آنچه از «همایون خرم» گفته میشود/ از «گلپا» تا «لوریس چکناواریان»
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، درگذشت استاد «همایون خرم» شوک بزرگی به جامعه هنری بود. همین موضوع دستمایه یادداشتهای بسیاری بود که هنرمندان در روزنامههایی چون «شرق» و «اعتماد» منتشر کرده بودند. آنچه در ادامه میخوانید بخشیهایی از یادداشتهای هنرمندان درباره این استاد بنام موسیقی است:
عزتالله انتظامی: عاقبت به خیر شد
همایون خرم را خیلی خوب میشناسم. در تمام این سالها، آثارش را گوش دادم و احترام و اهمیت خاصی برای او قایلم. میخواهم بگویم «خُرم» عاقبت به خیر شد. برخلاف اکثر هنرمندان قدیمی، هنرمندانی که در روز و روزگار پیری هیچکس حواسش به آنها نیست و خودشان هم حاضر نیستند که پیری و گذشت عمر را با مردمی که سالهای سال با آثار آنها زندگی کردند قسمت کنند اما خرم در این سالهای آخر، دوباره به صحنه بازگشته و دوباره میان مردم بود.
پری زنگنه: به رهی دیدم برگ خزان
مطمئنم خبر درگذشت «همایون خرم» همه اهالی موسیقی را شوکه کرد؛ همانطور که من را شوکه کرد. از وقتی این خبر را شنیدم مدام آهنگ «به رهی دیدم برگ خزان...» در ذهنم تکرار میشود هرچند که دیگر آثارش نیز ماندگار هستند. او هنرمندی بود که تاثیر زیادی در شهرت هنرمندان بزرگ داشت و ترانههای درخشانی سرود. درست است که میگویند مرگ حق است اما در این مورد، حق ناحقی درباره خرم است.
محمد اصفهانی: همه«بودنش» را فریاد میکنند
همایون خرم استادی چیرهدست بود که در عرصههای اخلاقی و علمی؛ علاوه بر هنر منحصر به فردش به کمالی مثالزدنی رسیده بود. او انسانی بود پرانرژی؛ مثبت و با روحیه که حضورش اطرافیان را بدون هیچ آداب و ترتیبی به وجد معنوی میآورد. خدا را شکرگزارم که از محضرش برخوردارم کرد و چقدر سخت است یادآوری این حقیقت تلخ که دیگر جسم او در میان ما نیست اما همایون خرم به گفته مولانا از این پس«بقایی نو» را در دنیای اندیشه و روان دوستدارانش رقم میزند.
اکبر گلپایگانی (گلپا): مرد بزرگی را از دست دادیم
مرد بزرگی را از دست دادیم. آهنگسازی بینظیر از میانمان رفت. همایون خرم، مردخدا و مرد عشق و معرفت و مرد انسانیت بود. به قول «حسین تهرانی» استاد محترم که همیشه میگفتند: «اول باید آدم باشیم بعد هنرمند.» امثال همایون خرم، فرهنگ شریف، حسن کسایی و استاد شهناز در بین جوانها زیاد داریم، باید به آنها میدان بدهیم اما فرقی که الان با گذشته دارد این است که آن زمان هنرمندان و استادان با بخشش و گذشت و فتوت از کنار هم میگذشتند؛ اما الان بیشتر چوب لای چرخ هم میگذارند؛ این روحیه را باید همه تغییر دهند.
احمدرضا احمدی: موسیقی او شبیه هیچکس نبود
ویژگی مهم همایون خرم استقلالی بود که در نواختن سازش داشت. موسیقی او شبیه به هیچکس نبود. جالب است بدانید بیشترین قطعات را هم در دستگاه همایون نواخت. نوازندگیاش بسیار با متانت بود و حالا دریغا از نبودنش.
محمدرضا درویشی: شاگرد ممتاز «صبا» و یادگار «تجویدی»
ایشان آنقدر شاد، سرحال و «خرم» بودند که هیچ انتظاری از درگذشت نابهنگامشان نمیرفت. همین چند ماه پیش بود که روی صحنه رفتند و کنسرتی برپا کردند. استاد خرم از شاگردان ممتاز ابوالحسن صبا و یادگار تجویدی بزرگ بودند. شاید آخرین کسی بودند که نواختن موسیقی ایرانی را با ویولن - که سازی غربی است - به یادگار گذاشتند. امروز با درگذشت ایشان، من کسی را نمیشناسم که بعد از علی تجویدی و پرویز یاحقی و همایون خرم در آن قد و قواره بتواند موسیقی ایرانی را با ساز غربی ویولن، اجرا کند.
علیرضا قربانی: آخرین حلقه زنجیر «مکتب صبا»
به عنوان یکی از شاگردان استاد که سالها با ایشان معاشرت داشتم؛ از بین کسانی که در این جایگاه به لحاظ موسیقی قرار گرفتند میگویم جزو معدود کسانی بودند که این قدر به جهت معرفت و شناخت و مسایل ماورایی و معنوی درون بزرگی داشتند. به لحاظ رفتاری و اخلاقی جدای از آن تبلیغاتی که بعد از مرگ افراد گفته میشود؛ روحیه درویشی، خضوع و تواضعی که داشتند قابل تامل بود. ایشان بدونشک آخرین حلقه زنجیر ارتباطی موسیقی ایران به مکتب و نوع موسیقی استاد ابوالحسن صبا و جزو آخرین بازماندگان آن مکتب بودند. از فراگیری موسیقی ایشان میتوانم بگویم که در خارج از ایران گروههای موسیقی که کار جاز و راک انجام میدهند هم قطعات ایشان را تنظیم کردهاند و آن را به شیوه خودشان اجرا میکنند. این همهگیر بودن کارهای موسیقایی ایشان را نشان میدهد.
کامبیز روشن روان: غوغای ستارگان نسل تکرار نشدنی
فکر نمیکنم تا 20 یا 30سال آینده افرادی مانند خرم یا همنسلان او در موسیقی ما به وجود بیایند. در واقع این روزها کمی دور از انتظار است که فکر کنیم افرادی مانند خرم بار دیگر وارد موسیقی ما میشوند چون آن نسل تحت یک نظم و سیستم ویژه تربیت شدند که متاسفانه الان این شرایط بر موسیقی ما حاکم نیست. موسیقی امروز ما به سمت هرز میرود و دیگر آن نسل تکرار نمیشود.
هوشنگ کامکار: آهنگهای او خاطره انگیزند
همه ما کامکارها در دوران جوانی به واسطه سازهای سلو و قطعاتی که میساخت، با همایون خرم آشنا شدیم چرا که پدرم یکی از شیفتگان سبک موسیقی او بود و تنها به آهنگهای دو نفر از جمله خرم و «تجویدی» گوش میکرد. خرم فردی فهیم بود که شعور اجتماعی داشت و تنها نوازنده نبود چون برخی فقط موسیقیدان هستند اما خرم علاوهبر موسیقی در عرصههای دیگر هم جامع بود. حتما شاگردان خرم راه او را ادامه میدهند با اینهمه نمیتوان انتظار داشت فردی مانند او که اندیشههایش باعث ساخت ملودیهای ناب و اصیل شد، خیلی زود در نسلهای بعدی پرورش پیدا کند.
میلاد کیایی: بوی عشق
معمولا از میان ملودیهایی که یک آهنگساز میسازد، یکی دو ملودی گل میکند، اما درباره آثار همایون خرم نکته جالبی وجود دارد، او جزو معدود آهنگسازانی است که همه کارهایش گل کرد، مانند انوشیروان روحانی و حبیبالله بدیعی. ملودیهایی که همایون خرم میساخت چنان زیبا و جاودانه بودند که مردم بعد از یکی دو بار شنیدن کاملا با آن ارتباط برقرار میکردند و در ذهنشان جا میافتاد.
فریدون حافظی: غایت مخالف سه گاه
از دیروز تا الان مرگ بیگلری پور و همایون خرم بسیار متاثرم کرده است. سه، چهار هفته پیش با او تماس داشتم و جویای احوالش شدم. گفت خوبم. ولی از 10 روز پیش به بیمارستان رفته بود. همایون خرم هنرمند سالمی بود، اهل دود و دم نبود و بسیار سالم و بدون حاشیه زندگی کرد.از امثال همایون خرم دو، سه نفر بیشتر باقی نماندند. بیرون رفتن از خانه و حضور در اجتماعات برای من غدقن است اما امروز باید به خانه ایشان بروم. دیشب، شب سختی را گذراندم. لوریس چکناواریان: بهترین آثارش از مردم الهام گرفت
ایشان بهترین آهنگهای بهترین خوانندگان ما را ساختند و توانستند برای اشعار بزرگترین شعرای معاصر ایران آهنگ بنویسند و بنوازند. ایشان به لحاظ شخصیتی پر از احساس بود به همین دلیل در آهنگهایش نیز همین وجه احساسی و اثرگذار را دارد. خرم همچون هر آهنگساز بزرگی در جهان موسیقی آثارش را با الهام از زندگی در کنار مردم ساخت، او آهنگ را از مردم الهام گرفت و آهنگهایی درخشان به آنها ارائه داد. شاهین فرهت: ملودیها را روان اجرا میکرد و شنیدنی
به نظرم دلیل ماندگاری تصانیف این مرحوم ارزش موزیکال و قدرت ملودی تصانیف اوست. موسیقی ایرانی موسیقی تکصدایی است و تنها عامل مانورش بعد ملودیک آن است. همچنین ایشان از بهترین ویولننوازهای ملودیپرداز است، او ملودی را بر ساز خیلی روان و رسا ارائه میداد. به همین دلیل نوازندگی مرحوم خرم را دوست داشتم.
ناصر مسعودی: بشوی اوراق اگر همدرس مایی
زمانی در دهه شصت و اوایل دهه هفتاد محفلی داشتیم با هنرمندان قدیمی موسیقی و شعر و سینما و در آن روزگار یکدیگر را بیشتر میدیدیم. محفلی که متاسفانه دیگر نیست و با گذر زمان اعضای آن جمع تکتک دارند از میان ما میروند و روزبهروز کم و کمتر میشویم... تنها دلخوشیمان این است که هنر هرگز نمیمیرد و هنرمند نامش جاودان است. جهانشاه برومند: نابغه در ملودی
زمانی که مرحوم یاحقی و مرحوم تجویدی هنوز زنده بودند ما گردهماییهایی متناوبی داشتیم که درآن به اجرای موسیقی میپرداختیم. البته پنج یا شش نفر بیشتر نبودیم؛ مرحوم خرم، مرحوم تجویدی، مرحوم یاحقی، مرحوم بدیعی، استاد فرهنگ شریف و بیژن ترقی. من در چند ماه اخیر فقط یکبار ایشان را ملاقات کردم. تا همین اواخر از ایشان بیخبر بودم که متاسفانه خبر درگذشت ایشان را شنیدم.
دیدگاه تان را بنویسید