چگونه میتوان اخلاق مردم دنیا را تسخیر کرد/ خوراکیان: در همسویی نهادهای فرهنگی با یکدیگر ضعیفیم
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
به گزارش نامه، سبک زندگی یکی از مهمترین مسائلی است که مقام معظم رهبری در سخنانشان در خراسان شمالی از آن سخن گفتند. سوالهای مطرح شده از سوی ایشان راههایی را در اختیار مسئولان قرار داد تا سبک زندگی ایرانیان را هر چه بیشتر به سوی اسلامی شدن سوق دهد. سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران یکی از جمله مراکزی است که در این راه میتواند گامهای بلندی بردارد. برپایی نمایشگاه نخستین نمایشگاه سبک زندگی ایرانی اسلامی فرهنگسرای خاوران یکی از فعالیتهایی است که دراین رابطه صورت داده است. «فارس» با «امیر خوراکیان» رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و متولی فرهنگسراهای پایتخت در این رابطه گفتوگو کرده است. آنچه در ادامه میخوانید اهم صحبتهای خوراکیان است:
-
این خواست مقام معظم رهبری هم بوده که نخبگان اهمیت این موضوع را دریابند و به بررسی ابعاد مختلف آن اعم از ریشهها و عواملی که در آنها رشد لازم را نداشتیم و همچنین راههای رفع موانع و حل مشکلات بپردازند. ورود رسانهها برای بررسی این موضوع، تحقق بخشی از خواسته رهبری است که هم در جامعه گفتمانسازی میکند و هم برای نخبگان زمینه را به وجود میآورد که به این مبحث توجه ویژه داشته باشند.
-
به نظر من حداقل 4 مرحله کار مهم در حوزه سبک زندگی باید صورت پذیرد. اول طراحی موضوعات مبتنی بر معارف دینی، دوم اجماع نخبگانی و مدیریتی، سوم الگوسازی و چهارم تکثیر، تبلیغ و ترویج.
-
به نظر من اگر در طراحی سبک زندگی کاری دقیق و با سلیقه، به دور از افراط و تفریط انجام دهیم میتوانیم اخلاق و رفتار مردم جهان را در شرایط فعلی تسخیر کنیم. این حرف را به دو دلیل میگویم. یکی اینکه در روزگاری زندگی میکنیم که پیامدهای تباهیآفرین فرهنگ غرب برای همه روشن شده و دیگر اینکه امروزه با این مسئله مواجه هستیم که احساس رسیدن به بنبست در مردم گوشه و کنار دنیا وجود دارد و عطش معنویت کاملا مشهود است. در چنین شرایطی که مردم به دنبال معنویت، سعادت واقعی، ارزش و کرامت انسانی، زندگی سعادتمندانه و رهایی از مادیت صرف و خالی از اخلاق هستند. اگر بتوانیم طراحی خوبی از سبک زندگی داشته باشیم، بدون هیچ سر و صدایی میتوانیم اخلاق مردم دنیا را تسخیر کنیم. این همان چیزی است که در معارف دینی به عنوان محور اصلی تبلیغ پیامبر اسلام(ص) میبینیم. در اسلام کسانی را میشناسیم که قبل از اینکه ایدئولوژی پیامبر را بشنوند تحت تأثیر رفتار و سبک زندگی ایشان قرار میگرفتند و بعد با مبانی و ایدئولوژی او آشنا شدند.
-
به نظر من نقش مدیریت شهری حداقل در سه حوزه بسیار مهم و تعیین کننده است: اول؛ در فعالیتها و برنامههای اجتماعی شهرداری به این معنا که در این فعالیتها باید مسئله سبک زندگی یک اولویت و مسئله اساسی باشد. دوم؛ کیفیت ارائه خدمات در شهر به این معنا که نحوه ارائه خدمات توسط مدیریت شهری میتواند الگودهنده و تنظیم کننده سبک زندگی باشد و سوم؛ ساخت و توسعه فضاهای کالبدی و فیزیکی شهر که طراحی، کاربری و نحوه ساخت این فضاها هم می تواند بر سبک زندگی شهروندان تأثیرگذار باشد.
-
علاوه بر کارهای فرهنگی مدیریت شهری که میتواند مستقیماً مسئله سبک زندگی را هدف قرار دهد، نحوه ارائه خدمات عمومی و همچنین فضاهای کالبدی شهر نیز در تنظیم سبک زندگی تأثیر جدی دارد. برای مثال حمل و نقل عمومی یکی از خدماتی است که توسط مدیریت شهری ارائه میشود. اگر ما این خدمات را به گونهای ارائه کنیم که شهروندان را مجبور کنیم به عدم رعایت حقوق دیگران و یا بینظمی و یا ناهنجاریهایی از این قبیل حتما نقش منفی در سبک زندگی اسلامی ایرانی داشتهایم. با این نگاه بالعکس اگر کیفیت ارائه خدمات عمومی در حوزه حمل و نقل به گونهای باشد که به طور طبیعی مردم تشویق به رعایت حقوق یکدیگر، احترام به هم، نظم، بردباری و ارزشهایی از این قبیل بشوند، طبیعتاً نقش بسیار مؤثری در سبک زندگی ایفا کردهایم. اینجاست که وقتی کار فرهنگی هم به این زمینه مثبت ضمیمه شود بسیار تأثیرگذار و نتیجهبخش خواهد بود.
-
در بحث سبک زندگی نباید شروعمان برخورد با سبک زندگی غیر اسلامی باشد. اول باید در زمینه طراحی، الگوسازی و مدلسازی اقدام کنیم. اگر طراحی ما درست و خوشسلیقه و متناسب با ذائقه مخاطب باشد، تبدیل آن جریان به سبک زندگی اگر چه کار دقیق و حساسی است اما درست و راحت خواهد بود و میتوان افکار و رفتار جامعه را به صورت منطقی به آن جهت داد. وقتی که شما جایگزینی تعریف نکردهاید و به الگوی درست نرسیدهاید، اگر بخواهید با آن چه که هست مبارزه کنید، باعث تنش میشود.
-
از میان نزدیک به 6 هزار و 500 برنامه ای که در سال 91 داریم بیش از هزار و 500 برنامه قابلیت پیگیری در زمینه سبک زندگی را دارند. مثلا در حوزه حجاب و عفاف 33 برنامه ما ظرفیت پیگیری و تحقق در مسئله سبک زندگی را دارند. 46 برنامه در حوزه محیط زیست شهری مثل فرهنگ بهداشت و نظافت شهری این ظرفیت را دارند. همچنین در موضوعات مختلف نظیر آیین همسایگی، آرامش روحی، الگوی مصرف، نهاد خانواده، فرهنگ مطالعه، مشارکت شهروندی و انضباط اجتماعی برنامهها را شناسایی کردیم و در مجموع یکهزار و 526 برنامه از برنامههای موجود امسال را به سمت محوریت تعالی سبک زندگی هدایت و برنامهریزی کردیم.
-
در آینده، نزدیک به 200 اثر آموزشی در حوزه سبک زندگی را در دو بخش ارائه خواهیم کرد. بخشی از این محصولات مربوط به آموزش های مداوم است. یعنی موضوعاتی که برای 15 یا 20 جلسه آموزش داده میشود. بخشی هم آموزشهای مکمل است. برای مثال شما برای آموزش گلدوزی سر کلاس آمدهاید اما در همین دوره آموزشی محصولات کوچکی را دریافت میکنید که آن محصولات در حوزه سبک زندگی و اخلاق شهروندی است.با این دو رویکرد، برای تحقق برنامههای مرتبط با تعالی سبک زندگی تحولی ارزشمند در حوزه آموزش خواهیم داشت که معتقدیم این مسئله بسیار مهم است.
-
در موضوعاتی که مرتبط با سبک زندگی است فرهنگسرای موقتی داریم که به صورت کوتاه مدت مجموعه ای از محصولات، خدمات و برنامهها را در ارتباط با آن موضوع خاص ارائه میکنند. این برنامه ها پایان سال جاری آغاز میشوند و در سال آینده هم ادامه خواهند داشت.
-
فرمودههای مقام معظم رهبری، متون اصلی دینی، برنامه پنج ساله توسعه کشور، سیاست های کلان فرهنگی نظام، برنامه پنج ساله شهرداری، اساسنامه سازمان فرهنگی هنری شهرداری و همه موضوعاتی که به نوعی میتواند برای ما مستندی باشد که از آن ارتزاق فکری کنیم اسناد فرادستی به حساب می آیند.
-
معتقدم در حجم فعالیتهای فرهنگی و حتی در ایجاد و گسترش فضاهای جدید فرهنگی تقریباً در 8 سال اخیر در شهرداری میتوانیم مدعی باشیم که کارنامه پرافتخاری داریم و رشد فوقالعاده قابل توجهی در چند سال اخیر داریم.
-
از نظر پارامتر تنظیم محتوای برنامههای فرهنگی با در نظر داشتن ملاکهای اسلامی و دینی باید بگویم که در این زمینه یکی از دورههای بسیار خوب را در سالهای گذشته پشت سر گذاشتیم. به این ترتیب که هر ماه و هر سال که از فعالیتهای شهرداری گذشته، درصد الهام گرفتن برنامههای فرهنگی شهرداری از معارف اسلامی بیشتر شده است.
-
معتقدم ما در همسویی و مکمل بودن برنامههای شهرداری با برنامههای سایر نهادها و دستگاه دچار اشکالات و نواقص بسیار زیادی هستیم. همنوایی در عرصه فرهنگ بسیار مهم است. اگر حجم برنامههای شهرداری با رویکرد دستگاههایی که در این حوزه فعال هستند همسو و هماهنگ باشد، جریانسازی فرهنگی ویژهای اتفاق می افتد. در این قسمت نه تنها در شهرداری، بلکه در کل نظام مدیریت فرهنگی کشور ضعف داریم. هر چه بتوانیم میزان همپوشانی و تکمیل برنامه ها و در حقیقت هماهنگ بودن بخش های مختلف را افزایش دهیم و تقویت کنیم، میزان اثرگذاری برنامه ها را بالا برده ایم.
دیدگاه تان را بنویسید