بررسی عملکرد صدا و سیما در گفتوگو با استاد علوم ارتباطات/ عقیلی: نیاز مالی باعث شده تبلیغات مخالف مصالح مردم پخش شود/ ضرغامی مقصر اصلی نیست
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز، عملکرد سیما در روزهای اخیر از جمله مباحثی است که با نقد و بررسی بسیار همراه است. قطع پخش سریال سرزمین کهن موج انتقادات را افزایش داد و همین موضوع بهانهای شد تا سراغ دکتر سید وحید عقیلی، دانشیار گروه ارتباطات تهران مرکز و مدرس دانشگاههای تهران و دانشگاه علوم تحقیقات برویم و در این باره با وی به گفتوگو بنشینم. عقیلی معتقد است ضرغامی به عنوان شخصیت حقوقی مقصر نیست و قوانین سازمان صدا و سیما باید تغییر کند. گفتوگوی خبرنگار نامه نیوز را در ادامه با وی بخوانید. در چند وقت اخیر شاهد اتفاقات مختلفی مانند قطع پخش سریال «سرزمین کهن» و عذرخواهی آقای ضرغامی از قوم بختیاری، سانسور اختتامیه جشنواره فیلم فجر یا قبل از آن قطع سخنرانی رئیسجمهور و تأخیر در پخش آن بودیم. بر همین اساس عملکرد سازمان صدا و سیما را چگونه ارزیابی میکنید. بررسی عملکرد سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی در طول ماهها و سالهای گذشته فرآیند بسیار پیچیدهای است. مهندس ضرغامی درباره مسائلی که به آن اشاره فرمودید، اشتباهاتی داشتند؛ اما باید به ایشان حق بدهیم؛ چون صدا و سیما و سازمانهای تابعه آن مانند کانالهای برونمرزی
و داخلی و استانی، سازمان رسانهای بزرگی را تشکیل میدهند که با یک رئیس و مدیر نمیتوان آن را مدیریت کرد. به نظرم فعالیت مهندس ضرغامی به عنوان یک شخصیت حقیقی و حقوقی در رأس این دستگاه عریض و طویل نمیتواند، بدون اشتباه باشد. صدا و سیما به یک ابرمدیر نیاز دارد به این معنا که مدیریت استراتژیک، مدیریت فرهنگی و مدیریت فنی و مدیریت تولید و مدیریت هنری بداند. باید ببینیم که آیا میخواهیم بر شخصیت حقیقی مهندس ضرغامی که مدیر هستند یا بر شخصیت حقوقی ایشان که در رأس یکی از بزرگترین سازمانهای رسانهای دنیا قرار دارد ایراد بگیریم؟ یعنی معتقدید که چارت سازمانی صدا و سیما چنین مشکلاتی ایجاد میکند؟ قطعاً. اگر بخواهیم عملکرد صدا و سیما را به صورت منصفانه، علمی، با دید ارتباطی و مدیریت رسانه بنگریم، متوجه خواهیم شد که در کنار کاستیهایی مانند پخش موسیقی و برنتابیدن عدهای یا ناراحتی و دلخوری قومیتی از پخش یک سریال، موفقیتهایی نیز داشته است. شاید باید درباره سازمان صدا و سیما و مدیریت آن تجدیدنظر صورت گیرد، صرفنظر از آنکه چه کسی مدیر آن است. دیدگاه و نظر افراد روی مدیریت افراد دیگر تأثیرگذار است با توجه به این
نکته مهندس ضرغامی را از نظر مدیریتی چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا ایشان در مدیریت خود موفق بودهاند یا خیر؟ اگر این موضوع را از نظر کارایی، اثربخشی و شاخصهای مدیریتی مورد بررسی قرار دهیم، راحتتر خواهیم بود. به نظرم عملکرد ایشان هم دارای جنبههای مثبت و هم جنبههای منفی بوده است. تأسیس شبکه «پرستیوی» که امروز جزو 20 شبکه ماهوارهای بزرگ دنیاست، یکی از موفقیتهای مهندس ضرغامی محسوب میشود. «پرستیوی» در موارد بسیاری تأثیرگذار بوده و به حق، سیاستها و تمایلات نظام جمهوری اسلامی ایران را در سطح بینالمللی منتشر کرده است؛ همچنین شبکه «العالم» در حد مقبولی توانست این رسالت را انجام دهد. اما هماهنگی بین دستگاه دیپلماسی و شبکههای بینالمللی وجود ندارد. آیا این ناهماهنگی به مهندس ضرغامی یا سازمان صدا و سیما یا دستگاه دیپلماسی کشور مربوط میشود؟ در مذاکرات ژنو، آیا شبکههای بینالمللی کشورمان مانند «العالم» و «پرستیوی» به اندازه کافی تمایلات و منافع ملت ایران و جمهوری اسلامی ایران را تبلیغ کردهاند یا پیشزمینههای آن را فراهم آوردهاند؟ به نظرم شبکههای «پرستیوی» و «العالم» در حد خوبی فعالیت
کردند؛ اما میتوانستند بهتر از این عمل کنند این مشکلات صرفاً به مهندس ضرغامی مربوط نمیشوند؟ بله. بسیاری از این مسائل و مشکلات به ایشان مربوط نمیشوند؛ مثلاً موسیقی ملی کشورمان را که خط قرمز محسوب میشود در تلویزیون نمیبینیم. در یک تحقیق علمی دانشگاهی، میزان بهرهمندی و استفاده از کانالهای ایران و شبکههای ماهوارهای در تهران مورد بررسی قرار گرفت. در پایان این تحقیق نشان داده شد که افراد بسیاری شبکههای ماهوارهای را از جنبه اخبار و سرگرمی آن استفاده میکنند و کسی از شبکههای ماهوارهای برای دیدن فوتبال استفاده نمیکند؛ چون صدا و سیما مسابقات بینالمللی؛ مانند جامجهانی و مسابقات منطقهای و آسیایی و حتی جامهای اروپایی را به صورت زنده و مستقیم پخش میکند. اگر صدا و سیما تولید فیلم و سریال را افزایش دهد و برنامههای سرگرمکننده و موسیقی اصیل ملی ایران را پخش کند به نظرتان چه مقدار از میزان کسانی که از ماهواره استفاده میکنند، کاهش مییابد؟ در واقع باید در قوانین صدا و سیما بازنگری صورت گیرد. بله. مهندس ضرغامی ابرکامپیوتر مدیریت فرهنگی یا مدیریت استراتژیک یا مدیریت هنری یا مدیریت تولید محتوا
نیست. ایشان معاونتهای بسیاری دارند؛ ولی اگر هر معاونت اشتباهی در کارش مرتکب شود، همه ایشان را مقصر میدانند. به نظرم باید این مورد بررسی و به صورت علمی به آن پرداخته شود. آیا همه این کارها از عهده یک نفر برمیآید؟ آقای دکتر، به نقاط مثبت سازمان صدا و سیما اشاره کردید؛ اگر بخواهید نقاط ضعف این سازمان را بیان کنید به چه چیزهایی اشاره خواهید کرد؟ یکی از نقاط ضعف سازمان صدا و سیما، تنوع و تکثر آن است. 21 کانال تلویزیونی داریم که منبع خبری، ارزشهای خبری و روش تولید آنها شبیه یکدیگر و یک خطمشی را دنبال میکنند و تنوعی در اخبار وجود ندارد. در ایران اگر کسی گیرنده یا تلویزیون دیجیتالی نداشته باشد، نمیتواند از 21 کانال تلویزیون ایران استفاده کند و تنها به هفت الی هشت کانال دسترسی دارد که به نظرم این یکی دیگر از نقاط ضعف سازمان صدا و سیماست. نکته دیگر خستهکننده بودن بسیاری از برنامههای تلویزیون ایران است. تعداد شبکههای تلویزیونی افزایش یافته، اما محتوای برنامهها، سرزندگی و نشاط لازم را ندارند و گاهی در بعضی از شبکهها انسداد اطلاعاتی داریم؛ به این معنا که اتفاقات و وقایعی در داخل کشور یا حتی خارج از
کشور به وقوع میپیوندد که اطلاعات زیادی درباره آنها ارائه نمیشود؛ به همین دلیل بسیاری از مخاطبان به شبکههای ماهوارهای یا اینترنتی رجوع میکنند. از ضعفهای رسانه میتوان به رپورتاژ آگاهی بودن آن نیز اشاره کرد. شنیده شده است؛ پزشکانی که در صدا و سیما در برنامههای مختلفی شرکت میکنند باید پول پرداخت کنند یا قرعهکشیهای چای و برنجهای مختلف انجام میشود که قطعا تبلیغات محسوب میشوند؛ نظرتان در اینباره چیست؟ یکی از تخصصهای من مدیریت رسانه و تبلیغات است. تبلیغات در کشور ما و به ویژه صدا و سیما با مشکلات بسیاری همراه است؛ مثلا وظیفه آگهیدهنده در قبال پولی که برای آگهی پرداخت میکند و محتوایی که در آگهی پخش میشود، چیست؟ اطلاع دارم که در تبلیغات ورزشی بسیاری از مسائلی که درباره تناسب اندام و کم شدن وزن بیان میشوند، دروغ هستند. تلویزیون وابستگی شدیدی به درآمد تبلیغات دارد؛ ولی وابستگی به درآمد تبلیغات نباید بر محتوا تاثیر بگذارد؛ به ویژه تبلیغات مربوط به نوجوانان و جوانان. نیاز به درآمد تبلیغات باعث میشود تا تلویزیون تبلیغاتی که به نفع منافع و مصالح مردم نیست، بیان کند.
دیدگاه تان را بنویسید