اختلافات مجلس و دولت در گذر تاریخ/جدول

بنی صدر کار خود را در مقابل مجلسی آغاز کرد که تمام قد مخالف رئیس جمهور بود و این اختلاف در ماجرای معرفی نخست وزیر به خوبی نمایان شد و مجلس اول بر خلاف میل رئیس جمهور، شهید رجایی را به عنوان نخست وزیر معرفی کرد.

اختلافات رئیس جمهور و مجلس به جایی رسید که مجلس اول، رئیس جمهور را از سمتش عزل کرد.

مهم‌ترین اختلافات رئیس جمهوری با مجلس بر سر معرفی نخست وزیر به ویژه در دوره دوم ریاست جمهوری حضرت‌آیت‌الله خامنه‌ای بود. این اختلافات با پیام امام خمینی(ره) به پایان رسید و رئیس جمهور با تبعیت از نظر ولی فقیه، مهندس موسوی را به عنوان نخست وزیر برای بار دوم به مجلس معرفی کردند.

هاشمی رفسنجانی که خود عهده دار ریاست سه مجلس متفاوت در تاریخ جمهوری اسلامی بود راه و روش برخورد با مجلس را می‌دانست و تمام تلاش خود را می‌کرد که رابطه مناسبی با مجلس داشته باشد.

یکی از اختلافات هاشمی و مجلس سوم، وزارت کشور محتشمی پور بود. مجلس خواستار ادامه کار این وزیر کشور دولت موسوی بود ولی هاشمی عبدالله نوری را به عنوان وزیر کشور معرفی کرد و این چندان به مذاق مجلس چپ آن زمان ایران خوش نیامد.

رای ندادن به وزارت محسن نوربخش و مخالفت با بخشی از تصمیمات اقتصادی دولت از مهم‌ترین اختلافات دولت هاشمی با مجلس چهارم بود.

حضور کارگزاران در انتخابات مجلس پنجم و حضور همفکران هاشمی در این مجلس، توانست مجلسی همراه در کنار دولت بسازد و رئیس جمهور مشکل چندانی با مجلس پنجم نداشته باشد.

خرداد 76 رئیس مجلس پنجم و وزیر ارشاد سابق در انتخابات ریاست جمهوری به رقابت با هم پرداختند و خاتمی توانست با 20 میلیون را به ریاست قوه مجریه برسد. خیلی ها تصور می‌کرد که با پیروزی خاتمی و شکست ناطق نوری ، مجلس رسما به رقیب دولت تبدیل شود اما رعایت اخلاق توسط رئیس مجلس و همچنین مجلس پنجم باعث شد که خاتمی برای تمام وزرایش از مجلس رای اعتماد بگیرد. تنها مشکل خاتمی و مجلس پنجم استیضاح وزیر کشور بود.

با برگزاری مجلس ششم، اصلاح‌طلبان توانستند به مجلس راه پیدا کنند و دولت و مجلس با هم، هم صدا شدند. در این زمان بیشترین مشکلات بین مجلس و شورای نگهبان بود تا مجلس و دولت.

مجلس هفتم، که با شعار اصول‌گرایی کار خود را آغاز کرد و با توجه به هم‌زمانی با سال آخر دولت و توصیه مقام معظم رهبری، این مجلس تنها خرم وزیر راه را استیضاح کرد و با طرح تثبیت قیمت‌ها دست دولت را برای هر حرکت اقتصادی بست.

با پایان کار دولت خاتمی و روی کارآمدن محمود احمدی‌نژاد، همگان تصور می‌کردند که مجلس و دولت با همراه هستند. اما در جلسه رای اعتماد به وزرا احمدی نژاد مشخص شد که چندان این دو قوه با هم همراه نیستند. البته مجلس هفتم در سال پایانی خود با دولت بسیار همراهی کرد در این میان حداد عادل نقش بسیاری در همراهی مجلس با دولت داشت.

مجلس هشتم نیز با درگیری با دولت کار خود را آغاز کرد.

یکی از اختلافات شدید دولت و مجلس، استیضاح کردان و ماجرای مدرک تقلبی این وزیر کشور دولت نهم بود که رئیس جمهور حتی حاضر نشد در این جلسه شرکت کند.رئیس جمهور در یکی از گفتگوها خود مجلس را در راس امور نداست وتفسیر جدید از جمله معروف امام خمینی(ره) که مجلس را در رأس میدانستند، ارائه کرد.

احمدی نژاد در گفت‌وگو با رسانه‌دولت در مورد راس امور بودن مجلس گفت: که این جمله مربوط به زمانی است که در ایران ، نظام پارلمانی حاکم بود و اکنون که پست نخست وزیری حذف شده ، قوه مجریه ، قوه اول کشور است.و این تفسیر جدید سبب شد که مجلس تمام قوای خود را جمع کند و به پاسخ‌گویی به رئیس جمهور بپردازد.

ادغام وزراتخانه‌ها و سرپرستی رئیس جمهور بر وزارت نفت از دیگر اختلافات مهم دولت و مجلس در آن زمان بود.

مجلس هشتم و دولت دهم یک اتفاق تاریخی را در جمهوری اسلامی رقم زدند و مجلس اصول گرای مجلس هشتم از رئیس جمهور را برای سوال به مجلس فراخواندند. اما رئیس جمهور به مجلس آمد و با طنز جلسه سوال را برگزار کرد و رفت.

با پایان مجلس هشتم و آغاز مجلس نهم طرفدارن دولت سعی کردن حداد عادل را به عنوان رئیس مجلس انتخاب کنند اما در این کار موفق نبودند و علی لاریجانی رئیس مجلس هشتم و یکی از مخالفین طرح‌ها اقتصادی دولت به ریاست مجلس نهم رسید.

رئیس مجلس و دولت، وارد درگیری‌ها لفظی با هم شدند و در آخر هم مجلس نهم، همچون مجلس هشتم رئیس جمهور را برای پاسخ گویی به مجلس فراخواند.

بدین ترتیب بازهم آتش اختلافات دولت و مجلس با این سوال برافروخته شد.