باوند : برای توافق ژنو مصوبه مجلس لازم نیست
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
آیا تغییری در استراتژی هستهای ایران پدیده آمده است؟ حدود 7 یا 8 سال پیش استراتژی ایران در سیاست خارجی و از جمله مذاکرات مربوط به انرژی هستهای تهاجمی مبتنی بر تهدیدزدایی و نگاه به شرق بیان شد که نخستین بار در آژانس بینالمللی انرژی اتمی مطرح شد. پیش از آن آخرین قطعنامه صادر تعلیق غنیسازی به صورت موقت و تا زمان احراز صلحجویانه بودن فعالیتهای هستهای ایران را خواستار شده بود. با اعلام این استراتژی و شعارهای دولت وقت شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با صدور قطعنامهای سنگین خواستار توقف کامل و «تعلیق دائمی» فرآیند فعالیتهای هستهای ایران شد.
آیا آژانس میتوانست ممنوعیت مطلق را بخواهد؟ پیمان NPT و پادمان و پروتکل الحاقی با هدف کنترل و نظارت بر فعالیتهای هستهای تدوین شده، اجرا میشوند. هر دو کشور دارنده و دریافتکننده انرژی هستهای مکلف به اجرای آن هستند تا امکان دسترسی به سلاح هستهای نیابند. اما قطعنامه شورای حکام آژانس تصمیمات فراتر از NPT با ادعای عدم اعلام برخی فعالیتهای هستهای ایران و بروز تردید و عدم اعتماد در گذشته را در بر میگرفت که در نهایت پرونده به شورای امنیت فرستاده شد.
عملکرد شورای امنیت در این باره چگونه بوده است؟ با شرایط پیش گفته شورای با صدور یک بیانیه و 4 قطعنامه از ایران خواست تا درخواست آژانس مبتنی بر توقف غنیسازی اورانیوم را بپذیرد. بدیهی است حیطه اختیار و تصمیمگیری شورای امنیت فراتر از NPT است که ناظر به انتقال تکنولوژی هستهای است. گواینکه قطعنامههای شورای امنیت سیستم موشکی - که میتواند سلاح هستهای را حمل کند- و سیستمهای متعارف دفاعی را هم مشمول تحریم نمود. همچنین در قطعنامههای بعدی شورا بازرسی فرودگاهها و بنادر و در قطعنامه چهارم بازرسی در دریای آزاد پیشبینی شد که این موضوع درباره کرهشمالی با وتوی چین و موضع روسیه رخ نداده بود اما درباره ایران، چین و روسیه هم آن را تجویز و تأیید کردند. در واقع شورای امنیت برداشتن تحریمها را مستلزم پذیرش درخواستهای آژانس از ایران دانست. در کنار این تحریمها، تحریمهای یکجانبه مضاعف آمریکا، اتحادیه اروپا، استرالیا، نیوزیلند و ژاپن هم آغاز و اعمال شد. حتی به یاد دارید که هنگامی که تحریمهای مشهور به داماتو (سناتور آمریکایی) درباره انرژی و معاملات مربوط به آن سوی آمریکاییها اجرا شد، اتحادیه اروپا آن را مغایر حقوق بینالملل، توافقات سازمان تجارت جهانی، فراسرزمینی و دخالت در امور داخلی کشورها دانست. گواینکه توتال در ایران جانشین شرکتی آمریکایی شد و «رویال داچ شل» نیز به ایران آمد.
تحولات داخل ایران در تحقق چنین شرایطی و امضای توافقنامه تأثیر تعیینکننده داشت؟ رأی مردم به نامزدی که وعده تنشزدایی در سیاست خارجی و انجام گفتوگوهای سازنده را با کشورها در هر مکان و زمان داد، دیدگاه اکثریت مردم را بیان کرد. نظام هم این واقعیت را میدانست و با نویدی که دکتر روحانی در اجلاس سازمان ملل متحد برای برون رفت از وضعیت پیشین :.7
دیدگاه تان را بنویسید