بنبست منطق تحریمهای کنونی
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
عباس عبدی: هر سیاستی که مبتنی بر عبور از جاده یکطرفه باشد، خطرناک و در نهایت به ضرر همگان است. این سیاستی است که هیچ امکانی را برای تعامل و بازگشت باقی نمیگذارد. نمونه روشن آن را امروز در سوریه میبینیم و روزهای پیش هم در عراق و افغانستان شاهدش بودهایم. جنگ یکی از مصادیق عبور از این جاده یکطرفه است که جز با تسلیم یک طرف متوقف نمیشود و ای کاش یک طرف تسلیم و غائله تمام میشد. مشکل اصلی از آنجایی آغاز میشود که حتی تسلیم بدون قید و شرط یک طرف پایان ماجرا نیست، بلکه آغاز عبور از یک جاده یکطرفه ولی بیانتهای دیگر است. به خوبی به یاد دارم وقتی که ایالات متحده به افغانستان حمله کرد، برخی افراد خوشخیالانه گمان میکردند که در عرض چند سال افغانستان چنان آباد خواهد شد که همسایگانش بر آن غبطه خواهند خورد، گویی مسائل جامعه با جنگ یا تغییر فلان حکومت قابل حل است. تا آنجا که به یاد دارم در نقد این برداشت هم یادداشتی نوشتم، ولی کیست که نداند پس از 12 سال حضور نظامی غرب در آنجا و تار و مار کردن اولیه طالبان و صدها میلیارد دلار هزینه در افغانستان، و دهها هزار کشته و معلول و... از دو طرف، اکنون چشم امید
امریکا به مذاکره با طالبان است تا بلکه بتوانند این وضع ناهنجار را پیش از خروج خود از افغانستان اندکی بهبود بخشند. این نتیجه عبور سیاست از جاده یکطرفه است. اگرچه تحریم از جنس جنگ نیست، زیرا به طور معمول جنگ برای براندازی است ولی تحریم در اساس برای تغییر رفتار است. جنگ تجاوزگرانه و غیردفاعی، عملی غیرقانونی و مستوجب پیگرد است، در حالی که در عرف جهانی تحریم چنین نیست. ولی اگر تحریم را بدون آنکه رسما بیان شود، برای براندازی اعمال کنند، در این صورت تحریم همان جنگ و پا گذاشتن در راه بیبازگشت خواهد بود و تبعات اخلاقی و سیاسی جنگ نیز بر این تحریمکنندگان بار میشود. حال پرسش این است که چگونه میتوان فهمید که تحریم یک عمل محدود سیاسی است، یا یک اقدام همهجانبه و براندازانه؟ وقتی که تحریم از حد و اندازههای معمولی عبور کرد و تمامی حیات اقتصادی جامعهیی را درنوردید، به طور روشن تبدیل به راه بیبازگشت میشود و نهتنها هیچ تغییر رفتاری را ایجاد نمیکند بلکه برعکس امکان این را دارد که به سرعت به تنش و درگیری و جنگ تبدیل شود. بنابراین هر تحریمی که در برابر واقعیات جاری انعطافناپذیر باشد و نتواند نسبت به پدیدههای مثبت
طرف مقابل واکنش مناسب نشان دهد، مشمول تحریمهای براندازانه و گام گذاشتن در جادههای یکطرفه خواهد شد و از هر نظر محکوم است. کشورهایی که علیه ایران تحریمهایی را وضع کردهاند، از ابتدا مدعی بودند که این تحریمها براندازانه نیست و جالبتر اینکه مدعی بودند تحریمهایی را وضع نمیکنند که مشکلاتش گریبان مردم را بگیرد. اکنون هر دو این ادعاها ابطال شده یا در حال ابطال شدن است. شرایط ایجاد شده برای وضعیت دارویی کشور و بیماران نیازمند به این داروها، موضوع ناشناختهیی نیست. وقتی کالاهایی مثل دارو که در همه شرایط باید خارج از شمول تحریم باشد، چنین وضعی پیدا میکند، سایر موارد که جای خود دارد. بنابراین تحریمهای موجود علیه ایران بیش از هر چیز دیگری مردم و تامین احتیاجات آنها را نشانه گرفته است. نادرست بودن ادعای دیگر نیز روشن است. هرچند هنوز فرصت هست که این ادعا اثبات شود. دلیل نادرست بودن این ادعا نیز نحوه مواجهه غرب به ویژه دولت ایالات متحده امریکا و کانادا با انتخابات خرداد 92 است؛ انتخاباتی که نتایج آن با وجود برخی مشکلات معمول در ایران، مورد استقبال قاطبه نیروهای سیاسی قرار گرفت و دولت برآمده از آن به خوبی قادر
است، مطالبات بخش مهم و اکثریت جامعه ایران را نمایندگی کند و فرد پیروز نیز در اظهارات خود خط مشی متعادلی را در برابر جهان خارج طرح کرد، به طوری که بر اساس قواعد شناختهشده بینالمللی، هم نگرانیهای احتمالی دیگران برطرف شود و هم اینکه منافع ملی ایران حفظ شود. اگر غربیها نسبت به مواضع اظهار شده پیشین در تهران ناراضی بودند و بر اساس آن تحریمهای خود را توجیه میکردند، اکنون بر چه اساسی میتوانند همچنان بر همان مدار گذشته حرکت کنند و قدمی مثبت در برابر ایران برندارند؟ تا وقتی که اقدامی ملموس از سوی تحریمکنندگان انجام نشود که متناسب با گام برداشته شده از سوی مردم ایران باشد، تنها این برداشت را میتوان باور کرد که هدف تحریمها چیزی جز برای اعتمادسازی و تغییر رفتار بوده ولی در پوشش تغییر رفتار بیان میشده است. تحریم یکی از شیوههایی است که هر آن ممکن است نتایجی برخلاف اهداف اولیه خود به بار آورد. هر تحریمی کشور را متحمل فشار میکند ولی به ناچار نوعی از خودبسندگی و استقلال را هم در آن به وجود میآورد که کشور را بینیاز از تعامل و مراوده با دیگران میکند و این بینیازی نیز منشأ مشکلات و تنشهای متعدد خواهد شد.
بنابراین در شرایط فعلی ایران و با روی کار آمدن دولت جدید که نگرش اعتدالی و منطقی را ترویج خواهد کرد، ادامه تحریمها یا بدتر از آن تشدید تحریمها، جز به افزایش تنش و تامین خواستههای حکومتهایی مثل اسراییل منجر نخواهد شد. دولتهای تحریمکننده میدانند که فرصت برای اعمال تحریم و تشدید آن همیشه در دسترس است، ولی فرصت برای برگشتن از این راه یکطرفه و بینتیجه، فقط در مقاطع محدودی به دست میآید و نباید این فرصت را از دست داد. منطقه خاورمیانه بیش از همیشه نیازمند آرامش و صلح است، پس فرصتهایی که به این هدف کمک میکنند را نباید از دست داد. ادامه تحریمهای فعلی در شرایطی که دولت جدید در ایران میخواهد سکاندار امور شود، جز اینکه چنین فرصتی را میسوزاند، نتیجه دیگری ندارد.
فعال سیاسی
منبع: اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید