شمقدری:پشت هر مدیر سینمایی 70 فیلم توقیفی بود، ما 10 عنوان داشتیم

پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :

• یکی از اتفاقات 28 دوره جشنواره، فراهم کردن امکان نمایش برای بعضی‌ فیلم‌ها بود که دلیلی نداشت با آن‌ها برخوردی شبیه توقیف شود. ما آن فیلم‌ها را ابتدا به جشنواره آوردیم تا نظرات را درباره‌شان جمع کنیم. البته یکی دو فیلم پس از آن امکان نمایش پیدا نکرد اما خیلی‌های‌شان اکران عمومی شدند و هیچ اتفاقی هم نیفتاد. نمونه‌اش هم «به رنگ ارغوان» آقای حاتمی‌کیا بود.
• پشت سر هر مدیر سینمایی بین 30 تا 70 یا حتی 80 فیلم وجود دارد که به تعابیر مختلف اجازه نمایش پیدا نکرده است. این خوب است یا بد؟ پاسخ دادن به این پرسش بحث دیگری را می‌طلبد که من اصلا واردش نمی‌شوم. در هر صورت بعضی‌ها می‌گویند خوب است چون سخت‌گیری کرده، بعضی دیگر هم می‌گوید بد است چون جلوی هنرمند را گرفته است. در هر صورت ما در ابتدای این دوره، سعی کردیم چنین چیزی به حداقل برسد. در راستای همین سیاست‌ می‌بینید فیلم‌هایی که در این دوره ساخته اما امکان نمایش نداشته، فکر می‌کنم زیر 10 عنوان باشد؛ البته اگر صاحبان بعضی از این فیلم‌ها هم با ما همراهی می‌کردند شاید این تعداد به یک صدم می‌رسید. فرایندی که توضیح دادم امسال هم ادامه پیدا کرده و می‌کند، اما در هر صورت به دلیل اینکه کلییت سینما آسیب نبیند، تمایل داریم وقتی اصلاحاتی به فیلمی داده می‌شود، دوستان اعمال کنند. در این میان اگر اصلاحات اعمال نشود به‌خاطر این‌که مجموعه سینما ضربه نخورد، می‌گوییم پس در جشنواره حضور پیدا نکند تا جوسازی نشود؛ هرچند آن فیلم برای اکران مناسب باشد.
• جشنواره بیست و نهم به نوعی حاصل این نگاه ما بود که جشنواره را در اختیار بخش خصوصی و در کنار آن در اختیار همه‌ اندیشه‌ها، سلایق و در واقع کل فیلمسازان گذاشتیم که فیلم‌شان را بسازند و در یک فضای مثبت و البته در داخل خطوط قرمز به رقابت بپردازند. این‌که برخی می‌گویند چون بعضی از آن فیلم‌ها مشکلاتی داشتند، پس باید در دیدگاه‌مان تجدیدنظر می‌کردیم، اشتباه است. معتقدم محاسن آن سیاست بیش از معایب آن بود.
• آن چیزی که در سال‌ بعد از جشنواره 89 توانست به سینمای ایران آسیب جدی برساند، دو اتفاق بود. یک اتفاق اینکه بعضی از فیلم‌سازان در پرتو این اعتماد و برخوردِ باز کار دیگری کردند، البته مقصودم این نیست که آنها سوءاستفاده کردند بلکه شاید کمی خودشان را رها کردند، از این اعتمادی که ایجاد شده بود استفاده مطلوبی را نکردند. در کل به نوعی فیلم خودشان را آرایش دادند و ساختند که اثرشان بعدا با گروه‌های مختلف اجتماعی مشکل پیدا کرد. پس این یکی از آفت‌های جدی آن سیاست بود. آفت دوم این بود که گروه‌هایی از جریانات اجتماعی که عقبه‌ی سیاسی دارند احساس کردند سینما بهترین ابزار و فرصت برای این است که بتوانند به مدیریت کنونی که به دلایل مختلف با آن مخالفند، انتقاد کنند. یعنی گروه‌های سیاسی بخشی از این خطاهایی را که در حوزه‌ی سینمای ایران رخ داد دستاویزی برای تسویه‌حساب‌های خودشان کردند.
• ما ناچار بودیم و هستیم برای دفاع از کلیتی به نام سینمای ایران که باید بقا و استمرار داشته باشد، اعتماد ایجاد کند و همدلی و همراهی را با گرو‌ه‌های مختلف اجتماعی حفظ کند، کمی شرایط را تغییر دهیم. اگرچه ایده‌آل من این بود که همان فرآیند سال 89 را ادامه بدهیم و خود نگاه دولت هم همین بود که آن فرآیند را ادامه بدهیم اما در هرصورت شرایط به گونه‌ دیگری رقم خورد. به نظرم اگر عیب‌های سیاست و فرایند فیلمسازی در سال 89 گرفته می‌شد و کار را با محاسن آن ادامه می‌دادیم، قطعا سینمای ایران امروز در یک جایگاه متفاوت‌تری بود، اما متاسفانه بعضی از ضعف‌های آن دوره، دستاویزی برای تسویه‌حساب‌های مختلف شد.
• یکی از برنامه‌های ما این بود که بتوانیم سینما را از حیات خلوت خودش خارج کنیم. سینما چه محاسنش و چه معایبش باید در عرصه جامعه قرار بگیرد و با گروه‌های مختلف اجتماعی بخصوص نخبگان و خواص جامعه به شکلی رودرو قرار بگیرد. در این شرایط است که هم فیلم و هم فیلمساز می‌توانند در تعامل و حتی رویارویی راه بهتری را پیدا کنند. طبیعی است که وقتی این اتفاق بیفتد سینمای ایران می‌تواند یک ارتباط تنگاتنگ‌ با مسائل، مباحث، اتفاقات جامعه و گروه‌های مختلف جامعه ایجاد کند.
• اتفاق بدی که به‌خاطر رقابت‌های سیاسی افتاد ، باعث شد که همه، نیمه‌های‌ خالی را ببیند. یعنی فقط نیمه‌های‌ خالی و ضعف‌ها را ببینی و آن را دستمایه‌ی تسویه‌حساب شخصی خودت قرار بدهی؛‌ حالا چه در گرایش‌های سیاسی و چه در رقابتهای صنفی و یا فعالیت‌های مدیریتی. همین نگاه منفی‌گرایانه باعث شد کمی سینمای ایران آسیب ببیند. فراموش نکنید که مقصود من این نیست که جواد شمقدری به عنوان مدیر ضربه خورد. خیر! بحث این است که اگر به ما آسیب زدند به طبع آن، یک آسیب مضاعف به سینمای ایران وارد شد. به هر حال اتفاقاتی افتاد که امروز همه در حال فاصله گرفتن از آن هستیم.
• مشکلی که نتوانستیم حل کنیم این است که گروهی از درون، نمی‌خواستند سینمای ایران به سامان برسد که این هم به رقابت‌های صنفی یا گروهی که در سینمای ایران وجود دارد،‌ برمی‌گشت. این آفتی است که متاسفانه حل نشد و اگر خودِ سینما نخواهد، هیچ وقت حل نخواهد شد. بالاخره هر 5 نفری در سینمای ایران می‌توانند، آن را دچار چالش جدی کنند. به طور مشخص ببینید، در آخرین بیانیه‌ای که بخشی از کارگردانان و بخشی از تهیه‌کنندگان منتشر کرده بودند گفته‌اند که سینمای ایران مرده است. وقتی از درون این خانه، حرمت آن را نگه نمی‌داریم، بیرون هم طبیعی است که حرمت نگه نمی‌دارند.
• شما از درون مجموعه‌ی خود سینما می‌گویید سینما مرده است و بعد انتقاد می‌کنید به یک فرد سیاسی یا ... که چرا به سینما تعرض می‌کنی! وقتی از درون این خانه، حرمت آن را نگه نمی‌داریم، بیرون هم طبیعی است که حرمت نگه نمی‌دارند. این را من نمی‌توانم کاری بکنم. واقعا متوجه نمی‌شوم!‌ سینمایی که سه سال است می‌گویند مرده است، اما هر سال ادامه پیدا می‌کند و فیلم ساخته می‌شود و به جشنواره می‌آید اما یک بیانیه منتشر می‌شود که در جامعه، موج ایجاد می‌کند. خیلی‌ها هم که خبر ندارند در سینما چه می‌گذرد، فکر می‌کنند وای چه اتفاقی افتاده است!
• امیدوارم اختلافات با خانه سینما تا پایان سال 91 حل شود. اگر آن مفاهیم اصلی در رابطه با فعالیت خانه‌ی سینما،‌ نسبت‌اش با صنوف سینمایی و نهایتا نسبت‌اش با سازمان سینمایی براساس قوانین روشن و شفاف کشور مورد توافق اعضای کمیته هفت‌نفره باشد کارها سریع جلو می‌رود. فکر می‌کنم اگر روی کلیات مشکلی وجود نداشته باشد، جزئیات یک هفته‌ای حل می‌شود.