از پذیرش شرایط اسفبار تئاتر تا نادیده گرفتن حقوق بازیگران/ کوروش سلیمانی: از نگاه عاشقانه بازیگران سواستفاده میشود
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
خدیجه غبیشاوی ، کوروش سلیمانی بازیگر سینما و تلویزیون است که فروردین ماه امسال با تئاتر کمدی «قرارداد... با مرگ» بر روی صحنه نمایش حضور خواهد داشت. سلیمانی تمرینات این نمایش را از اواخر دی ماه سال جاری آغاز کرده است؛ کاری که کارگردانی آن با داریوش مودبیان است. سلیمانی در این نمایش نقش نگهبان شب هتل را ایفا میکند. در واقع داستان از جایی شروع میشود که یک نویسنده به خاطر بیرونق شدن آثارش تصمیم میگیرد که عملیات قتلش را به عهده نگهبان هتل بگذارد. تحت این شرایط تعاملاتی بین این دو کاراکتر شکل میگیرد که نمایش را در بستری از کمدی پیش میرود. آنچه در ادامه میخوانید دیدگاههای کوروش سلیمانی در گفتوگو با خبرنگار «نامه» درباره بازیگری و فضای حاکم بر صنعت سینما، تلویزیون و تئاتر است:
این روزها کمتر در رسانههای تصویری حضور دارید، چقدر فضای امروز سینما و تلویزیون را برای فعالیت و بازی مناسب میدانید؟
متاسفانه در سالهای اخیر سینما به دلیل مشکلاتی که نمیتوان گفت تحت تاثیر سوء نیت است دچار بحران شده . در واقع فقدان آیندهنگری در کل سینما از مسئولان گرفته تا فعالان این عرصه سبب شد که یک جو متشتت و عصبی برای این حوزه شکل گیرد. فشارهای بیرونی هم مزید بر علت مشکلات سینما شد.
تعبیر شما از این فشارهای بیرونی دقیقا چه چیزی است؟
واقعیت این است که امروزه هر کس درباره سینما اظهارنظر میکند اما سینماگران هرگز نمیتوانند راجع به اقتصاد و سیاست حرف بزنند. در واقع افراد مختلف بدون تخصص سینمایی راجع به این بخش اظهارنظر میکنند و این مسائل به همراه مشکلات اقتصادی به بیرونقی سینمای کشور دامن زده تا جایی که فیلمهای تولیدی سال جای بسیار ارزان قیمت بودند و به خاطر کاهش هزینهها کیفیت آثار نیز کاهش یافته است. البته این ارزان قیمت شدن در مقایسه با هزینههای سال قبل بسیار گران محسوب میشود و همه این عوامل دست به دست یکدیگر دادند تا تولیدات سینمایی کاهش پیدا کند.
و آیا این عوامل سبب شد که به سمت تئاتر متمایل شوید؟
همه این عوامل در این امر دخیل هستند اما در سال جاری کار مناسبی به من پیشنهاد نشد، صد البته که فضای تئاتر یک عشق وافر میطلبد چرا که مسئله حمایت در تئاتر حادتر است. خود من تا امروز چندین تئاتر کار کردهام که هنوز یک ریال هم به عنوان دستمزد دریافت نکردهام؛ فعلا هم زندهام.
شما در نمایش «قرارداد با مرگ» در نقش کمدی ظاهر شدهاید. برای شما که در این ژانر کمتر دیده شدهاید، ایفای نقش طنز آن هم در تئاتر سخت نبود؟
طبیعتا هر بازیگری دوست دارد تنوع کاری داشته باشد و این بخشی از زیبایی هنر بازیگری است. از نگاه من کمدی کار کردن یک چالش است و من نیز همیشه به دنبال جنبههای چالشانگیز در اثر هستم. در این اثر حفظ مخاطب بر عهده دو کاراکتر است، البته نمایشنامه بسیار جذاب است اما حفظ مخاطب از چالشهای بازی در چنین اثری محسوب میشود و به شخصه به این مسئله فکر میکنم که آیا مخاطب را با اثر همراه میکنم یا نه؟ بحث دیگر نیز کمدی بودن اثر است، همانطور که گفتید من چندان کمدی کار نکردهام البته این کار نیز کمدی کلامی نیست و بیشتر به شاخه گروتسک و موقعیت نزدیک است. در حقیقت این اثر خیلی ویژگی قهقهه زدن ندارد اما شرایطی را با لبخند ترسیم میکند که همه ما در آن هستیم.
در واقع این اثر بطن جامعه را با طنزی تلخ به ترسیم میکشد. فکر میکنید به اندازه کافی در این ژانر تولید داشتهایم؟
امروزه از این جنس کارها کم داریم چرا که عموما طنزها به سمت لودگی رفته است، البته همیشه ژانر طنز سطحی وجود داشته اما اگر تحمل نقد و طنز در جامعه وجود داشته باشد باید نسبت طنزهای خوب و عمیق را در جامعه بالا ببریم.
حرف شما در صورتی صادق است که بازیگران شناخته شده وارد عرصه بازیگری تلویزیون و سینما شده و طنز تلخ را به تصویر بکشند. این در شرایطی است که مشکلات عرصه فرهنگی بازیگران را به سمت تئاتر سوق داده که مخاطبان خاصی دارد.
من هم معتقدم که تمایل به این سمت بیشتر شده است تا جایی که برخی بازیگران که تا امروز زمینه تئاتری نداشتهاند به خاطر مشکلات سینما وارد حوزه تئاتر شدهاند. این بازیگران شرایط اسفبار مالی تئاتر را پذیرفته و تئاتر را به سینما و تلویزیون ترجیح میدهند.
علیرغم این اسفبار بودن مالی چرا بازیگران به تئاتر تمایل پیدا کردهاند؟
بازیگر نیاز دارد برای بازیابی خودش وارد عرصهای برای ظهور شود تا بتواند سرحال بماند. وقتی کار میکنیم از افسردگی دور میشویم. در حقیقت اگر هنرمندی کار نکند دیگر هنرمند نیست و با مشکلات روحی رو به رو میشود کما اینکه درباره سایر هنرها نظیر موسیقی نیز اینگونه است.
فکر نمیکنید حضور مخاطبان خاص در تئاتر عامل جذب بازیگران و کارگردانان مطرح کشور باشد؟
کلا تئاتر هنر نخبهگرایی است. متاسفانه ما در ایران این حلقه را تنگتر کردهایم، البته اگر نمایشنامههایی در کشور باشد که مردم آن را بفهمند، میتوانیم تئاتر را گسترده کنیم. مسئله اصلی این است که در تئاتر اگر حداقل پولی در کار نیست لذت وصفناپذیری وجود دارد که بازیگران حاضرند به خاطرش تلاش کنند، ولی از این نگاه عاشقانه هنرمندان تئاتر نباید سوء استفاده شود و مسئولان فکر کنند هنرمندان مظلوم تئاتر همیشه هستند و نیازی به حمایت ندارند. نباید فکر کنند صدقه میدهند چرا که آنها وظیفه دارند از هنرمند حمایت کنند.
و این حمایت از چه زمانی از بین رفته است؟
متاسفانه امروز کشور با چالشهای عدیدهای رو به روست و بخشی از مشکلات تئاتر مربوط به این بخش است اما به شخصه معتقدم که مشکلات تئاتر همیشه همینطور بوده و کسی به آن توجه نداشته است.
فکر نمیکنید کنار کشیدن پیشکسوتان عرصههای مختلف فرهنگی باعث شده بین تئاتر، سینما و تلویزیون شکاف عمیقی ایجاد شود، تا جایی که تئاتر بالاتر از سطح عامه مردم عمل میکند و سینما و تلویزیون بیش از حد عامهگرا شده است؟
دقیقا همین است، اما روشنفکری چیز بدی نیست. متاسفانه در جامعه امروز یک سری نمودهای روشنفکری را داریم که بیشتر روشنفکرنمایی است. برخی از هنرمندان ما رسالت خود را فراموش میکنند و این موضوع در تئاتر بیشتر است چرا که در برخی از موارد به جای اینکه در خدمت تئاتر باشند تا این هنر خودش را نشان دهد از تئاتر استفاده میکنند تا خودشان را نشان دهند و از آگاهیبخشی به مردم دور میشویم.
و در مورد سینما و تلویزیون چه اتفاقی افتاده است؟
هنر توسط پروردگار ستوده شده اما باید بستر لازم برای ظهور هنر ایجاد شود. من معتقدم که سطحی شدن آثار سینما و تلویزیون دلایل زیادی دارد که عدم حضور پیشکسوتان یکی از عمدهترین آنهاست چرا که در ایران معمولا عدهای را پرورش میدهیم اما به خاطر مسائل سادهای که میتوانیم با حرف زدن حل کنیم این افراد را کنار میگذاریم در حالیکه این پیشکسوتان با ارزشتر از منابع و ثروتهای ملی است بخشی از دارایی کشورند که به آنان بیمحلی میکنیم.
دیدگاه تان را بنویسید