ریشه صنایع دستی در میدان نقش جهان خشکیده
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه نیوز به نقل از ایسنا، این روزها اگر حتی در میانههای روز که همه سرگرم کار هستند، به میدان نقش جهان اصفهان وارد شوید، بهجز صدای همهمهی گردشگرانی که بیشترشان را خارجیها تشکیل میدهند و دستفروشانی که بهنظر میرسد بهتازگی راهی به اشتباه برای پول درآوردن یافتهاند، هیچ صدای دیگری شنیده نمیشود. شاید هنر این میدان و مردم اصفهان با خشک شدن آب زایندهرود، خشکیده است! اگر با صدای مسگرهای بازار قیصریه آشنا باشید، شاید بعد از ورود به میدان نقش جهان، مغازه به مغازه دنبال دکانهایی بگردید که هنوز نشانههایی از هنرهای قدیمی مانند قلمزنی در آنها وجود دارد. هرچه میگردید کمتر پیدا میکنید، نشانی 10- 15 مغازهی باقیمانده از یکی - دو سال گذشته که این هنر قدیمی را سر پا نگه داشته بودند. هنرهایی که امروزه به جایشان پارچهفروشی، عتیقهجات یا سنگهای قدیمی رشد کردهاند و اگر حتی آثار قلمزنی در مغازهها فروخته میشوند، کسانی که آنها را تولید میکنند، این روزها دیگر امکان عرضهی هنرشان را بهصورت رودررو ندارند. فروش دمپایی در میدان نقش جهان/عکس از سمیه ایمانیان حالا دیگر دو - سه مغازه در
کوچهپسکوچههای بازارچههای اطراف میدان، قلبشان برای نگه داشتن هنرهای قدیمی اصفهانی میتپد و به علاقهمندان آموزش میدهند؛ اما بهنظر میرسد خون این هنر در مبدأ آن در حال خشک شدن است، خونی که بیشتر مغازههای فروش دمپایی پلاستیکی، وسایل آشپزخانه، وسایل پلاستیکی و طلا و جواهرات را در میان مغازهداران میدان جهانی نقش جهان به سمت خود میکشد و در این میان، مغازههای معدودی پارچههای قلمکار، ظروف مسی، منبت یا قلمزنی را به فروش گذاشتهاند. اما اصفهانیها این روزها هنرهای دستیشان مانند پارچههای قلمکاری را به جای نمایش در پشت ویترینها برای پوشاندن لوازم انبارشدهشان بالای طاقچههای قوسدار مغازهها در فضای سرپوشیدهی بازار قیصریه استفاده میکنند. استفاده از پارچههای قلمکار در انبارها/عکس از سمیه ایمانیان مغازهدارانی که در بازارچههای اطراف میدان هنوز به فروش صنایع دستی اصفهانی علاقهمندند، علت ایجاد شدن این وضعیت را بالا رفتن قیمت مغازهها و کوچک شدن مغازهها بهدلیل افزایش قیمت سرقفلیشان دانستهاند. یکی از مغازهداران میدان نقش جهان با بیان اینکه در حال حاضر بسیاری از مغازههایی که در گذشته به کار تولید
هنرهای سنتی اصفهان در میدان نقش جهان مشغول بودند، فروشنده شدهاند، گفت: در سالهای گذشته دست کم از نظر مالی، پشتوانههایی مانند معاف بودن صنف صنایع دستی از مالیات وجود داشت، اما از حدود شش سال پیش که این معافیت برداشته شد، باید مالیاتی حدود 5 / 2 میلیارد تومان پرداخت کنیم که این باعث حذف تولید و فروش بیشتر میشود. او با اظهار نارضایتی از وضعیت فروش صنایع دستی در میدان نقش جهان اصفهان، یکی دیگر از مشکلات مغازهداران این میدان را بستن قرارداد برخی تورلیدرها با تعدادی از مغازههای خاص دانست و گفت: متوجه شدهایم، دفاتر خدمات مسافرتی که اقدام به آوردن گردشگر خارجی به ایران میکنند، با برخی مغازههای صنایع دستی قرارداد بستهاند و گردشگران را برای خرید به آن مغازهها میبرند و حتی قبل از ورود به میدان، به آنها میگویند که مغازهداران گرانفروشاند، از آنها خرید نکنید. به همین دلیل، ما معمولا فروشی نداریم. این کار فقط بهدلیل گرفتن پورسانتهای کلان از مغازههای طرف قرارداد است. در این زمینه، جواد ترکان - رییس اتحادیهی صنف صنایع دستی در استان اصفهان - به خبرنگار ایسنا گفت: با وجود حضور بیشتر گردشگران خارجی در
اصفهان نسبت به سالهای گذشته، در حال حاضر فروش صنایع دستی در اصفهان بسیار کمرنگ شده است. وی ادامه داد: هیئت دولت در سال 1388، مصوبهای را به تصویب رساند که اتحادیهی صنایع دستی اجناس خارجی را از میدان جمع کند، هرچند این مصوبه یکشبه به تصویب رسید و اعلام شد که این کار باید انجام شود؛ اما این طرح فقط در اصفهان و در میدان نقش جهان اجرایی شد و بسیاری از مغازهداران این میدان با آن مصوبه ضرر کردند، چون تعداد زیادی از مغازهداران، اجناس خارجی داشتند که مجبور شدند پولشان را دور بریزند. او اظهار کرد: هرچند براساس آن مصوبه، قرار بود فروش صنایع دستی خارجی کنار آثار تاریخی ایرانی در کل کشور ممنوع باشد؛ ولی متأسفانه این مصوبه فقط برای میدان نقش جهان اجرایی شد. اگر به بازار وکیل شیراز، یا دیگر بازارها سری بزنید، میبینید که هنوز اجناس خارجی در کنار صنایع دستی ایران بهفروش میرسند. وی دربارهی کم شدن تولیدات صنایع دستی قدیمی در بازار قیصریه و بازارچههای اطراف میدان نقش جهان، گفت: در بازارچه قیصریه قبلا تعداد مغازههای تولید آثار چیتساز (قلمکار) بیشتر بود؛ اما آنها بهمرور مجبور به جمع کردن قلمکاران شدند و
جوانانی که کار پدر را پیشهی خود کرده بودند، نمیتوانستند از پس این اقدام برآیند و چون برایشان مقرونبهصرفه نبود، مغازههایشان را به شغلهای دیگر اجاره دادهاند. ترکان با اشاره به اینکه برای برطرف کردن این مشکل، صحبتهایی هم با رییس ادارهی میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان - محسن مصلحی - شده است، بیان کرد: مشکل در این زمینه، ریشهیی است. بحث گردشگری در اصفهان یک بحث 25 ساله است که میگوییم لیدر، گروه را برای گرفتن کمیسیون به مغازههای خاصی میبرد. زمانی که اعتراض میشود، لیدر میگوید کمیسیون بدهید تا گردشگر را به مغازههای شما هم بیاورم؛ اما آقای مصلحی در جلسهای که با لیدرها و کسبهی میدان گذاشت، تنها صحبتی که در این زمینه کرد این بود که بروید مغازههایی که کمیسیون میدهند، نامشان را درآورید. او ادامه داد: برای برطرف کردن این مشکل، به رییسجمهور نیز نامههایی نوشته و از او خواسته شد تا نسبت به این قضیه توجه شود، چون معتقدیم این وضعیت، مشکلی نیست که نتوان آن را برطرف کرد. ترکان تأکید کرد: بروز چنین اتفاقهایی بهصورت ناخودآگاه باعث میشود، فروش صنایع دستی بیشتر در تهران یا شیراز انجام شود، چون
لیدرها در میدان نقش جهان سمپاشی میکنند و به گردشگران میگویند اجناس عرضهشده در میدان اصفهان تقلبی است و اصل نیست. این در حالی است که مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان معتقد است که مشکل، کسبهی بازارند. این در حالی است که باید ریشهی این اتفاق را در لیدرها و کمیسیونی که میگیرند، پیدا کرد که به کجا بازمیگردد، اگر تورلیدرها سازماندهی شوند، قطعا این نوع مشکلات نیز برطرف میشوند. وی همچنین دربارهی وضعیت بازار قیصریه و حذف تدریجی تولید صنایع دستی در این بازار، اظهار کرد: با بالا رفتن قیمت مغازهها از حدود دو سال پیش در میدان نقش جهان، این وضعیت بهوجود آمد؛ اما وقتی که صنایع دستی جزو پنج یا شش قلم نخست یک خانواده محسوب شود، شاید قدری هزینهی اضافه برای خرید آن در نظر گرفته شود. او همچنین با اشاره به اجاره دادن تعداد زیادی از مغازههای میدان نقش جهان به شغلهای دیگر، افزود: سرقفلی این مغازهها متعلق به ادارهی اوقاف است، در دورهی پهلوی صارمالدوله با ساخت مغازهها آنها را برای ساختوساز مدرسه اجاره میداد. اجارهی ماهیانه مغازهها تا سال 1386 سههزار تومان بود، اما اکنون این اجاره 88هزار تومان است که این اتفاق
باعث وارد شدن بار سنگینی به دوش مغازهداران اصفهانی شده است و نمیتوانند آن را پرداخت کنند. در کنار بیتوجهی به فروش صنایع دستی در بازار قیصریه در میدان جهانی نقش جهان، بیتوجهی به مرمت بخشهایی از بازار مانند سردرها، حجرههای اطراف، پوشاندن تزیینات باقیمانده از گذشته با وسایل دستفروشان و نشستن افراد بیکار در ورودی بازار قیصریه، چهرهی زشتی را به میدان نقش جهان و بخصوص ورودی بازار قیصریه داده است.
دیدگاه تان را بنویسید