سخنگویان دولت از دولت موقت تا دولت روحانی/ امیر انتظام سخنگوی ناکام دولت موقت، احمد توکلی سخنگویی چند ماهه و عطاءالله مهاجرانی سخنگوی اصلاحات
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت: محمدباقر نوبخت، معاون برنامهریزی و نظارت راهبردی و سرپرست معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییسجمهور با حکم حسن روحانی سخنگوی دولت شد تا او عنوان هشتمین سخنگوی دولت ایران را از آن خود کرده باشد. نوبخت در حالی سخنگوی دولت شد که میانگین سنی هفت نفری که پیش از او این سمت را برعهده داشتند، عدد 63 را نشان میدهد و حالا نوبخت 63 ساله به عنوان اصلیترین مرجع اطلاعرسانی عملکرد دولت باید وظیفه پاسخگویی به افکار عمومی را عهدهدار باشد. محمدباقر نوبخت در حالی قبای سخنگویی دولت را بر تن میکند که این قبا، سرنوشتهای متفاوتی را برای اسلاف او در این سمت؛ عباس امیر انتظام، بهزاد نبوی، احمد توکلی، عطاءالله مهاجرانی، عبدالله رمضانزاده و غلامحسین الهام به دنبال داشته است: امیر انتظام؛ سخنگوی ناکام دولت موقت روز 15 بهمن ماه 57 مهدی بازرگان به عنوان نخستین نخست وزیر انقلاب اسلامی منصوب میشود. جهان میخواست بداند که انقلابیون ایران چگونه میاندیشند و چه راهی را میخواهند بروند. آگاهی از این مسائل باعث شد تا سخنگوی دولت موقت به چهرهیی مشهور در کشور و مجامع بینالمللی بدل
شود. عباس امیر انتظام در 46 سالگی هم معاون نخست وزیر در دولت موقت مرحوم مهدی بازرگان میشود و هم سخنگوی دولت. پس از اشغال سفارت امریکا توسط دانشجویان خط امام و انتشار اسناد مشهور، وی در حالی که در کشورهای اسکاندیناوی به عنوان سفیر ایران فعالیت میکرد، به تهران فراخوانده شد. دانشجویان مسلمان پیرو خط امام تاکید داشتند اسناد و مدارک زیادی دال بر ارتباطهای سری امیرانتظام با امریکاییها در اختیار دارند. بهزاد نبوی؛ سخنگوی قدرتمند شهید محمد علی رجایی نخست وزیر میشود و او یکی از مردان محبوب و معتمدین خود را به عنوان سخنگوی دولت انتخاب میکند؛ «بهزاد نبوی». بهزاد نبوی در 40 سالگی در کنار سخنگویی دولت، مشاور نخستوزیری راهم بر عهده داشت. او به سبب نزدیکی به شهید رجایی توانست به یکی از تاثیرگذارترین چهرههای دولت رجایی بدل شود. اقدامات وی در سخنگویی دولت حتی فراتر از مردانی بود که پس از او سخنگوی دولت شدند. بهزاد نبوی در زمینه سرنوشت اعضای بازداشت شده سفارت امریکا مذاکرات نفسگیری را با «وارن کریستوفر» معاون وقت وزارت خارجه ایالات متحده به انجام رساند و سرانجام توافقات طی بیانیهیی که به «بیانیه الجزایر» معروف شد
به اطلاع عموم رسید. مساله دیگری که بهزاد نبوی در قامت سخنگوی دولت را با هم منصبان خود متمایز کرد نوع واکنش وی به ترور شهید رجایی و باهنر بود. وی در این زمینه میگوید: پس از انفجار دفتر نخستوزیری و مسجل شدن شهادت رجایی و باهنر، همکاران مرا به زور به دفتر آقای هاشمیرفسنجانی در مجلس هدایت کردند و جلسه هیات دولت در دفتر ایشان تشکیل شد. فردای آن روز قرار بود محاصره آبادان شکسته بشود. این نخستین عملیات تهاجمی از سلسله عملیاتی بود که نیروهای ما بعد از آن شکستها و عقب نشانیهای اولیه، در آن پیروزی به دست آوردند. در هیات دولت عنوان شد برای اینکه به این عملیات خدشه وارد نشود ما نباید اخبار واقعه را فعلا بهطور دقیق منعکس کنیم. بنده آن زمان سخنگوی دولت بودم و خبرنگار رادیو و تلویزیون در حضور هیات دولت با من مصاحبه کرد. من یکبار مصاحبه را انجام دادم و تقریبا همه حاضران بر این عقیده بودند که مصاحبه خوبی نبوده و چهره من غمگین بوده است. توصیه کردند مصاحبه دیگری بکنم. نهایتا در مصاحبهیی که به تایید جمع رسید، اظهار داشتم حادثهیی اتفاق افتاده و رجایی و باهنر جراحاتی برداشتهاند و در بیمارستان هستند و امیدواریم بهبود
پیدا کنند.» این ماجرا بعدها به یکی از ابهامات اصلی مخالفان علیه سخنگوی دولت رجایی بدل شد. مخالفتهایی که تا انتخابات 88 ادامه داشت تا در نهایت مرد محبوب رجایی به شش سال حبس تعزیری محکوم شود. احمد توکلی؛ سخنگویی چند ماهه با انتخاب آیتالله خامنهای به عنوان رییسجمهور و پس از مباحث بسیار، میرحسین موسوی نخستوزیر شد. بهزاد نبوی سخنگوی دولت رجایی در دولت میرحسین موسوی به وزارت صنایع رفت و از سخنگویی دولت کنارهگیری کرد تا احمد توکلی همزمان با ریاست در وزارت کار در31 سالگی مدت کوتاهی سخنگوی دولت میرحسین موسوی را بر عهده بگیرد. پس از استعفای وی عملا سخنگویی دولت به محاق رفت و نخستوزیر خود این وظیفه را به عهده گرفت. احمد توکلی برخلاف عباس امیرانتظام و بهزاد نبوی همچنان توانسته جایگاه خود در متن قدرت را حفظ کند و البته همچون دورانی که در دولت میرحسین موسوی حضور داشت جز اظهارنظر در بزنگاههایی که خود میداند کمتر سخن میگوید. دولت سازندگی؛ سخنگویی در محاق در دولتهای پنجم و ششم (12 مرداد 1368 تا12 مرداد 1376 ) پست سخنگویی کاملا از چارت قوه اجرایی کشور حذف شد و آیتالله هاشمیرفسنجانی به عنوان رییسجمهور خود
عهدهدار وظیفه سخنگویی دولت شد. البته در این میان مرحوم حسن حبیبی در قامت معاون اولی رییسجمهور هر از چندگاهی درباره برخی مسائل پاسخگوی رسانهها بود. عطاءالله مهاجرانی و عبدالله رمضانزاده؛ سخنگویان اصلاحات دوم خرداد 76 و پیروزی سید محمد خاتمی، انقلابی را در فضای اجتماعی و سیاسی ایران بهدنبال داشت. خاتمی با اعلام اینکه دولت اصلاحات دولتی پاسخگو خواهد بود جایگاهی ویژه را برای سخنگویی دولت در نظر گرفت. او این پست را که در دولت قبلی به محاق رفته بود احیا کرد و بلافاصله سیدعطاءالله مهاجرانی 43 ساله را که وزیر فرهنگ بود به عنوان سخنگو منصوب کرد. مهاجرانی در ابتدای کار تلاش بسیاری کرد تا ساختار اداری مناسبی برای این پست ایجاد کند که حواشی حضور او در وزارت فرهنگ هرگز این اجازه را به او نداد تا مهاجرانی تنها نام سخنگوی دولت را همراه داشته باشد. در دولت دوم خاتمی، عبدالله رمضانزاده 40 ساله در کنار دبیری هیات دولت کاری را که مهاجرانی در انجام آن موفق نبود به اتمام رساند و تحولی اساسی را در سخنگویی دولت ایجاد کرد. او جلسات منظم هفتگی با خبرنگاران را تنظیم کرد تا برای نخستین بار خبرنگاران رسانههای مختلف روزی یک
بار در هفته بتوانند سوالات خود را پس از پایان جلسات هیات دولت از وزرا داشته باشند. او در کنار این کار هفتهیی یک بار رودرروی خبرنگاران مینشست و به راحتی به هر سوالی که خبرنگاران از او میپرسیدند پاسخ میداد. همین اقدام رمضانزاده سبک جدیدی از تعامل رسانهها و دولتمردان در ایران را بهدنبال داشت. با این حال در ماههای آخر دولت خاتمی به سبب برخی اختلافات سخنگو با رییس دولت این جلسات به صورت منظم برگزار نشد . غلامحسین الهام؛ ابوالمشاغل سخنگو با پیروزی محمود احمدینژاد در انتخابات ریاستجمهوری 84 همه فکر میکردند که او حداقل در باب سخنگویی، همچون دولت دوم خاتمی عمل خواهد کرد و به سرعت یک نفر را به عنوان سخنگو منصوب خواهد کرد. اما چند ماهی گذشت و احمدینژاد سخنگوی دولت نهم را مشخص نکرد و بیشتر خود به گفتوگوی تلویزیونی و پاسخگویی به خبرنگاران در حاشیه مراسمهای مختلف بسنده کرد تا این شائبه در افکار عمومی ایجاد شود که احمدینژاد همچون هاشمیرفسنجانی علاقه دارد شخصا پاسخگوی اقدامات دولت باشد که با افزایش پرسشها درباره سخنگویی دولت، محمود احمدینژاد غلامحسین الهام را با حفظ سمتهای دیگر به سخنگویی دولت انتخاب
کرد. الهام تجربه سخنگویی در قوه قضاییه و شورای نگهبان را در کارنامه خود داشت و میدانست که چگونه باید رودرروی خبرنگاران قرار بگیرد. با توجه به حمایت تمام قد الهام و همسرش از شخص احمدینژاد به نظر میرسید ایفای نقش در این پست با کمترین تنش برای وی همراه باشد. اما پیشبینیها غلط از آب درآمد و در دو سال آخر دولت نهم بسیاری از موضعگیریهای سخنگوی دولت با اقدام عملی دولت نهم تکذیب شد. الهام در دولت دهم برخلاف دولت نهم، مشاغل خود را یکی پس از دیگری از دست داد اما در اواخر فعالیت دولت دهم با نظر احمدینژاد باز هم به جایگاه سخنگویی دولت بازگشت اما اینبار بر خلاف دولت قبلی احمدینژاد کمتر حاضر شد پاسخگوی سوالات خبرنگاران باشد. بخت نو برای نوبخت حال محمدباقر نوبخت با آگاهی از سرنوشت همه سخنگویان پیش از خود پا به این جایگاه گذاشته و میداند که به جز احمد توکلی و غلامحسین الهام دیگر سخنگویان دولت، بخت بلندی نداشتهاند اما او در بزنگاههای مختلفی تواناییهای خود را در سخنوری و ارائه مباحث مستدل نشان داده است و از آنجا که یکی از کسانی است که در دوران غلبه افراطگری هم شخصیتی معتدل داشته است و با توجه به این شاخصه،
محمدباقر نوبخت میتواند سخنگوی خوبی برای دولت روحانی باشد.
دیدگاه تان را بنویسید