مسیر توافق هموار است

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) : پیرمحمد ملازهی

: دستيابي به توافق در مذاكرات بدون امضاي آن معني خاصي ندارد. اخیرا شنیده شده مذاکره‌کنندگان ایران و اعضای 1+5 توافق کرده‌اند که در صورت حصول توافق تنها به رونمایی از آن بسنده کنند بدون اینکه آن را به امضا برسانند. در این مورد باید گفته شود اگر توافق حاصل شود باید با امضاي سند همراه باشد. بحث دیگر اين است كه آيا توافقي كه انجام مي‌شود بلافاصله به مرحله اجرا گذاشته مي‌شود. ظاهرا براساس آنچه در لوزان توافق شده بود يك هفته تا 10روز براي اجراي توافق نهايي مهلت وجود دارد و در نهايت اگر توافق حاصل شود ميان طرفين سندي امضا خواهد شد. بنابراین ايران و آمريكا در لحظات پاياني تلاش مي‌كنند از هر اهرمي استفاده كنند تا طرف مقابل را در موقعيتي قرار دهند كه امتياز بيشتري بگیرند اما براي ايران و آمريكا روشن است حدي كه طرفين مي‌توانند كوتاه بيايند در طول روند مذاكرات براي دو طرف مشخص شده است و اين تلاش‌ها موجب نمي‌شود كل مذاكرات زير سوال برود. مگر آنكه مشكلاتي پيش بيايد و در آخرين لحظات طرفين نتوانند به توافق برسند كه در اين صورت مذاكرات تمديد مي‌شود اما به نقطه صفر بازنخواهند گشت. از سويي مسائل داخلي آمريكا نيز مطرح است. اوباما و تيمش با مخالفان داخلي سرسختی رو‌به‌رو هستند و بر همین اساس وزیر خارجه و رئیس‌جمهور آمریکا مسائلي را مطرح مي‌كنند كه مصرف داخلي دارد. در ايران نيز بسياري از مسائل كه مطرح است موضع‌گيري آخر نيست بلكه مصرف داخلي هم دارد. آمريكا به‌شدت نيازمند توافق با ايران است. اوباما حيثيت خود را روي مساله هسته‌اي گذاشته و اگر توافق امضا شود امكان پيروزي حزب دموكرات در انتخابات آينده افزايش پيدا مي‌كند. دولت فعلی آمريكا بر اساس محاسباتی که داشته می‌دانند اگر توافق نهایی با ایران منجر به حل پرونده 12ساله هسته‌ای ایران شود به پيروزي حزب دموكرات در انتخابات سال آینده ریاست‌جمهوری كمك شایانی خواهد كرد. از طرفي اگر جمهوري‌خواهان هم بدانند شكست مذاكرات پيروزي آنها را در انتخابات به همراه خواهد داشت از هيچ تلاشي براي به شكست كشاندن مذاكرات دريغ نمي‌كنند. اينها مسائلي است كه در داخل آمريكا جریان دارد و در مجموع مسائل داخلي آمريكا و ايران در نحوه امضاي توافق تاثيرگذار است. البته احتمال تمديد مذاكرات براي چند روز وجود دارد و اين امكان ضعيف است كه مذاكرات متوقف شود يا به مدت طولاني مذاكرات ادامه يابد بلكه احتمال تمديد مذاكرات براي حداكثر دو هفته می‌رود. مسائل فني پيچيده‌ای نيز در ميان است كه عامل سياسي آنها را تشديد كرده است. بايد جنبه تبليغاتي قضايا را كنار بگذاريم؛ اگرچه در توافق صورت گرفته اختلاف‌نظرهايي وجود خواهد داشت. زیرا آمريكايي‌ها موضعي دارند كه تا حدي قابل فهم است و ايران خواهان آن است كه بلافاصله پس از امضاي قرارداد تحريم‌ها لغو شود اما برخي از تحريم‌ها در اختيار كنگره است كه جمهوريخواهان در كنگره حاكم هستند و مخالف دادن امتياز به ايران هستند. حذف تحريم‌هاي مربوط به كنگره زمانبر است و كنگره نمي‌تواند بلافاصله انتظار ايران را برآورده كند. اين مساله پيچيدگي‌هايي در روند مذاكرات ايجاد مي‌كند اما به اين معنا نيست كه كل مذاكرات را مي‌تواند، تهديد كند یا آن را به شکست بکشاند زیر اراده طرفین برای توافق قوی است.