آیا اصلاح‌طلبان محوریت کواکبیان را می‌پذیرند؟

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه اصلاح‌طلبان این روزها می‌کوشند از تمام توان و ظرفیت خود برای حضور دوباره در عرصه سیاسی کشور استفاده کنند و با حضور اثرگذار در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم، بار دیگر در میدان رقابت انتخاباتی، نام جریان اصلاحات را دوباره به عنوان یکی از جریانات پررنگ و نقش‌آفرین در عرصه سیاسی کشور مطرح کنند.

اما حالا در حالی که کمتر از 8 ماه به انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده است، طیف‌های مختلف وابسته به جریان اصلاحات هرکدام سازی می‌زنند و اصلا مشخص نیست که نیروهای کم و بیش اندک باقی مانده در جریان اصلاح‌طلبی قادر خواهند بود که زیر یک پرچم گرد هم بیایند و از تمام ظرفیت‌های باقی مانده‌شان در انتخابات ریاست جمهوری آینده استفاده کنند یا نه.

ابتدای سال جاری که اظهارنظرهای انتخاباتی طیف‌های مختلف سیاسی کم کم آغاز می‌شد، اصلاح طلب‌ها هم اظهارنظرها و فعالیت‌های انتخاباتی جسته و گریخته خودشان را آغاز کردند. در این میان بیشتریk اظهارنظر و فعالیت مرتبط با انتخابات ریاست جمهوری از سوی دو حزب مردمسالاری و اعتمادملی عنوان می‌شد.

از سویی مصطفی کواکبیان که پس از حضور در فراکسیون اقلیت مجلس هشتم، نام او بیشتر در میان اصلاح‌طلبان شنیده می‌شد، به عنوان دبیرکل حزب مردمسالاری فعالیت برای انتخابات ریاست جمهوری را آغاز کرد و ازسوی دیگر محمدرضا خباز که اون هم در مجلسی هشتم از اعضای فراکسیون اقلیت بود، از موضع حزب اعتماد ملی، در رابطه با سازوکار اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری صحبت می‌کرد.

کدام گروه طلایه‌دار اصلاح‌طلبان است؟

این روزها حرف و حدیث بر سر حضور و چگونگی ورود اصلاح‌طلبان به انتخابات ریاست جمهوری زیاد است. برخی حضور اصلاح‌طلبان را به هر نحوی در انتخابات غیرممکن می‌دانستند و حرف از مرزبندی میان اصلاح‌طلبان و جریان فتنه می‌زدند. اما برخی دیگر حضور اصلاح‌طلبان را در انتخابات قطعی می‌بینند. این گروه تحلیل دیگری از روند انتخابات دارند و معتقدند اصلاح‌طلبان می‌کوشند برای ادامه روند حیات سیاسی خود در انتخابات شرکت کنند و حتی اگر نتوانند حضور اثرگذاری داشته باشند، با اهداف حداقلی به عرصه رقابت انتخاباتی خواهند آمد.

بزرگان اصلاحات همه نگاهی کلان و کلی به انتخابات ریاست جمهوری دارند. موسوی خوینی‌ها حضور در انتخابات را در شرایط کنونی مناسب نمی‌داند، محمدرضا خاتمی بر حضور اصلاحات در انتخابات تأکید می‌کند و آیت الله هاشمی رفسنجانی با پیشنهاد دولت وحدت ملی به دنبال ایجاد آشتی ملی و تسهیل شرایط حضور اصلاح طلبان در انتخابات است.

اما جدای از چهره‌های جدی و به قولی بزرگان اصلاحات، در میان بدنه جریان اصلاحات هنوز واقعا مشخص نیست که چه گروهی فعالیت‌های اصلاح‌طلبان را به جلو می‌برد. کواکبیان و نزدیکانش که در قالب حزب مردمسالاری فعالیت می‌کنند، در اظهارنظرهای انتخاباتی خود حرف از هدف، نحوه ورود و برنامه‌های انتخاباتی اصلاح طلبان می‌زنند و خود را پرچم‌دار طیف‌های اصلاح طلب می‌دانند.

این ادعای نمایندگی جریان اصلاحات در طرح انتخاباتی کواکبیان که نام "مناسک" را برآن گذاشته هم کاملا مشخص است. سازوکار این طرح جمع شدن نمایندگانی از همه جریانات اصلاح طلب سراسر کشور است تا در جمع این نمایندگان گزینه‌ای برای کاندیداتوری در انتخابات انتخاب شود. کواکبیان در این طرح از جمع کردن اصلاح طلبان سراسر کشور، زیر پرچم حزب مردمسالاری حرف می‌زند و طوری وانمود می‌کند که همه طیف‌های اصلاحات کشور با چنین طرحی موافقت خواهند کرد. در حالی که هنوز واقعا مشخص نیست طرح مناسک کواکبیان تا چه حد مورد استقبال باشد.

اما ازسوی دیگر محمدرضا خباز هم که از موضع حزب اعتماد ملی اظهارنظر می‌کند، از گزینه‌های اصلاح‌طلبان، ورود اصلاح‌طلبان به انتخابات و اهداف اصلاح‌طلبان حرف می‌زند. گویا او و حزب متبوعش هم خود را نماینده کل جریان اصلاحات می‌دانند و خود را مقبول طرفداران و بدنه اجتماعی اصلاح‌طلبان می‌پندارند.

خباز از ابتدا از طرح سه مرحله‌ای اصلاح‌طلبان برای انتخابات ریاست جمهوری حرف می‌زند. گام اول رضایت محمد خاتمی به کاندیداتوری در انتخابات و گام دوم، که هدف حداقلی اصلاح‌طلبان است، انتخاب چهره‌ای دیگر از میان اصلاح‌طلبان است. خباز گام سوم شرکت اصلاح‌طلبان به انتخابات را هم حمایت از یکی از نامزدهای اصولگرای معتدل در صورت فقدان چهره مناسب کاندیداتوری در میان خود اصلاح‌طلبان است.

این در حالی است که مردمسالاری و اعتماد ملی هم همدیگر را به عنوان اصلاح‌طلبان جدی و اثرگذار در روند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری اصلاحات قبول ندارند.

چنددستگی اصلاح طلبان و امید به انتخابات ریاست جمهوری

جریان اعتماد ملی و در رأس آن محمدرضا خباز همواره گزینه اصلی اصلاحات را محمدرضا خاتمی دانسته و گفته است که اولویت اصلاحات، کاندیداتوری خاتمی است. اما در صورت کاندیدا نشدن خاتمی، خباز می‌گوید "هاشمی رفسنجانی باید سکاندار انتخابات ریاست جمهوری 92 باشد و مجموعه‌ای از نیروهای دلسوز نظام را دور هم جمع کند تا با هماهنگی وی یک فرد باسابقه و پخته در سیاست به عنوان کاندیدا به مردم معرفی شود."

اما کواکبیان که او هم گزینه اول اصلاح‌طلبان را کاندیداتوری خاتمی عنوان می‌کند، راهکار جایگزین را طرح مناسک می‌داند. در واقع هر دوی جریانات اعتماد ملی و مردمسالاری گزینه دوم بعد از خاتمی را انتخاب گزینه از میان اصلاح طلبان می‌دانند. اما اختلاف نظر این دو جریان که هر دو خود را طلایه‌دار اصلاح‌طلبان می‌دانند در گام سوم مشخص می‌شود.

خباز می‌گوید "در صورتی که اصلاح‌طلبان نتوانند در هیچ یک از پیش‌فرض‌های قبلی به نتیجه برسند، ناگزیر در گام سوم به حمایت از یک کاندیدای اصولگرا خواهند پرداخت. در این رابطه بدون شک از گزینه‌ای از میان اصولگراها حمایت خواهد شد که تنها خواهان رأی اصلاح‌طلبان نباشد و از همکاری با اصلاحات هراسی نداشته باشد." اما کواکبیان حمایت از اصولگرایان را به شدت رد می‌کند و می‌گوید "اصلاح طلبان خود می توانند نامزد معرفی کنند و دیگر نیازی نیست از نامزدی افرادی همچون علی لاریجانی و یا محمد باقر قالیباف حمایت کنند."

اعلام حمایت کواکبیان و مردمسالاری از محمدرضا خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری در حالی است که کواکبیان تاکنون شایعه کاندیداتوری خودش در انتخابات را تکذیب نکرده و گفته که در روز عید غدیر در رابطه با کاندیداتوری‌اش اظهارنظر خواهد کرد.

اینکه کواکبیان تاکنون شایعه کاندیداتوری‌اش را تکذیب یا تایید نکرده است، می‌تواند به این معنا باشد که او هم همچون برخی دیگر از کاندیداهای احتمالی ریاست جمهوری در حال سنجش فضای انتخاباتی کشور، پایگاه‌های رأی آوری و میزان حمایت جریان‌ها از کاندیداتوری خودش است تا اگر از کاندیداتوری خاتمی ناامید شد، خود مستقیما وارد میدان رقابت انتخاباتی شود.

در همین حال جریان اعتماد ملی و در رأس آن خباز، به هیچ عنوان از کاندیداتوری کواکبیان استقبال نکرده‌اند و حتی خباز می‌گوید کواکبیان گزینه حداقلی اصلاحات است و تنها در مرحله دوم طرح انتخاباتی اصلاح‌طلبان ممکن است به کاندیداتوری کواکبیان فکر و این مسئله بررسی شود.

کواکبیان هم در شرایط کنونی سکوت پیشه کرده است و حرفی از کاندیداتوری خودش نمی‌زند. روز گذشته مصطفی کواکبیان در پاسخ به خبرنگار نامه، از حرف زدن خودداری کرد و گفت روز بعد از عید غدیر درباره انتخابات ریاست جمهوری موضع‌گیری خواهد کرد. به نظر می‌رسد کواکبیان در فرصت چند روزه باقی مانده به روز عید غدیر، آخرین تلاش‌ها را برای رایزنی با دیگر طیف‌های اصلاح طلبان خواهد کرد و در نهایت با سنجش فضا اعلام خواهد کرد که کاندیدا خواهد شد یا نه. اما با توجه به اینکه حتی اصلاح‌طلبان هم نسبت به کاندیداتوری کواکبیان استقبالی نداشته‌اند، به نظر نمی‌رسد او پایگاه مناسبی برای رأی آوردن و دیده شدن در انتخابات ریاست جمهوری داشته باشد.