بررسی جامعهشناسانه رفتار سلحشور و تهمتهایی که به هنرمندان میزند/ اصغر مهاجری: متهمان شکایت نمیکنند، چون تهمتزنندگان در موضع قدرتند
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
اصغر مهاجری، جامعهشناس و استاد دانشگاه درباره افزایش پدیده تهمتزنی در جامعه فرهنگی کشور از سوی برخی به خبرنگار «نامه» گفت: اصولا ماجرای اتهامزنی و مسائل اینچنینی جدا از تمام حساسیتهای فرهنگی یک کار غیراخلاقی و غیرانسانی است که در تمام دنیا نیز وجود دارد و به یک امر غیر موجه تعبیر میشود. مسئله اینجاست که در برخی جوامع با این مسئله برخورد میشود اما در برخی دیگر قوانینی برای پیشگیری وجود ندارد.
وی افزود: البته گاهی برخورد درباره چنین رفتارهایی را میتوان وظیفه اجتماعی دانست کما اینکه ممکن است در برخی از زمینهها قوانینی برای برخورد نباشد ولی جامعه در بطن فرهنگ خود تمهیداتی برای پدیدههایی که طی دورانی شکل میگیرند در نظر میگیرد.
مهاجری با اشاره به اینکه تکرار پدیده زمینه هنجار شدن آن را شکل میدهد ادامه داد: متاسفانه وقتی پدیده اتهامزنی در یک جامعه تکرار میشود، تدریجا به صورت یک هنجار درمیآید، به این معنا که وقتی رفتار اجتماعی تکرار شود در مدت زمان نسبتا طولانی وجهه پیدا میکند و به قول جامعهشناسان رفتار نهادینه شده و به صورت یک هنجار در جامعه در میآید.
این جامعهشناس با بیان اینکه تهمتزنی در حال تبدیل شدن به هنجار در جامعه امرورد، چنین رفتاری صورت میدهد و این مسئله در مورد تمام گروههای اجتماعی امروز ایران نیز صادق است، با این تفاوت که جامعه هنری با استفاده از مجلات و روزنامهها از خود دفاع میکنند اما گروههایی نظیر اساتید دانشگاه امکان دفاع در مقابل چنین اتهاماتی را ندارند چرا که قطعا درآمد آنان با گروههای سیاسی و فرهنگی برابر نیست؛ لذا همیشه در معرض اتهام هستند.
مهاجری درباره ویژگی کسانی که به دیگران تهمت میزنند گفت: به شخصه معتقدم افرادی که با مطرح کردن اتهامات، آشوب به پا میکنند، به جامعه آسیب میرسانند. البته داستان در جامعه ما شکل دیگری پیدا کرده یعنی گروههای مختلف اجتماعی از جمله کسانی که توانمندی مالی دارند یا در موضع قدرت هستند از موقعیتهای خود استفاده میکنند وگرنه هر کسی نمیتواند چنین حرفها و اتهاماتی را مطرح کند. در واقع اگر یک فرد عادی در مورد یک هنرپیشه اظهار نظر کند به راحتی طرد میشود اما کسانی که در موضع قدرت، ثروت، ارتباط و غیره قرار داند میتوانند به راحتی چنین حرفهایی بزنند. لذا معضلی که در حوزه فرهنگ و هنر است همین موضوع است که این افراد در موقعیتی هستند که دستاندرکاران این بخش برای مقابله با آنها نمیتوانند کاری بکنند و تنها با مصاحبه و چند مقال�نی برای منفعت خود دروغ میگوید و تهمت میزند.
وی افزود: مطرح کردن یک اتهام در صورت داشتن مستندات بحث دیگری است لذا اگر فرض را بر این بگذاریم که مستنداتی برای ادعای مطرح شده وجود دارد باید یک برخورد منصفانه را بر اساس اصول شهروندی رقم بزنیم به این معنا که از طریق یک دادگاه ذیصلاح یا مرکز مربوطه اقدام کنیم. مثلا در حوزه سینما و تلویزیون از طریق ارشاد صلاحیت فرد مورد نظر را بررسی و پس از ارائه مستندات به سمت ارائه عمومی شدن آن حرکت کنیم. ولی حتی اگر اتهامات درست باشد هم نباید بلافاصله حکم را صادر کنیم؛ در حال حاضر اشکال قضیه در این است که بدون واقعی بودن یک پدیده چرا باید آن را مطرح کنیم؟
مهاجری تصریح کرد: وقتی شحصی میخواهد یک مسئله دروغ را به مغز مردم وارد کند و آن را به صورت یک پدیده درآورد، چنین رفتاری صورت میدهد و این مسئله در مورد تمام گروههای اجتماعی امروز ایران نیز صادق است، با این تفاوت که جامعه هنری با استفاده از مجلات و روزنامهها از خود دفاع میکنند اما گروههایی نظیر اساتید دانشگاه امکان دفاع در مقابل چنین اتهاماتی را ندارند چرا که قطعا درآمد آنان با گروههای سیاسی و فرهنگی برابر نیست؛ لذا همیشه در معرض اتهام هستند.
مهاجری درباره ویژگی کسانی که به دیگران تهمت میزنند گفت: به شخصه معتقدم افرادی که با مطرح کردن اتهامات، آشوب به پا میکنند، به جامعه آسیب میرسانند. البته داستان در جامعه ما شکل دیگری پیدا کرده یعنی گروههای مختلف اجتماعی از جمله کسانی که توانمندی مالی دارند یا در موضع قدرت هستند از موقعیتهای خود استفاده میکنند وگرنه هر کسی نمیتواند چنین حرفها و اتهاماتی را مطرح کند. در واقع اگر یک فرد عادی در مورد یک هنرپیشه اظهار نظر کند به راحتی طرد میشود اما کسانی که در موضع قدرت، ثروت، ارتباط و غیره قرار داند میتوانند به راحتی چنین حرفهایی بزنند. لذا معضلی که در حوزه فرهنگ و هنر است همین موضوع است که این افراد در موقعیتی هستند که دستاندرکاران این بخش برای مقابله با آنها نمیتوانند کاری بکنند و تنها با مصاحبه و چند مقاله حضورشان را اعلام میدارند.
این جامعهشناس و استاد دانشگاه در پایان افزود: اگر شخص الف به یک هنرمند سینما یا تلویزیون تهمت بزند، شخصی که در معرض اتهام قرار گرفته در صورت واقعی بودن تهمت سعی میکند، ماجرا را لاپوشانی کند اما در غیر اینصورت شکایتی صورت میگیرد. به همین خاطر اگر این کار از سوی جامعه هنری صورت نمیگیرد و افراد تنها به رسانه متوسل میشوند به این دلیل است که میدانند دستشان به جایی نمیرسد و توفیقی نمییابند. در حقیقت به این نتیجه رسیدهاند که کسانی که اتهام میزنند در موضع قدرت هستند و متهمان زورشان به آنها نمیرسد.
دیدگاه تان را بنویسید