وقتی به جوانمرگ کردن پدیدههای فرهنگی علاقه داریم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
محمود توسلیان: بیستوهشت سال /دوره/ دفعه/ است که پدیدهای به نام موسیقی وارد فرهنگنامه انقلاب اسلامی شده است. بیست و هشتمین دوره جشنواره موسیقی فجر- که بیدلیل پیشوند بینالمللی را یدک میکشد- در حالی به اعلان عمومی رسید که گویای اتفاق ویژهای نبود و نمیتوانست مردم را مانند همتای سینماییاش پای گیشههای خرید بلیت دربهدر کند. این دوره از جشنواره مثل بیست و هفت دوره قبلی صرفا یک اتفاق کوتاهمدت بود که کوچکترین بازتاب و سرآخر خروجی موثر و ماندگار نداشت و بیشک این عمدهترین آسیبی است که یک جشنواره میتواند داشته باشد.
جشنواره بیستوهشتم جشنوارهای بود توام با حذفهای متعدد که هنوز دلیلش روشن نیست. موسیقی نواحی اگرچه جشنوارهای مستقل لازم دارد (که آن هم برگزار میشد و حالا به جمع محذوفین پیوسته است)، اما همین که در دورههای گذشته ردی از خود در جشنواره داشت، میتوانست خوشحالکننده باشد که به مدد نگاههای کارشناسی مدیران در این دوره به شکل کامل حذف شد. ناگزیرم به تئوری توهم توطئه دامن بزنم و فکر کنم؛ دستهایی پشت پرده هستند که قرار است مدام بیهویتیمان را گسترش بدهند و این اقیانوس نغمههای ازلی را از یادمان بدزدند.
حذف بخش پژوهشی یکی دیگر از اتفاقهای عجیب این دوره است. گویا علاقه خاصی به جوانمرگ کردن پدیدههای فرهنگی داریم. گلی که خودمان کاشتیم و چند سالی هم آبش دادیم و قرار بود خروجی منطقی و عقلایی جشنواره موسیقی فجر باشد، در اقدامی محیرالعقول توسط فهول از این دوره حذف شد و یکبار دیگر این دیالوگ مرحوم علی حاتمی در کمالالملک یادم آمد: «همه چیزمان باید به همه چیزمان بیاید.» نکته اساسی اینکه؛ چطور میشود که تعدادی از اهالی فن (که به خوبی میدانند، ضعف موسیقی ما در تالیف و تئوری است)، حاضر میشوند در شوراهای سیاستگذاری، این مهم را نادیده بگیرند و بخشی مانند موسیقی پاپ را که فقط به لحاظ اقتصادی میتواند این جشنواره فقیر را کمک کند، مهم بدانند.
جریان نوپای موسیقی بانوان فقط از تریبون همین جشنواره داشت به رسمیت شناخته میشد، که آن هم در این دوره مورد لطف دوستان قرار گرفت و به راحتی فراموش شد. در روزگاری که سبک زندگی ایرانی اسلامی مورد التفات همگان قرار گرفته و قرار است به عنوان یک الگوی فرهنگی در دنیای جدید مطرح شود، زن ایرانی باید موسیقی را ببوسد و کنار بگذارد.
جشنواره موسیقی فجر از همان سالهای آغازین به علت روشن نبودن هویت مشروع یا نامشروع موسیقی، و به تبع آن محدودیتهایی که نسبت به آن، اعمال میشده است، با قهر و غضب بزرگان همراه بوده و هست. این موضوع فینفسه یک ضعف عمده است. این ضعف در بیست و هشتمین دوره، بیش از پیش نمایان بود و حس حضور در فضایی آماتور را رقم میزد.
در بسیاری از نقاط دنیا، ارکسترهای بزرگ و کوچکی هستند که توسط بخش فرهنگی و شهری دولت حمایت میشوند و در نهایت افتخاراتشان هم نصیب دولت میشود. دفتر موسیقی وزارت ارشاد به عنوان متولی موسیقی در جمهوری اسلامی ایران، لااقل باید سه ارکستر میداشت که در گذشته برنامههایی در این خصوص داشت و اجرا کرد. ارکستر موسیقی سنتی به رهبری جلیل عندلیبی که یکی دو برنامه هم اجرا کرد، ارکستر موسیقی ملی و ارکستر سمفونیک تهران. اولی متولد شد و در کودکی درگذشت. دومی در حال احتضار است و آیندهاش معلوم نیست. سومی کجدار و مریز به حضورش ادامه میدهد. جالب است که موسیقی سمفونیک، بیشتر مورد توجه واقع و حمایت شده است. در این دوره از جشنواره فقط ارکستر سمفونیک حضور داشت.
عیب می جمله بگفتیم، اما هنرش؛ بخش «نسلی دیگر» که از دوره گذشته آغاز شد، قابل تحسین است. به شرط آنکه جوانمرگ نشود و بزرگان مدیریت کشور بعدا به این نتیجه نرسند که وجودش بیفایده است و باعث پول بیخود خرج کردن.
بخش نمایش فیلمهای مستند هم از آن بخشهایی است که به نظر میرسد بهتر است دربارهاش صحبت نکنیم تا ببینیم چه اثری در روند رشد موسیقی ما خواهد داشت و چه تاثیرات مثبتی بر مخاطبانش خواهد گذاشت.
کوتاه سخن؛ جشنواره موسیقی فجر مادامی که به لحاظ چشمانداز و سیاستگذاری تغییر مسیر جدی ندهد، در بر همین پاشنه میچرخد و این اتفاق همچنان یک دورهمی دوستانه چندروزه بین اهالی موسیقی است.
دیدگاه تان را بنویسید