زیباکلام: روحانی به شدت نگران است جایگاه و اعتمادی که نزد رهبری پیدا کرده را از دست ندهد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، روزنامه اعتماد در یادداشتی به قلم صادق زیباکلام نوشت: خیلیخیلی سالها قبل یعنی چند ماه بعد از کودتای 28 مرداد سال 32، مرحوم دکتر علی امینی که در کابینه سپهبد زاهدی سمت وزیر امور اقتصاد و دارایی را برعهده داشت، ماموریت مذاکرات با مجموعهیی از کمپانیهای نفتی امریکایی، انگلیسی، هلندی و ایتالیایی را بعد از کودتا برعهده داشت که به نام کنسرسیوم معروف بودند. حاصل چندین روز مذاکره با کنسرسیوم عقد قرارداد جدیدی بود که عملا جایگزین قرارداد 1933 میشد که رضاشاه آن را با انگلیسیها بسته بود و در جریان نهضت ملی نفت آن قرارداد از سوی ایران فسخ شده بود. علی امینی در بازگشت مورد انتقادات زیادی از جانب ملیون یعنی اپوزیسیون رژیم شاه و حتی شماری از نمایندگان مجلس و سناتورها قرار گرفت. امینی در پاسخ به همه آن انتقادات جملهیی گفت که مصداق حال امروز سخنرانی آقای روحانی در نیویورک است. مرحوم دکتر امینی در پاسخ به همه انتقادات گفت: «نه آن مقداری بود که میخواستیم بلکه مقداری بود که میتوانستیم.» به عبارت دیگر، دکتر امینی به مخالفان و منتقدان قراردادش با کنسرسیوم پاسخ میداد که من هم به ضعفهای آن قرارداد واقفم.
من هم میدانم که این ماده اگر به صورت دیگری نوشته میشد، منافع خیلی بیشتری برای ایران دربر میداشت اما نمیتوانستیم. روحانی هم خیلی چیزها داشت که بگوید، او هم میتوانست مطالبی بگوید که برای امریکاییها تلخ و سنگین باشد، او هم میتوانست مطالبی بگوید که برای خیلی از ایرانیها تلخ و سنگین باشد، او هم میتوانست مطالبی را در سخنرانیاش در صحن علنی مجمع عمومی سازمان ملل عنوان کند که خیلی از ایرانیها را به وجد آورد؛ او هم میتوانست... اما روحانی میدانست که اصولگرایان تندرو در داخل کشور با همه وجود دارند به سخنرانیاش در تهران گوش میکنند که از همان درگاه وی را آماج حملات و انتقادات قرار دهند، بنابراین مجبور بود دست به عصا حرکت کند. هیچکس نمیداند که روحانی برای آن 15 دقیقه سخنرانی در چه فشار روحی به سر میبرد، که چه بگوید و چه نگوید. اگر خیلی تند میرفت قطعا عدهیی در داخل و خارج را خوشحال میکرد. اما در مقابل باید در بازگشت با اصولگرایان طرف میشد. اگر خیلی کند میرفت و صرفا حسب خوشایند اصولگرایان در تهران سخن میگفت، اگرچه در بازگشت آنها برایش فرش قرمز میانداختند، اما در عوض خیلی از طرفداران داخلیاش را
ناامید ساخته بود. بنابراین او نمیخواست این اتفاق هم بیفتد. در اینگونه موارد اشکالی یا خطری که وجود دارد آن است که فردی که در جایگاه حساس روحانی قرار گرفته، هر دو طرف را از دست بدهد. مثلا روحانی جوری سخن میگفت که هم غربیها و طرفدارانش را ناامید میکرد و هم اصولگرایان تندرو را. اما این اتفاق نیفتاد. اگرچه او حاضر نشد با اوباما ملاقات کند اما این را به گونهیی بیان کرد که اسباب کدورت و سوءتفاهم در طرف مقابل پیدا نشد. در واقع روحانی علت مخالفتش را با دیدار با اوباما اینگونه القا کرد که مایل هست با وی ملاقات کند اما از امریکاییها خواست شرایط حساس او را هم در نظر بگیرند. از همه اینها که بگذریم روحانی در تمام مدتی که در نیویورک بود سه نکته اساسی را فراموش نکرده بود. نکته اول اینکه او چهار سال دیگر باید با اصولگرایان سر کند. او زمستان سرد و پربرف و گردنههای مرتفع دارد که باید ظرف چهار سال آینده از آنها عبور کند و نمیتواند اصولگرایان را در برابر خودش به خط کند. نکته دوم آن بود که به نظر میرسد رهبری به وی اطمینان و اعتماد زیادی نشان دادهاند. نرمش قهرمانانه «دقیقا» حمایت رهبری از روحانی در مقابل تندروها بود
که مانع وی نشده، بگذارند کارش را انجام دهد. یا نفس اینکه رهبری موافقت کردند که مذاکرات هستهیی با 1+5 از شورای عالی امنیت ملی برود به وزارت خارجه بدون موافقت ایشان غیرممکن بود. اینکه روحانی میگوید «از اختیارات نامحدود برخوردارند» در حقیقت به اتکای آن اعتماد و اطمینان است. روحانی بهشدت نگران است که این جایگاهی را که در نزد رهبری پیدا کرده از دست ندهد و بالاخره نکته سوم آن است که روحانی میداند مشکلات با امریکاییها قرار نیست یک شبه حل شود. بنابراین همه حواسش جمع بود که در مذاکره بلندمدت با امریکاییها را نبندد. مجموعه این سه عامل فضای سخنرانی روحانی در نیویورک را تشکیل میدادند. بررسی و تجزیه و تحلیلی که از محتوای سخنرانی و رفتار وی در نیویورک میخواهیم بنماییم باید در پرتو این سه نکته باشد. در عین حال این نکته ظریف را هم نباید فراموش کنیم که طی هشت سال گذشته، با شروع سخنرانی رییسجمهور ایران بسیاری از سران کشورهای غربی سالن سخنرانی را ترک میکردند.
دیدگاه تان را بنویسید