زیباکلام: احمدینژاد با رهبری و قوای دیگر هماهنگ نبود/ برخی نزدیکان خاتمی مورد قبول رهبرمعظم انقلاب نبودند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
مصطفی داننده، جایگاه رئیس جمهور در ایران در قانون اساسی یکی از سوالاتی است که در دولتهای مختلف مطرح شده است. سید محمد خاتمی و محمود احمدی نژاد دو رئیس جمهوری بودند که به جایگاه رئیس جمهور در ایران اعتراض داشتند و خواهان تغییر در نگرش قانون اساسی در مورد رئیس جمهور و خواهان افزایش اختیارات رئیس قوه مجریه بودند. به همین بهانه با صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی ایران به گفتوگو نشستیم تا نظرات وی را در این مورد جویا شویم.
شما در کتاب «هاشمی بدون روتوش» یکی از دلایلی که برای ورود هاشمی رفسنجانی به انتخابات سال 84 مطرح کردید، نزدیکی وی از نظر شخصیت و سابقه به مقام معظم رهبری را مطرح کردید که رئیس جمهور باید از لحاظ سابقه و تجریه هم تراز رهبر باشد، آیا هنوز پایبند بر این تئوری هستید؟
من معتقد هستم اگر فاصله زیادی بین رئیس جمهور و رهبری باشد، یک نظام سیاسی دچار مشکلات اساسی و حتی در مواردی دچار بن بست خواهد شد. رئیس جمهور در قانون تعریف شده است و از آن به عنوان نفر دوم نظام جمهوری اسلامی یاد شده است.
با توجه به این قانون رئیس جمهور باید داری استقلال عمل در تصمیم گیری باشد و نباید تمام تصمیمات خود را منوط به نظر مقام معظم رهبری کند. رئیس جمهور وابسته در حقیقت مجری نظرات قوه مجریه و دستگاه اجرایی کشور نیست بلکه در حقیقت مجری نظرات رهبری است و در اینجا ما دچار نقص قانون اساسی خواهیم شد. مجلس اگر بخواهد از رئیس دولت، وزار یا معاونین رئیس جمهور با توجه به اختیارات قانونی خود سوال کند با این پاسخ مواجه خواهد شد که من کارهای نبودم و فقط منویات رهبر معظم انقلاب را اجرا کردم.
به نظر بنده رهبر معظم انقلاب اولین کسی هستند که با چنین رئیس جمهوری مخالفت میکنند. با توجه به شناختی که بنده از رهبری انقلاب دارم ایشان انتظار دارند که رئیس جمهور یک رئیس دولت در چهارچوب قانون اساسی باشد و در آن چارچوب انجام وظیفه کند.
به نظر شما آقای روحانی چگونه رئیس جمهوری خواهد بود؟
مسئولیت سیاستهای کلی نظام بر عهده رهبرمعظم انقلاب است و در این میان رئیس جمهور باید با تمام نهادهای کشور از جمله قوای مققنه و قضاوئیه هماهنگ باشد. آقای روحانی نیز باید اینگونه عمل کند در کنار انجام وظایف قانونی خود با قوای دیگر و شخص رهبرمعظم انقلاب هماهنگیهای لازم را انجام دهد.
با توجه به سخنانی که مطرح کردید، سید محمد خاتمی و محمود احمدی نژاد را در کدام دسته از رئیس جمهوران قرار میدهید؟
در مورد دو رئیس جمهور قبلی میتوان گفت که عملکرد آنان متفاوت بوده است. احمدی نژاد اساسا یک شخصیت مستقل و خود محوری دارد. احمدی نژاد نه تنها با رهبری هماهنگ نبودند بلکه با هیچکدام از قوای دیگر و ارکان جمهوری اسلامی هماهنگ نبود.
احمدی نژاد اعتقاد داشت تمام دستگاه باید بااو به عنوان شخص دوم مملکت هماهنگ باشند نه او با آنها. وزرایی که در دولت نهم و یا دهم برکنار شدند از جمله خانم دکتر دستجری و یا دکتر رهبر به خاطر عدم توانمندی برکنار شدند بلکه به دلیل اختلاف سلیقه در مسائل مدیریتی بود و احمدی نژاد این اخلاق آنان را بر نمیتابد و آنان به خاطر داشتن نظرات مستقل از رئیس جمهور از کار خود برکنار شدند.
در دولت احمدی نژاد اگر وزیر، معاونی و یا سفیری با برخی از دیدگاههای ایشان و یا فرد نزدیک به ایشان مخالفتی میکرد سریعا از کار برکنار میشد. احمدی نژاد فاقد روحیه همکاری بود که نمونه بارز آن ماجرای عزل حیدر مصلحی و نظر رهبرمعظم انقلاب بود که رئیس جمهور میتوانست با رفتار بهتری آن ماجرا را مدیریت کند.
آقای خاتمی چطور؟
خاتمی برعکس احمدینژاد اهل شور و مشورت بود. رئیس دولت اصلاحات بر سرمسائلی از جمله سیاست خارجی با رهبری اختلاف نظر داشتند. خاتمی خواستار بهبود راوابط با قدرتهای جهان از جمله آمریکا بود که رهبر انفلاب این بهبود روابط را منوط به پذیرش اشتباهات غرب در قبال ایران میدانستند. ضمن اینکه برخی از اطرافیان وی مورد تایید رهبری نبودند.
خاتمی نگاه لیبرالی به مسائل کشور داشت که چندان مورد قبول رهبرانقلاب نبود اما با تمام این اختلافات سید محمد خاتمی سعی میکرد نظر رهبر معظم انقلاب را تامین کند.
آیا عدم تمایل احمدینژاد به کار حزبی علت به وجود آمدن چنین شخصیتی نیست؟
قطعا، احمدی نژاد نمیتواند علاقهای به حزب و کارهای گروهی داشته باشد. شخصیت ایشان به گونهای است که پذیرش نظرات دیگر حتی در صورت درست بودن برایش سخت است و ترجیح میدهد حرف آخر حرف خودش باشد، درست برعکس خاتمی که از همان روزهای ابتدایی ریاست جمهوری خود با دوستان و گروههای نزدیک به خود مشورت میکرد که تا آخرین روزهای ریاست جمهوریش نیز ادامه داشت.
تمام تغییرات دولت نهم و دهم حاصل خود رای بودن احمدی نژاد بود و نه عملکرد وزرا، و همین اخلاق احمدینژاد است که وی را با تمام روسای جمهور ایران متمایز کرده است.
دیدگاه تان را بنویسید