«علی یونسی» در قامت وزیر اطلاعات به دولت روحانی راه مییابد؟/ همه وزرای اطلاعات از ابتدا تاکنون؛ «محسنی اژهای» تنها وزیر برکنار شده!
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، این روزها بحث وزرای کابینه یازدهم از جدی ترین مسائل کشور است و رسانههای نوشتاری و مجازی به گمانه زنی و تحلیل در مورد وزاری دولت تدبیر و امید میپردازند.
یکی از وزارتخانههایی که گمانه زنیهای فراوانی با توجه به اهمیت ساختاری آن در نظام جمهوری اسلامی را با خود همراه دارد، وزارت اطلاعات است. در این میان گرچه برخی رسانههای از محسن قمی ،شوشتری ،شفیعی ،خزاعی به عنوان نامزدهای احتمالی وزارت اطلاعات دولت یازدهم یاد میکنند اما یونسی وزیر اطلاعات دولت اصلاحات از جدی ترین گزینه های این وزارتخانه است. چه آنکه یونسی در ایام انتخابات نیز مسئولیت هایی را در ستادهای روحانی عهده دار بود.
تاریخچه وزارت اطلاعات!
وزارت اطلاعات که در سال 1362 تاسیس شد، نقش مهمی در حفظ جمهوری اسلامی از زمان تاسیس تا به امروز داشته است و سرباز گمانام این وزارتخانه وظیفه پاسداری و حفظ امنیت جمهوری اسلامی را در مقابل تهدیدات دشمنان و خرابکاری مخالفان جمهوری اسلامی به عهده داشتهاند.
با پیروزی انقلاب اسلامی ساواک و دستگاهای اطلاعاتی رژیم پهلوی منحل گردید و نیروهای مردمی در محله ها، کلانتریها، مساجد و مراکز پیشآهنگی و کانونهای جوانان کمیتههای مردمی تشکیل شدند.
هر کمیته هم در حد خودش ضمن کارهای امنیتی جاری به جمعآوری اطلاعات میپرداخت و عمدتا در زمینه اطلاعات داخلی واحدی در هر کمیته به نام واحد اطلاعات شکل گرفته بود. به دلیل عدم تمرکز و هماهنگی ، نهادهای مختلف همچون سپاه پاسداران ، اداره اطلاعات نخست وزیری، کمیته های انقلاب، قضات و... برای خود کار اطلاعاتی میکردند .
پس از گذشت یکسال از پیروزی انقلاب عملا امور اطلاعاتی و امنیتی گسترده و گستردهتر میشد؛ و پراکندگیها و تداخلهایی که به طور طبیعی از این پراکندگیها نشات میگرفت در کارها اخلال ایجاد میکرد.
از این رو دفتر اطلاعات نخستوزیری با ابتکار شهید رجایی شکل گرفت. و امور اطلاعاتی میان سپاه و ارتش و کمیته و شهربانی تقسیم گردید. سرانجام لایحه تشکیل وزارت اطلاعات در سال 1362 دولت میرحسین موسوی، نخست وزیر وقت ایران تهیه و به مجلس شورای اسلامی ارائه کرد.
پس از ورود بحث به مجلس، اینکه این سازمان زیر نظر کدامیک از ارگانها اداره شود، اختلافنظر وجود داشت. عدهای معتقد بودند تشکیلات اطلاعاتی بایستی زیرنظر سپاه پاسداران اداره شود، ولی عدهای دیگر، این سازمان را زیر نظر قوهی قضائیه قرار میدادند.
عدهای نیز آن را جزئی از نهاد ریاست جمهوری میدانستند و حتی گروهی معتقد بودند به دلیل حساسیت و اهمیت تشکیلات اطلاعاتی، سازمان اطلاعات بایستی زیر نظر بالاترین مقام کشور یعنی رهبری اداره شود. اما گویا ترس از قدرتمند شدن و در واقع غیرقابل کنترل شدن تشکیلات امنیتی و تجربهی تلخی که از ساواک وجود داشت، باعث شد تا سرانجام به جای «سازمان اطلاعات» لایحهی وزارت اطلاعات در دستور کار قرارگیرد؛ تا از یک طرف مجلس و از طرف دیگر رئیس جمهور بر عملکرد آن نظارت داشته باشد .
پیش از تصویب قانون وزارت اطلاعات در تاریخ ۲۹/۲/۱۳۶۲ قانون تعیین ضوابط و شرایط «وزیر اطلاعات» با تأیید شورای نگهبان تصویب شد. براساس این ضوابط، وزیر اطلاعات باید واجد شرایط ذیل باشد :
۱ـ تحصیلات در حد اجتهاد؛
۲ـ اشتهار به عدالت و تقوا؛
۳ ـ داشتن سابقهای روشن از نظر سیاسی و مدیریتی؛
۴ ـ عدم عضویت در احزاب، سازمانها و گروههای سیاسی .
بدین ترتیب پس از رایزنیهای مختلف، قانون تأسیس «وزارت اطلاعات» در تاریخ ۱۰/۶/۱۳۶۳ به دولت مهندس میرحسین موسوی جهت اجرا ابلاغ شد.
جهت اجرایی شدن مصوبهی مجلس، میرحسین موسوی، اسماعیل فردوسیپور را جهت تصدی وزارت اطلاعات به عنوان اولین گزینه جهت رأی اعتماد به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. اما حساسیت موضوع از یک طرف و دفاع ضعیف آقای فردوسیپور در مقابل نمایندگان مخالف از طرف دیگر باعث شد تا از بین ۱۹۱ نفر نمایندهی حاضر با ۷۴ رأی موافق و ۴۷ رأی مخالف و چهل رأی ممتنع، موفق به کسب رأی اعتماد مجلس نگردد.
مدتی بعد در زمان ریاست جمهوری حضرت آیتالله خامنهای، میرحسین موسوی این بار محمد محمدی ریشهری را در تاریخ ۲۴/۵/۱۳۶۳ جهت کسب رأی اعتماد برای تصدی وزارت اطلاعات به مجلس معرفی کرد. پس از شنیدن سخنان وزیر پیشنهادی و نمایندگان موافق و مخالف، سرانجام از مجموع دویست رأی مأخوذه با ۱۷۶ رأی موافق، یازده رأی مخالف و سیزده رأی ممتنع، محمد محمدی ریشهری به عنوان اولین وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران موفق به کسب رأی اعتماد گردید و در تاریخ ۶/۶/۱۳۶۳ حکم انتصاب او از سوی نخستوزیر وقت میرحسین موسوی صادر و در وزارت اطلاعات مشغول بهکار شد.
پس از محمد محمدی ریشهری، در دولتهای اول و دوم اکبر هاشمی رفسنجانی، آقای علی فلاحیان، در دولت سیدمحمد خاتمی، قربانعلی دری نجفآبادی و علی یونسی، و در دولت محمود احمدینژاد محسنی اژهای و حید مصلحی وزیر اطلاعات بودهاند.
از زمان تاسیس وزارتخانه اطلاعات تا به امروز، محسنی اژهای تنها وزیری بوده است که از سوی رئیس جمهور«محمود احمدینژاد» از سمت خود برکنار شده است.
در جدول زیر با وزرای اطلاعات و سمتهای آنان آشنا شوید:
|
وزیر اطلاعات |
دولت |
مسئولیتهای قبل از وزارت |
مسئولیتهای بعد از وزارت |
|
محمد محمدی ری شهری |
حضزت آیتالله خامنه ای- میر حسین موسوی |
حاکم شرع دادگاههای انقلاب اسلامی - دادگاه انقلاب ارتش |
دادستان کل کشور- دادستان ویژه روحانیت- تولیت حضرت عبدالعظیم الحسنى علیه السّلام- نمایندگی ولی فقیه و سرپرست حجاج |
|
علی فلاحیان |
اکبر هاشمی رفسنجانی |
فرماندهی کل کمیته انقلاب اسلامی - قائم مقام دادستان انقلاب - دادستان ویژه روحانیت - ریاست دفتر بازرسی فرماندهی کل قوا |
نماینده مجلس خبرگان رهبری |
|
قربانعلی دری نجف آبادی |
سید محمد خاتمی |
نماینده مجلس شورای اسلامی |
امام جمعه اراک- نماینده مجلس خبرگان رهبری |
|
علی یونسی |
سید محمد خاتمی |
ریاست شعبه دادگاه نظامی |
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام - عضو مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام |
|
غلامحسین محسنی اژهای |
محمود احمدی نژاد |
مسئول گزینش وزارت اطلاعات- نمایندهٔ قوهٔ قضاییه در وزارت اطلاعات- دادستان ویژه روحانیت تهران- مسئول مجتمع قضایی ویژه رسیدگی به جرائم کارکنان دولت |
دادستان کل کشور |
|
حیدر مصلحی |
محمود احمدی نژاد |
مسئول عقیدتی، سیاسی کمیته انقلاب اسلامی در تهران- مسئول سیاسی - بخش خارجی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم- نماینده ولی فقیه در نیروی زمینی سپاه در تهران- عضو هیئت مرکزی نظارت شورای نگهبان در استان و شهرتهران نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه |
؟ |
دیدگاه تان را بنویسید