پایان عمر سیاسی در ایران
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
سید نعمت الله عبدالرحیمزاده:ی کی از اتفاقات قابل توجه و تا اندازهای بسیار عجیب در هفتههای گذشته، پخش خبری از عمر سیاسی بود که به نقل از حجت الاسلام ناطق نوری منتشر شد. اصل خبر این بود که ناطق نوری در سفر به شهرستان مینودشت استان گلستان و در یک جلسه دوستانه گفت: «به عنوان سردسته اصلاحطلبان به میدان نخواهم آمد؛ اگر در انتخابات ریاستجمهوری شرکت میکردم رای داشتم اما عمر سیاسی من تمام شده است». این خبر در کمتر از یک هفته با اطلاعیه دفتر آقای ناطق نوری تکذیب شد و به موضوع خاتمه داده شد اما اعلام این خبر به دو دلیل عجیب بود اول به خاطر شخص ناطق نوری و دوم اصل اعلام پایان عمر سیاسی آن هم از طرف خود گوینده. پایان عمر سیاسی در مورد شخص ناطق نوری عجیب است چون او بعد از یک دوره طولانی مدت حاشیه نشینی سیاسی، بعد از انتخابات 24 خرداد و پیروزی حسن روحانی تازه مجال جدی برای ورود به عرصه سیاسی پیدا کرد و نظر غلامحسین کرباسچی در مورد سرلیستی ناطق نوری از سوی اصلاحطلبان در انتخابات آینده مجلس هم تاییدی بر این امر بود. هر چند که حسین مرعشی آن حرف کرباسچی موضع شخصی او نه نظر کارگزاران به عنوان یک حزب دانست، اما
مطرح شدن نام ناطقنوری در جناحبندی سیاسی و تفسیرهای متعدد بعد به معنای واقعیت سیاسی جدید او است که با تفاوت کلی با قبل دارد و گویای ورود جدی او به عرصه سیاسی است. این واقعیت سیاسی در فضای بعد 24 خرداد ناشی از نقشی است که او در آن انتخابات داشت و یکی از عواملی شد تا روحانی پیروز شود. این نقش تاثیرگذار از ناطقنوری نمیتوانست نگرانی بعضیها را در هر دو جبهه اصلاحطلب یا اصولگرا ایجاد نکند و شاید انتشار آن خبر و تفسیرهای بعدی هم بیشتر به واسطه این نگرانیها بود تا واقعیت امر. بنابر این، ناطقنوری بعد از 24 خرداد دور تازهای از عمر سیاسی خود را شروع کرده و باید دید که برای این دور تازه به دنبال چه قدر و قامتی است؛ دبیر کلی جبهه خط امام و رهبری، سر لیستی اصلاحطلبان یا به طور کلی مجلس و ریاست بر آنها. در برابر این گزینهها یک گزینه دیگر هم هست که نه فقط ناطقنوری، بلکه بسیاری از سیاستمداران در ایران خواسته یا ناخواسته درگیر آن بودهاند و خواهند بود. این گزینه تحت هیچ نامی از وکیل، وزیر، رییس جمهور و هر نام سیاسی دیگر قرار نمیگیرد و در واقع گزینهای بینام است اما در واقع امر، مسلط بر هر گزینه بانام و
شناسنامهداری است. ظاهر این گزینه در حاشیهنشینی است اما باطن آن در فعالترین کنش سیاسی است تا آنجا که وکیل و وزیر و هر عنوان سیاسی دیگر متاثر از اراده و فعالیت آن است. نمونههای بسیاری برای این گزینه قابل ذکر است که یکی از آنها مرحوم حبیبالله عسگراولادی بود. جالب اینجا است که فوت عسگراولادی درست در زمان نقل و تفسیر عمر سیاسی ناطقنوری اتفاق افتاد و حداقل نشانهای بر این بود که عمر سیاسی یک فرد به اخبار و تفسیرهایی از این دست نیست. عمر سیاسی عسگراولادی با عمر فیزیکی او تمام شد و این نمونهای است از این واقعیت بنیادین در ایران که عمر سیاسی یک فرد در ساختار سیاسی ایران تنها با عمر فیزیکی او تمام میشود و حتی در مورد برخی بعد از عمر فیزیکی نیز و تا سالیان سال ادامه دارد که این موضوع در مورد معدود افراد صادق است. چه کسی میتواند منکر تاثیر عمر سیاسی عسگراولادی بعد از فوت او شود همچنان که نمیتوان منکر تاثیر مصدق، بازرگان و بسیاری افراد دیگر بعد از فوت آنها شد. واقعیت این است که فقدان تحزب در ساختار سیاسی ایران باعث میشود تا نتوان نقطه پایانی بر عمر سیاسی مردان سیاست گذاشت. اگر تحزب در این ساختار مبنایی داشت
آن گاه میشد گفت که فردی دورهای از فعالیت سیاسی را پشت سر بگذارد و با تمام شدن آن دوره عمر سیاسی او نیز تمام شود. این الگو در کشورهایی مثل آلمان، فرانسه یا بریتانیا دیده میشود اما ساختار سیاسی ایران بر مبنای این الگو نیست. همین امر باعث میشود تا دکتر ابراهیم یزدی حتی با کهولت سن باز رهبری نهضت آزادی را به عهده داشته باشد و البته سایه مرحوم مهدی بازرگان بر رهبری او احساس شود و در این طرف، محمد نبی حبیبی با وجود کهولت سن باز سمت دبیر کلی حزب موتلفه اسلامی را به عهده دارد و دبیر کلی او نیز متاثر از عسگراولادی نیست که جایش را به حبیبی داد تا در مرتبهای بالاتر دبیرکلی جبهه خط امام و رهبری را به عهده بگیرد. به هر حال، ساختار سیاسی ایران به صورتی است که مرد سیاسی در آن میتواند با رسیدن به حدی از نفوذ و تاثیر، عمر سیاسی خود را به صورت مادامالعمر تضمین کند و حتی بعد از مرگ فیزیکی هم تاثیرش ادامه داشته باشد. ناطقنوری یکی از آن کسانی است که در 24 خرداد به این مرحله رسید و دیگر نمیتوان به راحتی از پایان عمر سیاسی او گفت خواه در قامت دبیرکلی جبهه خط امام و رهبری باشد یا ریاست مجلس یا هر سمت دیگری.
دیدگاه تان را بنویسید