدهاند در حالی مطرح شده است که این کشور خود پیشتر در اقدامی یکجانبه از این توافق خارج شده و تمام تعهدات امریکا را یکسره زیر پا گذاشته بود. صرف نظر از اینکه این کشور به همین یک دلیل نمی تواند به تحولات مربوط به این توافق که خود دیگر عضوی از آن به شمار نمیآید، اعتراضی داشته باشد. برجام توافق حائز اهمیتی حتی برای خود امریکاییها بوده است چه اگر واقعاً توافق بدی بوده است، نبایستی نسبت به کاهش تعهدات ایران دغدغه زیادی میداشت. اما آنچه روشن است اینکه مسأله اصلی کاخ سفید فعالیتهای هستهای ایران نیست. امریکا که پیشتر به بهانه مسأله هستهای و بر اساس ادعاهای اثبات نشده و فاقد سند ایران را در کانون تحریم و فشار قرار داده بود و با خروج بی بهانه از برجام هم این سیاست را ادامه داده است، با استقلال و جایگاه منطقهای ایران مشکل دارد. جایی که عمق نفوذ سیاسی، نظامی و فرهنگی جمهوری اسلامی در منطقه عملاً بر خلاف خواسته و مطالبه امریکا و اندک شرکای منطقهایاش یعنی اسرائیل، عربستان و امارات که میکوشند ایران را منزوی کنند، نمایان شده است. در واقع مشکل اصلی امریکا فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی نیست بلکه قدرت رو به رشد آن است؛ ترامپ هم میخواهد قدرت هستهای ایران را بگیرد و آن را به یک کشور درجه دو با حقوق کمتر از یک کشور ضعیف و درجه دو تبدیل کند و هم میخواهد جایگاه و نقشآفرینیاش را در منطقه تضعیف کند. در چنین شرایطی واکنش بموقع ایران مبنی بر متوقف کردن اجرای بخشی از تعهدات هستهایاش در چارچوب برجام معنادار میشود. قدم دوم کشورمان یعنی عبور از سطح تعیین شده برای سطح غنیسازی، اقدامی مهم و ضروری است که باید قاطعانه و بدون تأخیر انجام شود اما نباید فراموش کرد که فعالیتهای هستهای ایران به رغم دو گام تلافی جویانه همچنین تحت نظارتهای گسترده آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد و این مسأله نشان میدهد که جمهوری اسلامی همچنان به دنبال راه حل عادلانه است وگرنه اگر بخواهد تنشآفرینی را با تنشآفرینی پاسخ دهد، در کنار افزایش سطح غنیسازی در مسیر دسترسی و نظارت آژانس هم مانعتراشی میکرد اما گامهای تدریجی که فرصتی برای طرف مقابل به شمار میآید، نشان میدهد که ایران هنوز به مرحلهای نرسیده است که بخواهد اساساً تمامی تعهدات پذیرفته شده باقی مانده را که اتفاقاً آنها هم جزو اصلیترین تعهدات هستند، کنار بگذارد.
دیدگاه تان را بنویسید