دریافت اولین پیام هستهای روحانی از سوی غرب و تحقق یکی از وعدههای انتخاباتی روحانی/ جان کری و ظریف دور میز مذاکرات هستهای
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
مصطفی داننده: در جریان مناظرههای انتخابات ریاست جمهوری در خرداد ماه، در کنار مشکلات عدیده اقتصادی، مسئله هستهای اصلی ترین موضوع مباحثات سیاسی نامزدهای این انتخابات بود. حضور دو دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی و یک وزیر خارجه، باعث داغ ترشدن این بحث شده بود.
دو قطبی روحانی- جلیلی در مناظرههای خود بیانگر همین معنا بود، که مسئله هستهای یکی از اختلافات اساسی دو جریان سیاسی موجود در ایران است. حسن روحانی که خود سابقه 16 ساله دبیری شورای عالی امنیت ملی را داشت در جریان مناظرههای انتخابات ریاست جمهوری بارها و بارها، تیم سعید جلیلی را مورد انتقاد قرار داد و اعلام کرد عملکرد ناموفق آنان موجب به وجود آمدن مشکلات اقتصادی و تحریمهای خارجی شده است. روحانی اعتقاد داشت که در زمان مدیریت وی پرونده هستهای در سطح وزرای خارجه و روسای جمهور بوده است و اما این سطح در زمان مذاکرات تیم جدید هستهای ایران با گروه 1+5 بسیار پایین تر آمده است.
روحانی در جریان رقابتهای انتخاباتی در گفتوگوی ویژه خبری شبکه دو سیما با اشاره به مذاکرات هستهای در دورهای که او مسئولیت آن را برعهده داشت، گفت: «ما آن زمان برای اینکه به اهداف برسیم با وزرا مذاکره میکردیم، کمکم رفتیم با روسا مذاکره کردیم؛ رفتیم با شیراک مذاکره کردیم، رفتیم با شرودر مذاکره کردیم تا به جایی رسیدیم. امروز هم این کار باید انجام شود. امروز مذاکرات در حد مدیرکل پنج کشور است... ما باید مذاکرات را به سطح وزیر برسانیم، ما باید برسانیم به سطح روسا، این کار شدنی است.»
مذاکرات ایران در زمان مدیریت سعید جلیلی با گروه پنج بعلاوه یک به سرپرستی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و معاونان سیاسی وزارت خارجه پنج کشور عضو دائم شورای امنیت به همراه آلمان برگزار می شد.
رقابت، این دو دبیر شورای عالی امنیت ملی تا روزهای پایانی انتخابات ریاست جمهوری ادامه داشت و حتی پای این اختلافات سیاسی، به فیلمهای تبلیغاتی این دو نامزد باز شد و آنان سعی کرد در فیلمهای تبلیغاتی به دفاع از عملکرد خود و انتقاد از رقیب بپردازند.
24 خرداد، که بسیاری آن را رفراندوم میان روحانی و جلیلی میدانستند با پیروزی شیخ دیپلمات به پایان رسید و حسن روحانی بعد از 8 سال دوری از پرونده هستهای و سیاست خارجی بازهم وارد این عرصه شد و این بار با یک تفاوت بزرگ که وی دیگر رئیس جمهور ایران بود و مسئول مستقیم پرونده هستهای ایران بعد از مقام معظم رهبری.
مواضع نزدیک ولایتی در جریان انتخابات ریاست جمهور به رئیس جمهور جدید ایران، باعث شده بود که بسیاری این تصور را در ذهن بپرورانند که دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کنند پرونده هستهای ایران، وزیر خارجه دولتهای میرحسین و هاشمی رفسنجانی است. تصوری که نه ولایتی آن را تایید کرد و نه روحانی آن را تکذیب.
گمانه زنیها در مورد پرونده هستهای ایران و دبیرشورای عالی امنیت ملی ایران ادامه داشت تا زمانی که خبری تمام کارشناسان سیاسی را غافلگیر کرد و رئیس جمهور جدید ایران تصمیم گرفت بعد از 10 سال پرونده هستهای ایران را از شورای عالی امنیت ملی به وزارت خارجه و وزیر دیپلمات آن یعنی محمد جواد ظریف بسپارد.
ظریف که یک دیپلمات کارکشته در عرصه سیاست بین الملل بود و در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی به مدت 5 سال به عنوان نماینده دائم ایران در سازمان ملل فعالیت میکرد. بسیار از کارشناسان غربی ظریف را یک دیپلمات برجسته و آشنا به فنون مذاکره میدانستند و اعتقاد داشتند او در جهت مقابل سعید جلیلی است. سولانا مسئول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا، سخت ترین کار دنیا را مذاکره با سعید جلیلی میدانست.
ظریف در اولین روزهای حضور خود در وزارت خارجه در یک برنامه زنده تلویزیونی گفت:« باید این واقعیت را درک کنیم و دیگران را هم وادار به درک آن کنیم که سیاست خارجی عرصه بازی با حاصل جمع مثبت است و بازی برد - برد است. مردم ایران از حقوقشان نخواهند گذشت و هیچ دولتی هم نمیتواند از حقوق مردم بگذرد، اما میخواهیم به دنیا نشان دهیم که هیچ تهدیدی از جانب ایران وجود ندارد . »
این سخنان ظریف با استقبال طرفهای غربی مذاکرات هستهای قرار گرفت و آنان انتخاب ظریف و سخنان وی را گام به جلو پرونده هستهای ایران میدانستند. آلن ایر، سخنگوی فارسیزبان وزارت خارجه آمریکا، در واکنش به انتقال مسئولیت مذاکرات هستهای از شورای عالی امنیت ملی ایران به وزارت خارجه، اظهار داشت: اگر تهران راه تعامل را برگزیند، واشینگتن را شریکی مشتاق خواهد یافت .
آلن ایر، درباره انتقال مسئولیت مذاکرات اتمی به وزارت خارجه ایران گفت : «ما این گزارشها را دیدهایم و بار دیگر تأکید میکنیم که امیدواریم دولت ایران به طور محتوایی با جامعه جهانی برای رسیدن به یک راهحل دیپلماتیک به مسئله برنامه هستهای تعامل کند و همینطور با آژانس در تحقیقاتش به طور کامل همکاری کند»
وزیرخارجه ایران که حضور فعالی نیز در صفحه اجتماعی به ویژه فیس بوک دارد، اعلام کرد در آینده و در مقر سازمان ملل با اشتون وگروه 1+5 دیدار و بر سر مسئله هستهای ایران با آنها گفتوگو خواهد کرد.
با نزدیک شدن به حضور حسن روحانی در سازمان ملل، محمد جواد ظریف به عنوان وزیر خارجه ایران، چند روز قبل از رئیس جمهور راهی نیویورک شد و در روزی که شیخ دیپلمات راهی مقر سازمان ملل شد با طرفهای غربی خود وارد مذاکره شد. در جریان مذاکرات ظریف، اشتون که در مقر سازمان ملل برگزار شد، مقرر شد که در روز پنجشنبه و در حاشیه اجلاس سازمان ملل، وزرای خارجه کشورهای 1+5 و تیم ایران بر سر موضوع هستهای ایران بر سر یک میز بنشینند.
جان کری وزیر خارجه آمریکا، ویلیام هیگ وزیر خارجه انگلیس، فرانسوا اولاند وزیر خارجه فرانسه، گیدو وستروله وزیر خارجه آلمان، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه و وانگ یی وزیر خارجه چین در این نشست به همراه کاترین اشتون حضور خواهند داشت . همچنین در این نشست محمدجواد ظریف وزیر خارجه، سیدعباس عراقچی معاون حقوقی و بینالملل وزیر خارجه، مجید تختروانچی معاون اروپا و آمریکای وزیر خارجه، امیرحسین زمانینیا ترکیب تیم مذاکره کننده ایران را تشکیل میدهند .
بدین ترتیب به نظر میرسد که بعد از گذشت 8 سال بازهم پرونده هستهای ایران در مسیری که حسن روحانی در زمان دبیرشورای عالی امنیت ملی خود، پیگیری میکرد افتاده است و وزرای خارجی کشورهای درگیر در پرونده هستهای ایران وارد این مذاکرات شدند تا تصمیمات از سطح معاونین وزیر به سطح خود وزیر ارتقا پیدا کند که این امر موجب این خواهد شد، که تصمیمات در این مذاکرات با سریع ترین زمان ممکن و بدون واسطه گرفته شود.
بسیاری از کارشناسان معتقد هستند که دولت روحانی با مدیریت محمد جواد ظریف، میتواند پرونده هستهای ایران را با کمترین هزینه به سرانجام برساند. رئیس جمهور ایران معتقد است حل مسئله هستهای و رفع تحریمهای کشورهای غربی علیه ایران میتواند مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم را حل کند.
دیدگاه تان را بنویسید