بخش خصوصی و بودجه دولتی فرهنگ
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
پایگاه خبری تحلیلی نامه نیوز (namehnews.com) :
مهرنوش جعفری*: وزیر فرهنگ و ارشاد در خبری از کاهش بودجه بخش فرهنگ در بودجه سال 92 خبر داده و در عین حال از نمایندگان مجلس درخواست کرده «با دقت و عنایت بیشتری به مقوله فرهنگ نگاه کنند» تا شاید بتوانند با جابهجا کردن مبالغ ردیفهای بودجه، اعتبار بیشتری برای این بخش تصویب کنند. در این خصوص باید به دو نکته توجه کرد؛ نخست ضرورت حمایت مادی از حوزه فرهنگ و همچنین توجه جدی به حراست معنوی از فعالان و کنشگران این حوزه با اهمیت. در سالهای اخیر در زمینه کارآفرینی و اقتصادی کردن کارهای فرهنگی، هنری و اطلاعرسانی، ضعیف عمل شده است. اگر سعی و اهتمام متولیان دولتی، بر این قرار میگرفت که این بخش روی پای خودش بایستد، میتوانست به بخشی درآمدزا و مولد و نه مصرفکننده صرف تبدیل شود تا در مواقعی اینچنین که نگرانی برای بودجه دولتی ایجاد میشود، این میزان دغدغه بروز نمیکرد. در واقع حوزه فرهنگ باید در بخش اقتصادی، صاحب اقتصادی خوداتکا باشد. زمینه این اتفاق در دوران اصلاحات فراهم شده و آثار آن در حوزههای گوناگون نیز دیده شده بود. بخشهایی که مصرفکننده بودجه بودند، به تولیدکننده و ایجادکننده ارزشافزوده اقتصادی تبدیل
شدند. این امر میسر نبود جز با بهادادن به اصحاب فرهنگ و ایجاد محیط امن و شرایط تعاملی برای رشد و توسعه فعالان فرهنگی بخشخصوصی. ناگفته پیداست کاهش تصدیگری دولت و کمک به بخش خصوصی، راهحل گذر از شرایط اقتصادی موجود است چه اینکه بخش دولتی و بخش شبهدولتی، کارآیی پایینی دارند که بودجههای هنگفت به آنها تعلق میگیرد، اما خروجی متناسب را ندارند. در کوتاهمدت شاید دولت این حس را داشته باشد که این تصدیگری به نفع اوست چون بهتر میتواند فضا را کنترل کند و به سمت و سویی که میخواهد ببرد اما در بلندمدت در مواقعی که شرایط اقتصادی نامطلوبی حاصل میشود، فشار اقتصادی افزونتری برای دولت را در پی دارد. نکته دوم، ضرورت شفافسازی در هزینهکرد بودجه حوزه فرهنگ است. دولت میبایست در این سالها بیلان ارایه میداد که چه اقداماتی در حوزه فرهنگ انجام داده است. چه هزینههایی برای کدام بخشها صورت گرفته و به تبع آن، چقدر به اهداف برنامه و سند چشمانداز نزدیک شده است؟ در اینگونه موارد انتظار این است که بخشهای فرهنگی به کمک وزارت آمده و با فشار و لابی، دولت را برای افزایش ردیف بودجه این دستگاه، قانع کنند اما وقتی در گذشته این
بودجه به درستی تخصیص نیافته و عادلانه توزیع نشده است، این انتظار نیز قابل تحقق نیست. شفافسازی میزان کمک به بخش کتاب، مطبوعات، فیلم و تئاتر و موسیقی، راهحل این حمایت بود که وضعیت هفت سال اخیر، روندی مبهم را نشان میدهد. از آنجایی که به نظر نمیآید در ماههای پایانی عمر دولت این روند تفاوتی کند، همچنان تکیه بر بودجه دولتی وجود خواهد داشت. من موافقم که مجلس در بررسی بودجه بخش فرهنگی، با مساعدت بیشتری عمل کند اما اگر قرار است تجدیدنظری صورت بگیرد باید در راستای حمایت از بخش خصوصی باشد. اگر اینطور نباشد، بخش فرهنگی کشور این کاهش بودجه دولتی را نه مشکل خود، که معضل بخش دولتی فرهنگ میداند. بخش خصوصی که در چارچوب مقررات نظام فعالیت میکنند و تعهدات ملی و دینی دارد باید مورد حمایت قرار گیرد تا به شکوفایی فرهنگ منجر شود. وقتی نشریه خصوصی یا انتشارات میتوانند اشتغال ایجاد کنند و تولید در کشور را ارتقا دهند نباید به جای حمایت معنوی و مادی با مشکلات پیدا و ناپیدا مواجه شوند و سایه ناامنی شغلی را روی سر خود احساس کنند.
* مدیرکل پیشین مطبوعات داخلی
دیدگاه تان را بنویسید