کد خبر: 95728
تاریخ انتشار :

حقوق شهروندی؛دغدغه قانونی دولت یا ژست سیاسی!/ روحانی «جسارت» قانونی کردن منشور حقوق شهروندی را خواهد داشت؟

حقوق شهروندی؛دغدغه قانونی دولت یا ژست سیاسی!/ روحانی «جسارت» قانونی کردن منشور حقوق شهروندی را خواهد داشت؟
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

به گزارش نامه نیوز، «من اگر بار مسئولیت امور اجرایی کشور را برعهده بگیرم منشور حقوق شهروندی را تدوین می‌کنم و معتقدم باید احساس برابری میان تمام مردم برقرار باشد.» این اولین اظهارنظر رسمی شیخ حسن روحانی در اولین همایش انتخاباتی‌اش پیش از خرداد 92 بود، آنجا که وی صراحتا تدوین حقوق شهروندی را در کنار دیگر برنامه های خود رونمایی کرد. روحانی حقوقدان اما بعد از رسیدن به ریاست پاستور، بر وعده انتخاباتی خود باقی ماند و در فاصله زمانی 100 روزه عمر دولتش خبر انتشار پیش نویس منشور «حقوق شهروندی» از سوی معاونت حقوقی دولتش را اعلام کرد و گفت«هنوز درباره آن نظر نداده تا ابتدا مردم نظرات خود را درباره آن بگویند.» پیش‌نویس غیررسمی منشور حقوق شهروندی که توسط معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری تهیه شده، در سه‌فصل شامل 15ماده و 147بند است که 141بند از آن صرفا به ماده 3 این منشور اختصاص دارد. دسترسی آزاد به اطلاعات، آزادی حق بیان،‌ اندیشه و مطبوعات و ممنوعیت تفتیش عقاید، حمایت قانونی از هویت قومی و فرهنگی، احترام به حریم خصوصی افراد و ممنوعیت تفتیش بدون مجوز از حریم خصوصی افراد، حق مشارکت شهروندان در سرنوشت اجتماعی، حقوق زنان، کودکان و کهنسالان، آسایش، رفاه، حمایت و تامین اجتماعی، عدالت قضایی و حق شهروندی از مهم‌ترین و قابل بحث‌ترین سرفصل‌های این منشور است. بر اساس این منشور همچنین معاونت حقوقی رییس‌جمهوری به عنوان ناظر به اجرای این بخشنامه تعیین و موظف شده است تا هر سه ماه یکبار به هیات وزرا از چگونگی اجرای آن گزارش دهد. بنا به اظهارنظر کارشناسان حقوقی این منشور دربر دارنده برخی اصول قانون اساسی ایران که حقوق ذاتی انسان‌ را شامل می شود، موادی از قانون مدنی و موارد دیگری که از نظر حقوق اسلام برای انسان‌ها محترم شمرده شده است. چه آنکه در فصل سه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با عنوان «حقوق ملت» طی 24ماده به تشریح حقوق و آزادی های ملت پرداخته شده است. از سوی دیگر مجلس شورای اسلامی در بند صد قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، دولت را موظف کرد تا منشور حقوق شهروندی را تنظیم و به تصویب مراجع ذی ربط برساند. اما این مهم توسط دولت های نهم و دهم به انجام نرسید. حسن روحانی ولی قبل و بعد از انتخاب شدن به عنوان رییس جمهور، بر تحقق حقوق شهروندی به عنوان یکی از اهداف مهم دولت یازدهم تاکید کرده است. شهروندی به معنای برخوردارشدن از مجموعه ای از حقوق و همچنین متعهدشدن به تکالیفی است؛ برخورداری از حقوق اساسی، حقوق سیاسی به معنای حق مشارکت در فرآیندهای سیاسی، حقوق اجتماعی به معنای حقوق اقتصادی و برخورداری از حداقل های زندگی در عرصه اجتماعی، از جمله حقوق شهروندی است. در همین راستا طی هفته جاری و به دنبال تنظیم پیش‌نویس منشور حقوق شهروندی از سوی دولت،‌ دیده‌بان حقوق بشر در نامه‌ای خطاب به حسن روحانی رییس‌جمهور کشورمان از وی به دلیل در اولویت قرار دادن حقوق بشر در برنامه کاری‌اش قدردانی کرد. در همین راستا در جدول زیر مروری گذرا بر مهمترین اظهارنظرها پیرامون پیش نویس منشور حقوق شهروندی دولت یازدهم شده است؛

اسامی

سمت

اظهارنظر پیرامون منشور حقوق شهروندی دولت یازدهم

افروغ، عماد

رییس کمیسیون فرهنگی مجلس هفتم

*این منشور حاوی نقاط قوتی هم هست که مهم‌ترین نقطه قوت آن توجه به حقوق شهروندی به ویژه تکالیف دولت در این باره به مثابه «برنامه و خط‌مشی دولت» در چارچوب «قانون اساسی»، «شرع مقدس اسلام» و سایر «قوانین و مقررات» است.

*این منشور با حضور یک‌تنه دولت میسر نمی‌شود و برای برآورده شدن این توقعات نیازمند حضور همزمان سه قوا و قانون شفاف و نگرشی ویژه به مقوله حقوق شهروندی خواهیم بود.

*اندیشمندان و روشنفکران وظایف‌شان را انجام داده‌اند حالا نوبت به این رسیده که حقوق شهروندی در جامعه به نقد گذاشته شود که پیش‌زمینه آن هم داشتن جسارت است. برای اجرای حقوق شهروندی باید جسارت به خرج داد.

امین‌زاده، الهام

معاون حقوقی رییس جمهور

*منشور حقوق شهروندی، پز سیاسی نیست. ضمانت اجرایی این سند هم در بخش آخر سند آمده است.

* پیگیری حقوق شهروندی دغدغه بسیاری از افراد است. در همین راستا، با کمک قانون عادلانه می‌توان در جهت رعایت اخلاق، آزادی‌ها و برادری‌ها گام برداشت و تبغیض‌ها را از بین برد و این موضوع ما را به توجه به حقوق شهروندی رهنمون می‌کند.

بت کلیا، یوناتن

نماینده آشوریان مجلس

* آقای روحانی پیش از این گفته بودند که اقلیت‌های دینی متعلق به این کشور هستند و باید از وجود آنها استفاده کرد. من بر همین اساس از ایشان خواستم که در جهت تدوین قانون حقوق شهروندی، مشاورینی را از جوامع اقلیت‌های دینی در همین راستا انتخاب کنند.

پورمحمدی، مصطفی

وزیر دادگستری

* دولت اصرار به رعایت حقوق شهروندی دارد، دولت تلاش دارد که حقوق شهروندان را مطابق قانون رعایت کند. این منشور برگرفته از قوانین فعلی است. این منشور قوانین را دسته بندی و منظم کرده است.

* پیش‌نویس منشور حقوق شهروندی ایرادات زیادی دارد، دولت ادعای کامل بودن این پیش‌نویس را ندارد و این پیش‌نویس نیاز به کامل شدن دارد.

* یک بحث اساسی داریم و آن اینکه عمده مطالب در قانون اساسی و قوانین دیگر وجود دارد و اینها باید مستندسازی شوند. شاید برخی موارد نیز به قانون یا مصوبه دولت نیاز داشته باشد و در هر صورت باید اینها را تعقیب کنیم تا انجام شود.

خرم، علی

نماینده پیشین ایران نزد سازمان‌های بین‌المللی

* اگرچه برای اولین بار نیست که این منشور تعریف می‌شود و در گذشته نیز در طی 20 سال این مفهوم در موارد گوناگون از سوی مراجع مختلف عرضه شده است ولی اولین بار است که به عنوان یک تعهد از سوی دولت و رئیس قوه مجریه اعلام می‌شود .

* مفاد منشور حقوق شهروندی برگرفته از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، منشور ملل متحد و کنوانسیون‌های بین‌المللی حقوق مدنی- سیاسی، حقوق اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی است که بومی شده و بر روی برخی ابعاد تکیه بیشتری صورت گرفته و به جزئیات پرداخته است و بر برخی هم ممکن است گذرا عبور کرده باشد. ایران به هر دو کنوانسیون در سال 1354 پیوسته و در مجلسین وقت این پیوستن به تصویب رسید.

رحمانی فضلی، عبدالرضا

وزیرکشور

* احقاق حقوق شهروندی و تعیین خط و مشی آن در اولویت کاری وزارت کشور قرار دارد.

ره‌پیک، سیامک

عضو شورای نگهبان

* گفته شده یکی از اهداف تهیه منشور حقوق شهروندی، تجمیع بوده است، ادامه داد: اگر ما از گذشته تجربه‌ای داریم خوب است که این تجربه مورد استفاده قرار گیرد و چالش‌های گذشته تکرار نشود . ضمن آنکه همیشه باید از ابتکار، کار علمی و توسعه حقوق دفاع کرد باید بهترین راه‌حل، کم‌هزینه‌ترین و سریع‌ترین راه‌ها را پیگیری کرد.

رییسی، ابراهیم

معاون اول قوه قضاییه

* بحث حقوق شهروندی نباید صرف حرکت سیاسی و اجتماعی باشد. حقوق شهروندی باید از سوی دولتمردان مورد توجه قرار گیرد.

سلیمی نمین، عباس

مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران،

*آن چه که توسط معاونت حقوقی دولت تنظیم شده قطعاً اقدامی مناسب است و می تواند مبنای خوبی در جهت شفاف سازی حقوق شهروندان در نظام اسلامی باشد .

* منشور حقوق شهروندی بیشتر یک ژست سیاسی است و این اقدام در دولتهای گذشته نیز پیگیری شده بود، این اقدام متاسفانه در دولتهای گذشته نیز مورد غفلت قرار گرفت و بیشتر سعی شد از آن به بهره برداری سیاسی شود که دولت روحانی عزم بیشتری در این زمینه از خود نشان داده است.

عارف، محمدرضا

معاون اول دولت اصلاحات

* رعایت حقوق شهروندی باید به باور و اعتقاد مسئولان و مردم تبدیل شود. رعایت این حقوق صرفاً با بخشنامه و دستور امکان‌پذیر نیست.

فقفوری، محمدصادق

روحانیون نزدیک به احمدی‌نژآد

* نمی‌توان «منشور حقوق شهروندی» مورد نظر رئیس جمهور محترم را یک «ابتکار»! و یا «نوآوری»! در عرصه حقوق و تأمین حقوق شهروندان تلقی کرد.

* بیم آن می‌رود که اقدام مورد اشاره فقط در بستر یک حرکت سیاسی- تبلیغاتی به صحنه آمده باشد که پیش از آن نیز نمونه‌های مشابهی در دولت موسوم به اصلاحات داشته و «سیاسی» بودن آن- به جای محتوای حقوقی- برکسی پوشیده نیست. انتظار از دولت محترم آن است که به جای پرداختن به اینگونه مسائل جانبی و تبلیغاتی، بیشترین ظرفیت و تلاش خود را برای مقابله با مشکلاتی نظیر مسائل اقتصادی، تورم، گرانی، اشتغال و... به کار گیرد.

کشاورز، بهمن

رییس منتخب اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران

* تدوین منشور حقوق شهروندی امری مثبت است. مساله بسیار مهم جدی گرفتن حقوق شهروندی از جانب مردم به عنوان صاحبان حقوق و مجریان قانون به عنوان عاملان اجرای این حقوق است.

* مواردی در منشور حقوق شهروندی تصریح شده که ممکن است بتوان آثار آن را در اصول قانون اساسی یا مقدمه‌ آن پیدا کرد، یا برخی از اصول را با تفسیر به این مطالب تسری داد؛ اما بیان روشن و صریح این موارد در یک متن قطعا می‌تواند مفید باشد و باعث توجه بیشتر و ویژه به این مسایل شود، نظیر مطالب مربوط به آفرینش هنری، دانشجویان، دانشمندان، توسعه پایدار و ...

محسنی اژه‌ای

دادستان کل کشور/ سخنگوی قوه قضاییه

* در قوانین مختلف از جمله قانون اساسی به مصادیق زیادی از حقوق شهروندی اشاره شده و بی‌انصافی است اگر بخواهیم با حقوق شهروندی بازی سیاسی کنیم و از آن برای کار سیاسی بهره‌ ببریم.

* ما اول باید حق شهروندی را تعریف کنیم آن را مطابق قانون تدوین کنیم و مشخص کنیم که چه کسی قرار است آن را اجرا کند البته قوه قضاییه در تدوین منشور حقوق شهروندی نقشی نداشته اما اگر تمامی اقدامات ما با برنامه پیش برود بدون شک نتیجه‌بخش خواهد بود.

مطهری، علی

نماینده تهران در مجلس

* قطعا تحقق حقوق شهروندی به طور کامل دست دولت نیست. ما اصل تفکیک قوا را داریم و قوای سه گانه نمی​توانند در کار یکدیگر دخالت کنند. ولی دولت بویژه شخص رئیس جمهور پشتوانه رای مردم را دارد و با نیروی افکار عمومی خیلی کارها می​تواند بکند .

منتظری،

رییس دیوان عدالت اداری

* بخشی از این منشور را مطالعه کرده‌ام که به نظر خوب است، اما اشکالی که می‌توانم به آن بگیرم این است که این منشور باید ضمانت اجرایی داشته باشد و نباید تنها به صورت نوشتاری باشد.

مولاوردی، شهیندخت

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده

*دولت نیاز به همراهی و همفکری شهروندان دارند و شهروندان نیز مطالبات و خواسته‌هایی دارند که باید از طریق ما پیگیری کنند. آن قسمت از منشور که در حیطه کاری ما است بحث زنان و خانواده است که ما در این زمینه مطالبات خود را اعلام کردیم و از صاحب‌نظران و فعالین نهادهای مدنی خواستیم که نظرات خود را که می‌تواند راهگشایی برای ما جهت تکمیل این منشور باشد به ما اعلام کنند.

هاشم‌زاده هریسی، هاشم

رییس کمیته حقوق بشر مجلس خبرگان

* یکی از مشکلاتی که در زمینه‌ی حقوق شهروندی وجود دارد این است که مسایل حقوق شهروندی در بسیاری از قوانین به‌صورت پراکنده است و به علت قدیمی بودن آنها به فراموشی سپرده می‌شود .

*به نظرم این اقدام آقای روحانی اقدامی مثبت و قابل احترام است. چون مجموعه‌ی قوانین موجود در این رابطه را یکجا جمع کرده‌اند و همه‌ی آنها در یکجا برجسته‌سازی می‌شوند.

هاشمی رفسنجانی، اکبر

رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام

* در قانون اساسی که مصوّب مجتهدین خبرگان است و امضای امام راحل و مراجع را دارد و دوبار هم در رفراندوم به تأئید مردم رسیده، به حقوق کامل و آزاد مردم اشاره شده که باید رعایت شود .

* منشور حقوق شهروندی یادآوری اصول قانون اساسی است تا کسی با توجیهات امنیتی ، به مردم تهمت نزند و برایشان شنود نگذارد.

هاشمی شاهرودی، سیدمحمود

رئیس هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوا

* سند حقوق شهروندی، اهمیت دارد و باید از نظر فقها در تدوین متن نهایی سند استفاده کرد. همچنین باید دولت در زمنیه تنقیح قوانین و مقررات در این زمینه با دولت هماهنگ باشد.

هاشمی، فائزه

فعال سیاسی اصلاح‌طلب

* ب ه نظر می‌رسد منشور از جمله برنامه‌های دولت است که به آن خواهند پرداخت. منشور می‌تواند مانند سندچشم‌انداز و برنامه پنج ساله باشد.

* آنچه در منشور که مربوط به دادگاه‌ها و بازجویی و استراق سمع و... بود به زندانی‌ها مربوط است. کمبودهای منشور نیز احتمالا در اظهارنظرها و نظرات تکمیلی که توسط افراد ارسال خواهد شد کامل می‌شود. با توجه به شرایط سال 88 و مسائل موجود در روند دادگاه‌ها، احکام و شرایط زندانی‌ها بهتر این است که بر اساس اصول قانون اساسی یا همین منشور بازنگری بشود که فکر می‌کنم دیگر زندانی سیاسی نخواهیم داشت.

* منشور موضوعی اضافه بر قوانین ندارد. مخالفت با منشور مثل مخالفت با قانون است و نتیجه اش زیر سوال رفتن خودشان است.

هاشمی، محمد

حقوقدان

* نیازی به تدوین منشور حقوق شهروندی نیست و موارد حقوق شهروندی در قانون اساسی آمده است. در فصل سوم قانون اساسی بحث حقوق شهروندی به طور کامل مطرح شده است، قوانین مختلفی اعم از قانون مطبوعات، احزاب و ... را در جامعه داریم، ولی مهم این است که این‌ قوانین به درستی در جامعه اجرا شوند. دولت باید تدارکات لازم و نهادهای اجرایی و نظارتی را برای اجرای قوانین حقوق شهروندی در جامعه داشته باشد.

دیدگاه تان را بنویسید

 

نیازمندی ها