شورای امنیت سازمان ملل متحد
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
بر اساس ماده 24 منشور سازمان ملل، شورای امنیت یکی از ارکان اصلی سازمان ملل متحد است و مسئولیت اساسی حفظ صلح و امنیت بین المللی را به عهده دارد.
ترکیب شورای امنیت شورای امنیت شامل کشورهای محدودی است. اعضای شورای امنیت به دو دسته تقسیم میشوند: اعضای دایم و اعضای غیر دایم.
طیق ماده 23 منشور، شورای امنیت شامل 15 عضو سازمان ملل متحد است. چین، فراسه، روسیه، انگلستان و ایالات متحده آمریکا اعضای دایم شوارای امنیت هستند. اعضای دایم علاوه بر امتیاز حضور مداوم در شورا از امتیاز ویژه حق وتو برخوردارند.
اعضای انتخابی شورا توسط مجمع عمومی برای یک دورهٔ دوساله (که از ۱ ژانویه آغاز میشود) انتخاب میشوند. با این حال در نخستین انتخاب اعضای غیر دائم پس از افزایش عددی اعضای شورای امنیت از ۱۱ به ۱۵ عضو، ۲ عضو از ۴ عضو اضافه شده برای یک دورهٔ یک ساله انتخاب شدند. عضوی که از شورای امنیت خارج میشود بلافاصله نمیتواند انتخاب شود. هر سال، مجمع عمومی، پنج عضو جدید را انتخاب و جایگزین اعضای قدیمیتری که دورهٔ عضویتشان در ۳۱ دسامبر پایان مییابد، میسازد.
طبق ماده 23 منشور، مجمع عمومی در انتخاب اعضای غیر دایم در شورای امنیت باید معیارهای زیر را مورد توجه قرار دهد: 1- کمک به حفظ صلح و امنیت بینالمللی و سایر اهداف سازمان 2- توزیع عادلانه کرسیهای شورا از لحاظ جغرافیایی
تقسیم جغرافیایی اعضای غیر دایم شورای امنیت به شکل زیر است : - دولتهای آسیایی-افریقایی (5عضو) - دولتهای امریکای لاتین (2 عضو) - دولتهای اروپای شرقی (1 عضو) - دولتهای اروپای غربی (1عضو) - اقیانوسیه و سایر دولتها (کاندا، زلاندونو و ... یک عضو)
اعضای غیردایم شورای امنیت را هم اکنون آفریقای جنوبی، اندونزی، ایتالیا، بلژیک، بورکینافاسو، پاناما، کاستاریکا، کرواسی، لیبی و ویتنام تشکیل میدهند.
وظایف شورای امنیت:
1. مسئول اولیه حفظ صلح و امنیت بینالمللی 2. توصیه روشهای مسالمتآمیز حل و فصل اختلافات بینالمللی 3. تاسیس ارکان فرعی که برای انجام وظایف خود لازم میداند 4. توسل به قوه قهریه برای حفظ یا اعاده صلح در صورت لزوم 5. تنظیم برنامه برای تاسیس سیستمی برای هدفمندی استفاده از تسلیحات نظامی و نظارت بر آن 6. تحقیق، تجزیه و تحلیل هر وضعیتی که باعث افت جهانی یا افزایش تنش شود 7. فراخوانی اعضا برای اعمال کردن تحریمهای اقتصادی و سایر ابزارهایی که با توسل به زور ارتباطی ندارد در جهت جلوگیری یا توقف هر نوع تجاوز و عملی کردن تصمیمهای شورا 8. به کارگیری نظام قیمومت بینالمللی در صورت ضرورت در مناطق استراتژیک 9. تعیین وجود تهدید به صلح یا اقدام تجاوزکارانه و ارائهٔ توصیه دربارهٔ اینکه چه اقدامی باید صورت گیرد 10. دعوت از طرفهای مربوطه برای پیروی از اقدامات موقتی که برای پیشگیری از وخامت اوضاع ضروری یا مطلوب به نظر میرسد
نحوه اتخاذ تصمیم در شورای امنیت
در حالیکه سایر ارگانهای سازمان ملل فقط قادر به دادن توصیههایی به دولتهای عضو هستند، شورای امنیت قادر است تصمیمات لازم الاجرایی در چارچوب منشور ملل متحد اخذ و تمامی دولتهای عضو را متعهد به اجرای آن نماید. تصمیمات شورای امنیت تحت عنوان قطعنامه با رای اکثریت به تصویب میرسد. هر عضو شورای امنیت دارای یک حق رأی است. تصمیم در خصوص مسائل مربوط به نظامنامه و طرز کار با رأی مثبت ۹ دولت اخذ میشود.
به عبارت دیگر رایگیری در خصوص مسائل آیین کار، رأیگیری با اکثریت عددی است. در این رایگیری صرفاً وجود ۹ رای مثبت کافی است و نوع عضویت رایدهنده (دائمی یا غیردائمی) مورد توجه نیست. تصمیمگیری در خصوص سایر مسائل با اکثریت کیفی است. در اکثریت کیفی نوع عضویت رایدهنده مورد توجه است و هر پنج عضو دائم و حداقل ۴ عضو غیر دائم باید رای مثبت دهند تا موضوعی تصویب شود. همچنین منشور اعضای دائم را هنگامی که خود یک طرف اختلاف هستند از رأی دادن در خصوص تصمیمهایی که به موجب مندرجات فصل ۶ و بند ۳ از مادهٔ ۵۲ منشور اتخاذ میشود ممنوع کردهاست.
دیدگاه تان را بنویسید