جمعبندی جشنواره فیلم فجر / فیلمهایی خوب در غیاب کارگردانان بزرگ
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
زاون قوکاسیان*: امسال هم مثل هر سال با فرارسیدن فصل سینمای جشنواره فجر، این صدا بلند شد «باز فیلمها ضعیف است». در 30سال گذشته این جمله را یا بهتر بگویم مفهوم این جمله را بارها شنیدهام و گاهی من هم آن را تکرار کردهام اما امسال جملهای دیگر هم اضافه شد که از مدیریت تازهکار این دوره باید همین انتظار را هم داشت. خب، استدلال هم این است که طبعا تجربه ندارد اما به نظر من تنوع فیلمهای ارایه شده امسال همانهایی که به نمایش درآمدند که بعضی را دیدم و بعضی را نه، نشان میداد مدیریت امسال به این نکته توجه داشته و خواسته در سبد نمایش، فیلمهای متفاوتی را قرار دهد ولی این تفاوت نباید صرفا به تم فیلمها بسنده شود بلکه در تمام جشنوارهها حضور نسلهای متفاوت هم بدون شک هم جذابیت و هم تفاوت را آشکار میکند. عدم حضورکارگردانانی مانند؛ مسعود کیمیایی، بهرام بیضایی، بهمن فرمانآرا، حتی رخشان بنیاعتماد، کیومرث پوراحمد ومسعود جعفری جوزانی را چگونه باید نادیده گرفت و سکوت کرد.
و اما در مجموعه موجود «فرامرز قریبیان» با فیلم «گناهکاران» حضور دارد فیلمی که دغدغههای فرامرزقریبیان را از سینمای کلاسیک نشان میدهد قریبیان خود به نوعی به این بافت سینمایی علاقه دارد و از همین بافت آمده و تلاش کرده تمام ریزهکاریها و وسواس خود از این نوع سینما را در آخرین کارش به نمایش بگذارد، و به بیننده بگوید برای ارتباط با فیلمش به این نوع سینما باید علاقه داشته باشد ژانر نئو نوآر که علاقهمندی دو نسل پدر و پسر را به این ژانر سینمایی نشان میدهد.
و اما فیلم «هیس دختران فریاد نمیزنند»ساخته ارزشمند «پوران درخشنده» کارگردان قدیمی سینمای ایران یک ملودرام اجتماعی کاملا جذاب و تماشاگرپسند است. فقط از فیلم او این باقی میماند که ای کاش میشد فیلم او را کامل و ممیزی نشده دید. به نظر میرسد این بخشهای حذف شده به فیلم لطمه زده و پایانبندیای که بیننده انتظار دارد و به گونهای که منظور کارگردان هم بود را شاهد نیست. ای کاش میشد «حوض نقاشی» مازیار میری و «حکایت آن زوج» که بازیهای پرقدرت شهاب حسینی و نگار جواهریان را یدک میکشد دقیقا در ادامه فیلمهای قبلی مازیار ساماندهی شود و دریافت واقعبینانه او را آشکار و بدون کم و کاست ببینیم. جستوجوی او را در فیلمهایش دوست دارم اگرچه اینبار لحن خاصتر را برای «حوض نقاشی» انتخاب کردهاست.
فیلم «چه خوبه برگشتی» مهرجویی که در تیتراژ فیلم آمده که از داستان «گلی ترقی» برداشته شده و متاسفانه هیچ نشانی از او ندارد؛ چون یادمان است مهرجویی «درخت گلابی»را هم از داستان گلی ترقی ساخته. در آنجا گلی ترقی و داستانش حضور دارند اگر چه دغدغههای مهرجویی چیز دیگریاست ولی در این فیلم مهرجویی به نظر میرسد عجولانه کار کرده است. حساسیت مهرجویی در پلانها کمتر به چشم میخورد هرچند که خلاقیت مهرجویی و قدرتش را نادیده گرفتن، خطاست. مهرجویی را تقریبا تمام سینماگران و سینما دوستان ایران دنبال میکنند و فرصت دیدن آثار او را از دست نمیدهند هرچند که خود او به نظر میرسد دیگر کمتر به این مساله توجه میکند.
خوشحالم از اینکه «ترنج» راعی پس از مدتها بالاخره ساخته شد. یکی از بهترین کارهای امسال جشنواره بیتردید«پرویز» است. پرویز ساخته مجید برزگر فیلمی با نگاهی خاص در ارتباط با تلخی روزگار و مشکلات تنهایی.
در سالهایی که همه این آدمهای تنها با مشکلات جامعه و حتی خشونت جاری در آن روبهرو میشدند مثلا در فیلمهای «سام پکینپا» و «ژان پیرملویل» نمیخواستند پاک سرشتی لطمهای ببیند و حتی در سالهایی که سینمای ایران انسانهای پاکسرشت را با مقوله تنهایی و زمانه روبهرو میکرد که دهه 70 مد بود و از سینمای «کیارستمی» مثلا میآمد با داستانی تقریبا مشابه هم ولی فیلم «مجید برزگر» دیدگاه خاص خودش را دارد و تلخی روزگار و مشکلات آدمها با خشونت زمانه در فضای مدرن را به خوبی با تلفیقی هنرمندانه ارایه میکند که میتوان آن را سینمای مجید برزگر دانست. با دیدن فیلمهای امسال نه تمام فیلمها به نتیجه رسیدم که امسال هم اگر غیبت کارگردانان بزرگ سینمای ایران را نادیده بگیریم جشنواره فجر باز هم فیلم خوبی برای دیدن داشت.
* منتقد سینما
دیدگاه تان را بنویسید